III SA/Kr 800/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski (spr.) Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 maja 2006r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata – P.E. Kancelaria Adwokacka w [...], ul. [...] koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 18 maja 2006r sygn. [...], po rozpatrzeniu zażalenia K. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2006 r. znak: [...], którym odmówiono K.C. przywrócenia terminu do złożenia żądania przekazania sądowi akt sprawy zakończonej decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2003 r. znak [...] 03 w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej działkę [...] z nieruchomością stanowiącą działkę [...]. Postanowienie organu odwoławczego oparto na przepisach art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 58 § 1 i art. 59 § 1 kpa, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 Nr 79, póz. 856 z późn.zm.) oraz § 1 pkt. 6 Lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz.1925). Uzasadniając postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] 2003 znak [...] ,Wójt Gminy [...] "zatwierdził" granice pomiędzy działką [...] stanowiącą nieruchomość B.A. położoną w [...] , a nie mającą uregulowanego stanu prawnego działką [...] o charakterze użytku drogowego i pozostającą w użytkowaniu właścicieli działek przyległych. Decyzja powyższa została doręczona K. C. w dniu [...] 2003 r. wraz z pouczeniem o prawie zażądania w terminie 14 dni od doręczenia decyzji przekazania sprawy sądowi powszechnemu. K. C. pismem z dnia [...] 2006 r. złożył do Wójta Gminy [...] wniosek "o przywrócenie terminu odwołania od wydanej decyzji o rozgraniczeniu na drodze działki [...] położonej w [...] gmina [...]". We wniosku opisując przebieg rozgraniczenia K. C. starał się wykazać, że w trakcie czynności geodezyjnych geodeta dokonujący czynności wprowadził go w błąd, a rozgraniczenie spowodowało utrudnienie, a wręcz uniemożliwiło skarżącemu przejazd przez drogę-działkę Nr [...]. Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] 2006 znak [...] z powołaniem na przepisy art. 58 § 1 i 59 § 1 kpa odmówił przywrócenia terminu do złożenia żądania o przekazanie sprawy sądowi, stojąc na stanowisku, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia żądania przekazania sprawy sądowi. W zażaleniu na to postanowienie, K.C. podtrzymał żądanie "przywrócenia terminu odwołania od decyzji Wójta aby mógł oskarżyć rabunkowy pomiar i zatrzymać rozkradanie drogi". Nie odnosząc się bezpośrednio do zaskarżonego zażaleniem postanowienia, K. C. podtrzymał twierdzenie, że podczas postępowania rozgraniczeniowego został wprowadzony w błąd, a "nie robił odwołania bo myślał, że nie jest stroną w tej sprawie". Zdaniem Kolegium, w zażaleniu żalący się wskazał ponadto, że "przywrócenie terminu do wniesienia żądania przekazania sprawy sądowi pozwoli mu na odnowę jego praw, które w wyniku wydania w/w decyzji zostały naruszone". Kolegium Odwoławcze, z powołaniem na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 4 czerwca 1997 r. III CKN 74/97 (OSNC 1997/K póz. 161) przyjęło, iż dopuszczalne jest w trybie art. 58 kpa przywrócenie termin określonego art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005r Nr 240, póz. 2027), jeśli zachodzą przewidziane art 58 § 1 i 2 kpa przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. W przekonaniu Kolegium w swoim wniosku o przywrócenie terminu K.C. nie wskazał na przyczyny, które spowodowały, iż bez jego winy żądanie przekazania sprawy sądowi nie zostało złożone w terminie. Podkreślono, że wniosek nawet nieuprawdopodabnia niezawinionych przyczyn opóźnienia w złożeniu żądania przekazania sprawy Sądowi Wskazano, że decyzja została mu doręczona z pouczeniem, że brał udział i postępowaniu poprzedzającym jej wydanie m.in. w czynnościach na gruncie dnia [...] 2003r. i tłumaczenie, mimo otrzymania decyzji orzekającej o rozgraniczeniu, iż nie wiedział czy jest stroną nie może być uwzględnione. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, SKO zaznaczyło, że skoro skarżący podnosi wprowadzenie go w błąd o postępowaniu dotyczącym ustalenia przebiegu granic nieruchomości, to może wnosić o stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o rozgraniczeniu względnie o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nazwaną "odwołaniem" na to postępowanie złożył K. C. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, skarżący wnosi o przywrócenie terminu odwołania od "decyzji" Wójta Gminy [...] z dnia [...] .2003 r. i oczekuje "pomocy Sądu w uwłaszczeniu drogi przez nacisk na Gminę" by oddano do drogi "wycięte" pół ara. W uzasadnieniu skargi zwracając się o pomoc i ratunek przed rozkradaniem drogi stanowiącej działkę [...], skarżący opisał losy tej działki i działek przylegających do drogi. Skarżący podnosił, że odmówił w toku postępowania podpisania rozgraniczenia i że "zaskarża decyzję Wójta z [...] .2003 r. bo się ma za pierwszą instancję sądu". Wskazywał, że był przekonany, iż "droga będzie drogą" i nie odwoływał się od decyzji, a po uprawomocnieniu decyzji okazało się, że wnioskujący o rozgraniczenie A.zaczął utrudniać przejazd i zawężać drogę. Wówczas też dowiedział się w następstwie składanych do Kierownika Geodezji skarg, że rozgraniczenie wykonane zostało "na błędach geodezyjnych". Powoływał się także na pomiary wykonywane w 2004 przy okazji sprzedaży działki [...] również przylegającej do drogi i na ujawniony wówczas błąd map robionych ze zdjęć lotniczych. Wskazywał, że w 2005 r. wniósł do Sądu Rejonowego w [...] o uwłaszczenie drogi i podnosił zarzuty przeciwko rozstrzygnięciu odmownemu w tej sprawie. Na rozprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał nie skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę sto ojej oddalenie podtrzymując ustalenia i stanowisko prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm.) dalej ustawa p.p.s.a.- sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153, poz. 1269) powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepisy art. 145 i 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyczerpująco określają katalog rozstrzygnięć jakie może podjąć sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję lub postanowienie organu administracji publicznej. Z tego względu zawarte w skardze oczekiwanie "pomocy w uwłaszczeniu drogi przez nacisk na Gminę", by oddano "wycięty" obszar nie znajduje oparcia prawnego. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, póz. 2027) wójt (burmistrz, prezydent miasta), wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia; stron. W myśl przepisu ust. 3 tego artykułu, strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od doręczenia decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Nie budzi wątpliwości ukształtowane orzecznictwo Sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z 2003.05.22 II SA 2678/01-Lex. Nr 148847 czy z 1999.09 SA 1580/99-Lex Nr 46210), w myśl którego, powyższa regulacja oznacza, że wydana przez wójta decyzja o rozgraniczeniu ma charakter ostatecznej w rozumieniu art. 16 kpa tzn., że nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne w toku instancyjnym badanie przez organ odwoławczy przesłanek rozgraniczenia. Nie oznacza to oczywiście niedopuszczalności postępowań administracyjnych, w trybie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji (art. 145,154-156 i 163 kpa). Wydana zatem przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzja o rozgraniczeniu ma charakter ostateczny i traci tę moc wiążącą tylko w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi złożonym w trybie i terminie przewidzianym art. 33 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Prawidłowo zatem żądanie skarżącego opisane jako wniosek o "przywrócenie terminu odwołania od decyzji o rozgraniczeniu" zostało przez organy potraktowane jako wniosek o przywrócenie określonego przepisem art. 33 ust. 3 w/w ustawy terminu 14 dni od doręczenia decyzji o rozgraniczeniu do złożenia organowi żądania przekazania sprawy sądowi-oczywiście powszechnemu. Zachowanie tego terminu jest warunkiem rozpoznania sprawy o rozgraniczenie przez Sąd. W orzecznictwie Sądu Najwyższego istotnie wyrażono pogląd w postanowieniu z dnia 1997.06.09 III CKN 74/97 (OSNC 1997/10/161) przyjęty przez SKO w zaskarżonym postanowieniu, który Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela, iż właściwym do przywrócenia uchybionego terminu z art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jest tryb postępowania administracyjnego określony przepisem art. 58 kpa. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zarazem przepis art. 58 § 2 przewiduje, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz że jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przepis § 3 art. 58 stanowi, że przywrócenie terminu do (złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Wzajemna relacja tych przepisów prowadzi do wniosku, że strona chcąc skutecznie wnieść podanie o przywrócenie terminu musi przede wszystkim uczynić to przed upływem nieprzywracalnego terminu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie ta przyczyna uchybienia terminu musi być uprawdopodobniona, co do braku winy strony w jego niedochowaniu. Skarżącemu decyzję o rozgraniczeniu wraz z pouczeniem o terminie i trybie żądania przekazania sprawy sądowi doręczono dnia [...] 2003 r. termin zatem do złożenia żądania przekazania sprawy do sądu upłynął po 14 dniach od tej daty. Skarżący winien zatem wykazać, że z przyczyn od siebie niezależnych i niezawinionych nie mógł złożyć żądania o przekazanie sprawy sądowi w terminie 14 dni licząc od dnia [...] 2003 r. Z treści samego wniosku o przywrócenie terminu wynika, że nie istniały żadne okoliczności uniemożliwiające złożenie żądania przekazania sprawy sądowi w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji ze stosownym pouczeniem. Jeżeli mimo tego pouczenia i okoliczności, że brał faktyczny udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, skarżący podkreślał, że nie robił "odwołania" bo myślał, że nie jest stroną w tej sprawie, to jest to okoliczność leżąca po stronie skarżącego i przez niego zawiniona. Natomiast skarżący we wniosku wyraźnie wskazuje, że zamiar złożenia żądania przekazania sprawy, powstał u niego dopiero, po upływie tego terminu. We wniosku twierdzi bowiem, że "gdy decyzja nabrała mocy" to sąsiad zmienił swe zachowanie, a zatem nie powołuje się na przeszkody istniejące w czasie biegu terminu od dnia [...] 2003 r. Są to zatem okoliczności, które leżą poza sferą przyczyn uchybienia terminu. Zaskarżone postanowienie jest zatem zgodne z prawem, a skarga ulegała oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie przyznania na rzecz adwokata wyznaczonego z urzędu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu oparto na przepisie art. 250 w/w ustawy oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (Dz.U. tj. z 2002 r Nr 123, póz. 1058 ze zm.) i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, póz. 1348 z późn.zm.).