III SA/Kr 801/10
WyrokWSA w Krakowie2011-04-07
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Grażyna Danielec, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego z powodu konfliktu rodzinnego i obawy o życie i zdrowie, bez zamiaru powrotu, stanowi trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie miejsca pobytu stałego, nawet jeśli nastąpiło z powodu konfliktu rodzinnego i obawy o życie i zdrowie, może być uznane za trwałe i dobrowolne, jeśli osoba nie podejmuje żadnych działań prawnych w celu zmiany zaistniałej sytuacji i nie koncentruje tam swojego centrum życiowego. Pozostawienie zameldowania w takiej sytuacji stanowi fikcję meldunkową, a zaskarżona decyzja o wymeldowaniu jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy o wymeldowaniu R. C. z pobytu stałego. Organ I instancji ustalił, że skarżący nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od września 2005 r., nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania i opuścił lokal z obawy o życie i zdrowie. Wojewoda podtrzymał decyzję, uznając opuszczenie lokalu za trwałe i dobrowolne. Skarżący w skardze powtarzał argumenty o przymusowym opuszczeniu lokalu i obawie o życie.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody z dnia 17 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2010 r. ([...]) na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139, poz. 993 z 2006 r. ze zm.) oraz art. 104 kpa Burmistrz Miasta i Gminy orzekł o wymeldowaniu R. C. z pobytu stałego w A przy ul. B.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że od września 2005 r. R. C. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, a okoliczność tę potwierdzili świadkowie w osobach K. C. i S. C. jak i sam R. C.
Organ I instancji ustalił, że życie i codzienne sprawy R. C. nie koncentrują się w przedmiotowym lokalu od września 2005 r. Nie partycypuje on w kosztach utrzymania mieszkania, nie podejmował też żadnych prób powrotu do lokalu. Nadto sam zainteresowany wyjaśnił, że nie powróci do miejsca pobytu stałego zameldowania z obawy o swoje życie i zdrowie. Wyżej wymienione okoliczności przemawiają za tym, że opuszczenie lokalu należy uznać za trwałe. Co prawda w lokalu nadal znajdują się rzeczy zainteresowanego, a ten nie oddał kluczy do mieszkania, to jednak nigdy nie domagał się on zwrotu tych rzeczy.
Organ wyjaśnił nadto, że wydanie decyzji o wymeldowaniu może nastąpić wyłącznie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazał, że w toku postępowania udowodniono spełnienie przestanki opuszczenia miejsca pobytu stałego w sposób trwały bez wymeldowania się, choć opuszczenie to nie było planowane ani dobrowolne. Jednak z uwagi na całokształt niniejszej sprawy organ orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył R. C. Wskazał, że został zmuszony do opuszczenia lokalu i nie wyrażał chęci powrotu z obawy o swoje życie i zdrowie. Powołując się na trudną sytuację osobistą i konflikt rodzinny wniósł o uchylenie decyzji przez organ odwoławczy.
Decyzją z dnia 17 maja 2010 r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. jedn. dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołując się na ustalenia organu I instancji, organ odwoławczy podał, że R. C. nie mieszka w lokalu przy ul. B w A. Wskazują na to przeprowadzona kontrola meldunkowa oraz zeznania świadków. R. C. nie podejmował też żadnych kroków prawnych, aby ten stan zmienić i zamieszkać w lokalu, w którym posiada zameldowanie na pobyt stały.
Powyższe okoliczności wskazują na to, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 w/w ustawy warunkujące wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego tj. trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu.
Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że przepis art. 9 ust. 2 b cyt. ustawy stanowi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu stwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Tak więc dana osoba winna być zameldowana tam, gdzie faktycznie przebywa. Skoro R. C. mieszka w lokalu przy ul. C w A, to winien tam zarejestrować swój pobyt stały. Jeśli w przyszłości zamieszka w lokalu przy ul. B w A z zamiarem pobytu stałego, to wówczas nastąpi obowiązek zarejestrowania tego pobytu pod powyższym adresem.
Na powyższą decyzję R. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych: osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 w/w ustawy winna zatem być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla skarżącego nie jest lokal przy ul. B w A.
Za akt sprawy wynika, że skarżący nie przebywa i nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Obecnie zamieszkuje przy ul. C w A. Powyższą okoliczność potwierdziły wyjaśnienia stron, w tym samego skarżącego oraz zeznania świadków. R. C. oświadczył ponadto, że nie posiada w przedmiotowym lokalu rzeczy osobistych. Osobiste przedmioty skarżącego zostały przywiezione do miejsca obecnego zamieszkania przy ul. C w A.
Słusznie zauważyły organy administracji, że co prawda opuszczenie lokalu przez R. C. nastąpiło na skutek konfliktu rodzinnego, jednak skarżący nie podejmował żadnych działań prawnych, aby zmienić zaistniałą sytuację.
Należy przyjąć, że w niniejszej sprawie nastąpiło świadome, dobrowolne i trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a pozostawienie zameldowania stanowiłoby w takiej sytuacji jedynie fikcję meldunkową. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu.
W związku z powyższym orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło