III SA/Kr 801/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-09-16
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego), jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu i pozwala ocenić, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości co do jej możliwości płatniczych. W przypadku osoby samotnie gospodarującej, z niewielkim majątkiem i niskimi dochodami, której źródłem utrzymania jest zbieranie puszek, można uznać ją za osobę 'biedną' w potocznym rozumieniu, a koszty postępowania przekraczają jej możliwości, uzasadniając tym samym przyznanie pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący L. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu podał, że jest osobą bezrobotną, nie posiada majątku poza 1500 zł oszczędności, a jego miesięczne dochody pochodzą ze zbierania puszek. Wskazał, że nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. S. na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia radcy prawnego.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną, podał, że nie ma osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym
Określając swój majątek uwidocznił, że nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Ma jedynie 1500 zł na książeczce oszczędnościowej.
Swoje miesięczne dochody skarżący oszacował na kwotę 350 zł za zbiór puszek.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą bezrobotną, nie posiadającą stałego zameldowania i że nie ma wystarczająco dużo pieniędzy aby posiadać opiekuna prawnego.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
Skarżący złożył wymagane oświadczenie i jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący należy bowiem do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu, gdyż tak należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, w zasadzie bez majątku, której źródło utrzymania stanowi zbieranie puszek. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego rodziny. Obrazu tego nie zmieniają niewielkie oszczędności skarżącego. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jego możliwości i grozi zachwianiem jego sytuacji materialnej oraz bytowej w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło