III SA/Kr 803/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej A. G.-W. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. B. Kancelaria Radcy Prawnego R, kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 stycznia 2014r. znak [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 25 listopada 2013 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 2012 r., [...] wydanej z upoważnienia Starosty Powiatu orzekającej o cofnięciu skarżącemu K. D. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B do czasu wykazania się predyspozycjami zdrowotnymi . Jako podstawę prawną swej decyzji organ wskazał art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2005.908 ) oraz art. 158 § 1, art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 w zw. z art. 127 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organ : Starosta Powiatu w dniu [...] 2012 r. wydał ww. decyzję, w której orzeczono o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B do czasu wykazania się predyspozycjami zdrowotnymi. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 14 września 2012 r. Skarżący w dniu 14 października 2013 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zarzucając rażące naruszenia prawa poprzez nierzetelne zbadanie stanu faktycznego sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając w dniu 25 listopada 2013 r. stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 2012 r. stwierdziło , że art.156 § 1 Kpa wśród przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymienia przesłankę rażącego naruszenia prawa , jednak ustalenia poczynione w rozpatrywanej sprawie , zdaniem organu , pozwalają na stwierdzenie , że nie miało miejsca rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji , której dotyczył wniosek skarżącego o stwierdzenie jej nieważności. Organ ustalił stan faktyczny i stan prawny na dzień wydania decyzji , w stosunku do której toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności tj. na dzień 23 sierpnia 2012r . W związku z nasuwającymi się zastrzeżeniami co do stanu zdrowia decyzją z dnia [...] 2012r. nr [...] skarżący został skierowany na badania lekarskie , jednak w wyznaczonym terminie nie poddał się tym badaniom. W związku z powyższym organ zastosował sankcję określoną w art.140 ust.1 pkt.4 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym orzekając o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Ponadto w uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło , że badanie lekarskie, któremu skarżący poddał się w styczniu 2013r. , a więc po wyznaczonym przez organ terminie , wykazało , że u skarżącego istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi. Mając na uwadze powyższe okoliczności , w rozpatrywanej sprawie - w ocenie organu - nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi . We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że nie został powiadomiony o terminie posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego , w związku z tym nie mógł przedstawić swojego stanowiska w sprawie. W oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2014r. skarżący podniósł , że na badania lekarskie został skierowany przez pracodawcę w związku z pracą "na wysokościach", a nie w związku z prowadzeniem pojazdów mechanicznych jako kierowca zawodowy. Prawo jazdy, jak twierdzi skarżący, wykorzystywał w celach prywatnych, do odwożenia dziecka do szkoły i żony – na rehabilitację. Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o zwrot prawa jazdy bez obowiązku zdawania egzaminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło , że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady stabilności i trwałości decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające, zdaniem organu, uzasadnia stanowisko organu I instancji , że brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja wydana z upoważnienia Starosty z dnia [...] 2012 r. jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, wymieniona w art.156 Kpa. Przedmiotowa decyzja wydana została w związku z niepoddaniem się przez skarżącego badaniu lekarskiemu na podstawie ostatecznego skierowania Starosty nr [...] z dnia 6 lutego 2012 r. Podstawą faktyczną do skierowania na badanie lekarskie było powzięcie przez organ administracji uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego (pismo z dnia 02.12.2011 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zawierające informację o przeciwwskazaniach do prowadzenia pojazdów silnikowych we wszystkich kategoriach). Na gruncie art. 140 ust. 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu z dnia wydania decyzji przez Starostę, organ ten był zobowiązany do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w związku z nie poddaniem się skarżącego badaniom lekarskim w zakreślonym terminie. W ocenie Kolegium , przedmiotowa decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, a tym bardziej z rażącym naruszeniem prawa , a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności . Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący powtórzył dotychczasową argumentację i wniósł " o pozytywne załatwienie sprawy". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji . Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie , mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art.134 § 1 ww. ustawy. W pierwszej kolejności należy podnieść, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. W związku z powyższym celem postepowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie istnienia, bądź braku istnienia przesłanek wskazujących na to , że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja dotknięta jest wadą okr4eśloną w art.156 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem , organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji , która : 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Powyższe zestawienie stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji . mając na uwadze nadzwyczajny charakter tej instytucji , niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu. Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że o tym , czy miało miejsce rażące naruszenie prawa ( art.156 § 1 pkt.2 ) decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tergo naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to , że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz – J. Borkowski , J.Jendrośka , R. Orzechowski , A. Zieliński , Wydawnictwo Prawnicze – Warszawa, 1985 , s.237, a także Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz – B.Adamiak , J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 1996, s.716-721). Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią i nie można utożsamiać tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa. Oznacza to , że nie każde , nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy , należy stwierdzić , w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka nieważności postepowania , o której stanowi art.156 § 1 pkt.2 Kpa. Decyzja z dnia [...] 2012 r., [...] wydana z upoważnienia Starosty Powiatu orzekająca o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B do czasu wykazania się predyspozycjami zdrowotnymi została wydana w wyniku nie poddania się skarżącego badaniom lekarskim . Na badania te skarżący został skierowany w związku z powzięciem przez organ uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Informację taką przekazał Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Organ po otrzymaniu ww. informacji zobowiązany był – na mocy art.140 ust.4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137) w brzmieniu obowiązującym z dnia wydania decyzji – do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wobec nie poddania się tym badaniom przez skarżącego w wyznaczonym terminie. Ustalenia z zakresu stanu faktycznego stanowiącego podstawę do wydania ww. decyzji nie były przez skarżącego kwestionowane . Natomiast podnoszony przez skarżącego zarzut , że prawo jazdy wykorzystywał w celach prywatnych i nie był zawodowym kierowcą , nie mógł odnieść zamierzonego skutku, gdyż stwierdzone u skarżącego przeciwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych dotyczyły wszystkich kategorii prawa jazdy. Na zmianę oceny zaskarżonej decyzji nie miała również wpływu okoliczność, z jakiego powodu skarżący wykonywał badania ; istotne jest , że w trakcie tych badań uprawniony lekarz uzyskał informację o stanie zdrowia będącą przeciwskazaniem do prowadzenia pojazdów silnikowych . Informacja taka przekazana właściwemu organowi administracji obligowała ten organy do przeprowadzenia postępowania zgodnie z obowiązującą procedurą w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić , że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi . W tym stanie rzeczy , Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.) , orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.205 § 2 i art.209 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust.2 pkt.1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.2003.1349). Oceniając wkład pracy pełnomocnika z urzędu na podstawie analizy akt niniejszej sprawy , Sąd zasądził koszty zastępstwa procesowego w wysokości stawek minimalnych. Zgłaszając wniosek o przyznania kosztów w wysokości 150% stawki minimalnej pełnomocnik z urzędu nie wykazał , by w rozpatrywanej sprawie poniósł zwiększony nakład pracy , a nadto ani rodzaj , ani stopień zawiłości sprawy nie uzasadniał przyznania kosztów we wnioskowanej przez pełnomocnika wysokości.