III SA/Kr 804/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 13 lutego 2009r. znak [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia najmu lokalu socjalnego p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę, II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Ł. W. – Kancelaria [...], ul. [...] – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych), w tym 240 zł tytułem wynagrodzenia podwyższonego o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Prezydent Miasta skierował w dniu 21.05.2008r. (pismem znak [...]) K. K., w wykonaniu wyroku Sądu Rejonowego Wydział VI Cywilny z 16 maja 2007 r. sygn. akt [...] o eksmisji z zajmowanego przez nią lokalu przy ul. B w A, do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] w budynku na osiedlu C nr [...] w A na okres sześciu miesięcy. Umowa najmu została podpisana w dniu 02.06.2008r. Wnioskiem z dnia 22.10.2008r. K. K. po raz pierwszy zwróciła się do Prezydenta Miasta o przedłużenie umowy najmu w/w lokalu. Wobec odpowiedzi odmownych organu (zawartych w pismach z dnia 21.11. i 16.12.2008r.), w związku z tym, że skarżąca nie spełniła w ocenie organu przesłanki niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych z § 49 ust. 1 i 2 uchwały Rady Miasta z 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz.Urz. Woj. z 5 grudnia 2007r., Nr 850, poz. 5589), gdyż jest ona współwłaścicielem działki o łącznej powierzchni 0,67 ha zabudowanej budynkiem w miejscowości D, gmina G, K. K. wniosła ostatecznie pismem z dnia 01.02.2009r. (data wpływu do organu 02.02.2009r.) o podpisanie z nią umowy najmu lokalu socjalnego dotychczas zajmowanego na podstawie skierowania. Nie zaprzeczając okoliczności nabycia przez nią w drodze spadku po matce udziału w nieruchomości w D, zakwestionowała stwierdzenie organu, że nieruchomość ta może zaspokoić jej potrzeby mieszkaniowe. Jak wskazała, nieruchomość nie nadaje się do zamieszkania, wymaga kosztownego remontu a jest warta ok. 26 000 zł. Kwota ta nie wystarczyłaby skarżącej na zapewnienie (zakup) innego lokalu. W odpowiedzi na wniosek skarżącej Prezydent Miasta pismem z dnia 13 lutego 2009r. znak [...] poinformował skarżącą, że brak jest podstaw prawnych do zmiany stanowiska w kwestii przedłużenia umowy najmu lokalu socjalnego zajmowanego przez skarżącą na podstawie skierowania z 21.05.2008r. Wezwał jednocześnie skarżącą do niezwłocznego opróżnienia lokalu z uwagi na zajmowanie go bez tytułu prawnego oraz poinformował o obowiązku uiszczania odszkodowania w wysokości określonej w § 11 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w sprawie przyjęcia "wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy na lata 2007 – 2012". Następnie K. K. wniosła za pośrednictwem Prezydenta Miasta skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "na działania Gminy" polegające na odmowie przedłużenia z nią umowy najmu lokalu socjalnego położonego na os. C w A. W uzasadnieniu zakwestionowała w pierwszej kolejności czas trwania umowy o najem tj. 6 miesięcy, określając go jako wyjątkowo krótki a następnie powtórzyła argumentację z wniosku o przedłużenie najmu lokalu na os. C tj. ocenę, wbrew uznaniu organu, że nabyta na podstawie dziedziczenia nieruchomość nie może stanowić podstawy samodzielnego zaspokojenia przez nią potrzeb mieszkaniowych, w szczególności wartość tej nieruchomości nie jest wysoka i nawet jej sprzedaż nie spowoduje, że uzyska środki, które mogłyby pozwolić na samodzielne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Dodała, że jej sytuacja materialna i mieszkaniowa od czasu wydania wyroku o eksmisję nie uległa zmianie. Nie była wówczas w stanie samodzielnie zaspokoić potrzeb mieszkaniowych i nadal nie jest w stanie tego uczynić. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że stosunki najmu lokali, w tym także lokali stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego po likwidacji w 1994 r. tzw. publicznej gospodarki lokalami maja charakter cywilnoprawny, a sądy administracyjne nie są właściwe do kontroli stosunków cywilnoprawnych. Co do ewentualnego oddalenia skargi organ powtórzył stanowisko o możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie przez K. K., a w związku z tym brakiem potrzeby przedłużania z nią umowy najmu lokali z zasobu gminy. Wezwaniem z dnia 20.07.2011r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 15.07.2011r. pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do wykazania w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania, że skarżąca poprzedziła wniesienie skargi na czynność Prezydenta Miasta z 13.02.2009r. wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skutecznie pełnomocnikowi 26.07.2011r. Pełnomocnik K. K. odpowiedział w terminie (02.08.2011r.), że skarżąca nie składała wobec organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wniósł również o przyznanie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na fakt, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną . Odnośnie kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie generalnie należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97), w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.)" OSNP 1998/7/200. Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. ( I OPS 4/08) " Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " (LEX nr 400065). Co prawda uchwała dotyczy odmiennego stanu faktycznego, niemniej jednak ugruntowała na tle mieszkaniowego zasobu gminy jednolite orzecznictwo w kierunku uznania szeroko pojętych spraw lokalowych za sprawy o charakterze administracyjnym a co za tym idzie, podlegających kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżona przez K. K. odmowa Prezydenta Miasta z dnia 13 lutego 2009r. przedłużenia z nią umowy najmu lokalu socjalnego stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270), podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Odmowa tego stanowi jednostronne władcze rozstrzygnięcie organu o sytuacji prawnej zajmującego lokal socjalny. Warunkiem skutecznego zaskarżenia w/w czynności jest poprzedzenie skargi zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności a następnie wniesienie skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usuniecie naruszenia prawa (art. 53 ust. 2 p.p.s.a). K. K. nie wyczerpała wymaganego trybu zaskarżenia, gdyż nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, stąd jej skarga podlega na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzuceniu. W pkt II Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika oraz wydatek w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (k. 37).