III SA/Kr 807/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. wstrzymuje wykonanie opisanych w punkcie pierwszym decyzji, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. B. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: W dniu 24 kwietnia 2006r. w Biurze Powiatowym ARiMR J. B. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2006r. We wniosku podał, że posiadane działki rolne zlokalizowane są na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] położonych w gminie O. Z kolei w dniu 7 maja 2006r. T. Ł. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, w którym oprócz innych działek wskazał również działki ewidencyjne nr [...] i [...] objęte wnioskiem J. B. W aktach administracyjnych znajdują się wezwania z dnia 15 września 2006r. wystosowane przez organ I instancji w D. adresowane do T. Ł. i J. B. do złożenia wyjaśnień w związku z nieścisłościami we wnioskach. A także oświadczenia składane w Biurze Powiatowym ARiMR w D. i pisma składane w Biurze Powiatowym ARiMR w K. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił J. B. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów na rok 2006 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Z tytułu jednolitej płatności nałożono sankcję w kwocie 933,83 zł, a z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w kwocie 1009,31 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że powierzchnia co do której był rozpatrywany wniosek wynosiła co do jednolitej płatności 3,38 ha, co do płatności uzupełniającej 3,22 ha, w obu przypadkach powierzchnia co do której została naliczona płatność wynosiła 0,00 ha. Stwierdzono, że zadeklarowano do płatności tereny, do których one nie przysługują. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie złożono wniosku całkowicie poprawnego pod względem faktycznym. Nie poinformowano też ARiMR w odpowiednim terminie o nieprawidłowościach, tak by uniknąć sankcji z nimi związanych. W uzasadnieniu podstawy prawnej organ powołał przepis art. 138 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.), stanowiący, " Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicja zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wyryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pnkt 22 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę, natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw , nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeżeli ta różnica przekracza 50 % rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym... Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto różnicę... " Zastosowano również art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady ( WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str 18 ze zm.) Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. B., kwestionując rozstrzygnięcie podjęte przez organ dotyczące osoby użytkującej wskazane grunty rolne oraz zarzucając, nie przeprowadzenie dowodu z świadków, których zgłaszał na okoliczność ustalenia osoby będącej w posiadaniu przedmiotowych gruntów. Organ II instancji po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej na którą wezwał J. B. i T. Ł., a na którą stawił się tylko T. Ł. wydał decyzję z dnia [...] nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymano ustalenia organu I instancji co do procentowej różnicy powierzchni zadeklarowanej we wniosku i stwierdzonej. A następnie przedstawiono podstawy prawne w oparciu o które organy rozstrzygnęły przedmiotową sprawę. Wskazano, że zgodnie z art.2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (dz.U. z 2004r. Nr 6, poz.40 z zm.) prawo do płatności przysługuje zarejestrowanemu w ARiMR producentowi rolnemu, który jest posiadaczem zadeklarowanych gruntów i w odpowiednim terminie złoży wniosek. Następnie odwołano się do treści art.336 kc definiującego posiadanie, wskazano, że posiadaczem może być osoba, która weszła w posiadanie bez tytułu prawnego., odwołano się również do treści art.224 § 1 kc. Organ II instancji stwierdził, że tożsamość osoby uprawnionej do pobierania płatności bezpośrednich nie budzi wątpliwości, stąd też decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji powołano również przepisy europejskie powołane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję złożył J. B. wnosząc o jej uchylenie, stwierdzenie zakazu jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ...przez przyznanie płatności osobie, która nie posiadała gruntów, a także naruszenie art.,7, art. 8kpa. oraz art.7 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy całkowicie zignorowały stanowisko i dowody przedstawiane przez właściciela, wskazujące na to że osoba której wypłacono płatności nie dysponowała i nie dysponuje żadnym prawem do działek na które złożyła wniosek. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi. uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja organu II instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji w sprawie przyznania płatności bezpośredniej za rok 2006 wydane zostały z naruszeniem prawa i dlatego zostały uchylone. Powodem uchylenia jest nie wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego, przyjętego za podstawę wydanych decyzji, a w konsekwencji naruszenie art. 7, 11, 77 kpa. Podstawowym przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie osoby będącej posiadaczem działek rolnych zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych [...] i nr [...] położonych w gminie O. Wyjaśnienie powyższej kwestii faktycznych powinno zostać przeprowadzone zgodnie z zasadami dotyczącymi prowadzenia postępowania dowodowego określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego w rozdziale 4 zatytułowanym "Dowody". W przedmiotowej sprawie decyzje administracyjne nie zawierają żadnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego podczas gdy to stan faktyczny jest przedmiotem sporu. Zawarte zaś w decyzji wskazania i wyjaśnienia co do podstawy prawnej wydania decyzji są poprawne i zasadne wówczas gdy przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Nadto organy administracji publicznej zobowiązane są zgodnie z wyrażoną w przepisie w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnianiu swoich rozstrzygnięć, gdyż strony maja prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 19 czerwca 1997 r., V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29). Wymogi stawiane prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej określone są w art. 107 § 1 k.p.a. Niezwykle istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie, na które składa się uzasadnienie faktyczne, zawierające w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji, przy czym treść uzasadnienia prawnego i faktycznego winna się wzajemnie uzupełniać. Uzasadnienie faktyczne winno zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem oraz co do tych, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR jak i zaskarżona decyzja nie zawiera żadnych ustaleń dotyczących osoby posiadającej działki rolne, a które zostały objęte zarówno wnioskiem skarżącego jak i wnioskiem T. Ł. W takiej sytuacji ocena szczegółowo wskazanej w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej podjętych decyzji, a tym samym ocena czy zaskarżone decyzje są zgodne z obowiązującym prawem jest niemożliwa, albowiem ocena prawidłowości wskazanej podstawy prawnej i dokonanego na tej podstawie rozstrzygnięcia może być dokonana dopiero wówczas gdy ustalenia faktyczne sprawy zostały poczynione zgodnie z zasadami dowodowymi określonymi w kpa. Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153,poz. 1270/ uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem stwierdzono przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.152 ustawy powołanej wyżej orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ustawy.