III SA/Kr 807/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Komendanta [...] z dnia 5 kwietnia 2016 r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu dodatku za rozłąkę skargę oddala Komendant [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r., działając na podstawie art. 104 § 1, art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414) oraz § 3 pkt 1 lit. b, § 4 ust. 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno - bytowych dla żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 87, poz. 565 z późn.zm.), po rozpatrzeniu wniosku porucznika R. K. z dnia 4 maja 2015 r. - stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 listopada 2014 r. decyzji nr [...] Komendanta [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego z dnia [...] 2013 r. o przyznaniu porucznikowi R. K. dodatku za rozłąkę. Komendant [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego decyzją nr [...] decyzją z dnia [...] 2013 r. przyznał porucznikowi R. K. od dnia 1 stycznia 2013 r. na czas pełnienia służby wojskowej w WOG-u prawo do dodatku za rozłąkę w formie ryczałtu miesięcznego w wysokości 18-krotności stawki diety określonej w przepisach, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych Pismem nr [...] z dnia 4 maja 2015 r. porucznik R. K. poinformował Komendanta WOG-u o zameldowaniu na pobyt stały wraz z rodziną w miejscowości Ł od dnia 25 marca 2015 r. oraz zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie dodatku za rozłąkę. Mając powyższe na względzie Komendant WOG-u decyzją nr [...] z [...] 2015 r. wygasił z dniem 1 listopada 2014 r. decyzję nr [...] przyznającą prawo do dodatku za rozłąkę. Przedmiotowe rozstrzygnięcie żołnierz otrzymał w dniu 8 czerwca 2015 r. i wniósł od niego - z zachowaniem terminu ustawowego - odwołanie do Komendanta [...] Regionalnej Bazy Logistycznej. Rozpatrując odwołanie organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez umożliwienie wnioskodawcy udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W związku z powyższymi zaleceniami w dniu 16 października 2015 r. skarżący został poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego oraz wypowiedzeniem się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Skarżący z powyższego prawa skorzystał i w dniu 20 października 2015 r. złożył stosowne oświadczenie o zapoznaniu się z dokumentami. Przedmiotowe rozstrzygnięcie skarżący otrzymał w dniu 9 grudnia 2015 r. i wniósł od niego - z zachowaniem terminu ustawowego - odwołanie do Komendanta [...] Regionalnej Bazy Logistycznej, wnosząc o zmianę terminu wygaśnięcia decyzji z dnia [...] 2014 r. na dzień 1 kwietnia 2015 r. Komendant [...] Regionalnej Bazy Logistycznej decyzją nr [...] z dnia 5 kwietnia 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 68 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 87, poz. 565 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania porucznika R. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego nr [...] z dnia 3 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że funkcją dodatku za rozłąkę jest rekompensata za dolegliwości rozłąki z rodziną. W związku z powyższym ustawodawca ustanowił art. 68 ustawy o służbie wojskowej, który stanowi, że żołnierz zawodowy pozostający w związku małżeńskim lub posiadający dzieci pozostające na jego utrzymaniu, który w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej korzysta z zakwaterowania zbiorowego, przydzielonego mu miejsca w internacie lub kwaterze internatowej, bez prawa zamieszkiwania z członkami rodziny, przysługuje dodatek za rozłąkę. Wysokość oraz tryb przyznania należności Minister Obrony Narodowej określił w drodze rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia, po spełnieniu warunków określonych w art. 68 ust. 1 ustawy żołnierzowi przysługuje dodatek za rozłąkę. Uprawnienie do przedmiotowego dodatku przysługuje żołnierzowi zawodowemu, który wypełnia przesłanki wskazane w § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Łączne spełnienie warunków w ww. rozporządzeniu, tj. pozostawanie w związku małżeńskim lub posiadanie dzieci pozostających na jego utrzymaniu, nie korzystania z uprawnienia do świadczenia mieszkalnego, korzystanie z zakwaterowania zbiorowego, przydzielonego miejsca w internacie lub w kwaterze internatowej, bez prawa zamieszkania z członkami rodziny jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa do dodatku za rozłąkę. W tej sprawie z akt postępowania administracyjnego wynika, że zgodnie z protokołem przyjęcia i zdania kwatery internatowej porucznik K. przyjął kwaterę w dniu 20 grudnia 2012 r. a zdał w dniu 6 października 2014 r., natomiast w marcu 2014 r. nabył nieruchomość w Ł, gminie Z. Odwołujący złożył dokumenty, tj. zaświadczenie o zameldowaniu rodziny i siebie od 25 marca 2015 r. w Ł oraz oświadczenie, z którego wynika, że od zdania kwatery tj. 6 października 2014 r. do czasu zakończenia remontu i dokonania przeprowadzki (20 marca 2015 r.) skarżący zamieszkiwał sam w nowo nabytym domu. Oświadczenie jest bez znaczenia w kontekście dochodzonych przez odwołującego się uprawnień do dodatku za rozłąkę. Stan faktyczny sprawy wskazuje jednoznacznie, że porucznik K. w dniu 6 października 2014 r. zdał kwaterę internatową w miejscowości Z (zgodnie z protokołem przyjęcia/zdania kwatery internatowej). Zgodnie z § 4 ust 2 pkt 4 ww. rozporządzenia jeżeli żołnierz nie korzysta z zakwaterowania zbiorowego, przydzielonego miejsca w internacie lub kwaterze internatowej, bez prawa zamieszkiwania z członkami rodziny nie spełnia podstawowego warunku do przyznania mu dodatku za rozłąkę. Oznacza to, że żołnierz z chwilą zdania kwatery traci prawo do dodatku za rozłąkę. Z powyższą decyzją nie zgodził się R. K. zaskarżając decyzję Komendanta [...] Regionalnej Bazy Logistycznej nr [...] z dnia 5 kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie. Skargę swoją uzasadnił tym, że z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych jednoznacznie nie wynika że, zdanie kwatery internatowej jest tożsame z utratą uprawnień do dodatku za rozłąkę. Ponadto skarżący w dalszym ciągu podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji nr [...] oraz [...] Komendanta WOG. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji i zmianę terminu wygaśnięcia decyzji o ustaniu dodatku za rozłąkę z dnia 1 listopada 2014 r. na 1 kwietnia 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W tej sprawie Sąd uznał, że skarga skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony akt administracyjny nie narusza prawa. Zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z późn. zm.) w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, żołnierzowi zawodowemu pozostającemu w związku małżeńskim lub posiadającemu dzieci pozostające na jego utrzymaniu, który w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 207) korzysta z zakwaterowania zbiorowego i któremu przydzielono miejsce w internacie lub w kwaterze internatowej bez prawa zamieszkiwania z członkami rodziny, przysługuje dodatek za rozłąkę i zwrot kosztów przejazdów odbywanych nie częściej niż raz w miesiącu do miejscowości zamieszkania członka rodziny i z powrotem. Szczegółowe zasadny świadczeń bytowy rozwijające regulację ustawową zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 87, poz. 565 z późn. zm.), zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem". Z § 3 tego rozporządzenia wynika, że dodatku za rozłąkę nie wypłaca się: 1) jeżeli przez okres miesiąca kalendarzowego żołnierz zawodowy: a) nie wykonywał zadań służbowych z powodu choroby lub zwolnienia z wykonywania zadań służbowych bądź zwolnienia od zajęć służbowych w razie konieczności sprawowania osobistej opieki nad najbliższym członkiem rodziny albo wykorzystywania urlopu zdrowotnego, okolicznościowego, szkoleniowego, macierzyńskiego, wychowawczego, wypoczynkowego lub bezpłatnego, b) wykonywał zadania służbowe w miejscowości, w której on sam lub jego małżonek posiada dom lub samodzielny lokal mieszkalny albo w której jest on zameldowany na pobyt stały; 2) za miesiąc kalendarzowy, w którym żołnierz zawodowy nie wykonywał zadań służbowych z nieusprawiedliwionych przyczyn, określonych w art. 93 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie zaś z § 4 rozporządzenia dodatek za rozłąkę wypłaca się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, złożony do dowódcy jednostki wojskowej, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym żołnierz spełnił warunki określone w art. 68 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Do wniosku o wypłatę dodatku za rozłąkę żołnierz zawodowy dołącza: 1) oświadczenie o pozostawaniu w związku małżeńskim lub posiadaniu dzieci pozostających na jego utrzymaniu; 2) oświadczenie o niekorzystaniu z uprawnienia do świadczenia mieszkaniowego; 3) dokument potwierdzający miejsce zamieszkania członków rodziny; 4) dokument, z którego wynika korzystanie z zakwaterowania zbiorowego, przydzielonego miejsca w internacie lub w kwaterze internatowej, bez prawa zamieszkiwania z członkami rodziny, na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast § 4 ust. 6 rozporządzenia stanowi, że żołnierz zawodowy jest obowiązany poinformować pisemnie dowódcę jednostki wojskowej o zmianie stanu rodzinnego albo miejsca zamieszkania swojego lub członków rodziny, mających wpływ na prawo do dodatku za rozłąkę, oraz o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z powołanymi przepisami dodatek za rozłąkę stanowi rekompensatę pieniężną za pozbawienie żołnierza możliwości zamieszkiwania wspólnie z rodziną. Dodatek taki przysługuje żołnierzowi tylko wtedy, gdy pełni on służbę w miejscu w którym nie może zamieszkiwać wraz z rodziną. Nawet wówczas, gdy żołnierz nie wykonując zadań służbowych miałby możliwość przebywania razem z rodziną (np. w czasie choroby), albo też wykonywał zadania służbowe w miejscowości w której on sam lub jego małżonek posiada lokal mieszkalny albo której jest zameldowany na pobyt stały – wówczas dodatek za rozłąkę nie przysługuje. Dodatek za rozłąkę jest skierowany do żołnierzy, którzy zamieszkiwaliby ze swoją rodziną, gdyby nie zostali przeniesieni służbowo do innej miejscowości bez możliwości wspólnego zamieszkania z rodziną. Dodatek dotyczy tylko takich żołnierzy, którzy posiadając realną możliwość stałego zamieszkiwania z rodziną, nie mogą przebywać z rodziną w związku z pełnieniem służby. Za taką wykładnią przemawia § 4 ust. 6 rozporządzenia, nakładającego na żołnierza obowiązek informowania dowódcy jednostki wojskowej o zmianie stanu rodzinnego lub miejsca zamieszkania swojego lub członków swojej rodziny. W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący opuścił kwaterę internatową w październiku 2014 r. (zdając ją w dniu 6 października 2014 r.) i złożył oświadczenie o zamieszkiwaniu od dnia 6 października 2014 r. w zakupionym domu, w którym zameldował się na pobyt stały z dniem 25 marca 2015 r. (wraz z rodziną). Trafnie organy obu instancji uznały, że podstawą przyznania w tej sprawie dodatku za rozłąkę było zakwaterowanie skarżącego w internacie w rozumieniu art. 68 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z powołanym przepisem żołnierzowi zawodowemu pozostającemu w związku małżeńskim lub posiadającemu dzieci pozostające na jego utrzymaniu, który w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w rozumieniu przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z zakwaterowania zbiorowego i któremu przydzielono miejsce w internacie lub w kwaterze internatowej bez prawa zamieszkiwania z członkami rodziny, przysługuje dodatek za rozłąkę i zwrot kosztów przejazdów odbywanych nie częściej niż raz w miesiącu do miejscowości zamieszkania członka rodziny i z powrotem. Skoro nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący z dniem 6 października 2014 r. przestał zamieszkiwać na kwaterze internatowej i nie zamieszkiwał ani w internacie ani w innym miejscu zamieszkiwania zbiorowego do którego zostałby skierowany przez odpowiednie wojskowe służby kwatermistrzowskie, to dodatek nie może być przyznany. Sąd nie podziela argumentacji skarżącego zawartej i w skardze i we wcześniejszych pismach, na które skarżący się powołuje. Przepisy rozporządzenia, w tym § 3 i 4 nie mogą być interpretowane w taki sposób, aby naruszały przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Podstawowym warunkiem przyznania dodatku za rozłąkę jest korzystanie przez żołnierza zawodowego z zakwaterowania zbiorowego, przydzielonego mu miejsca w internacie lub w kwaterze internatowej i to bez prawa zamieszkiwania z członkami rodziny. § 3 rozporządzenia określa przypadku, w których dany żołnierz spełnia przesłanki z art. 68 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a mimo to dodatek taki nie przysługuje. Przesłanki te Sąd opisał we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. Z kolei § 4 rozporządzenia reguluje postępowanie dotyczące ustalania samego dodatku, z którego wynika, że wnioskodawca składa między innymi dokument, z którego wynika korzystanie z zakwaterowania zbiorowego, przydzielonego miejsca w internacie lub w kwaterze internatowej, bez prawa zamieszkiwania z członkami rodziny, na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (§ 4 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). Brak takiego dokumentu lub też utrata jego aktualności polegająca na wyprowadzeniu się zajmowanej kwatery internatowej skutkuje brakiem możliwości dalszego przyznania dodatku. Nie ma także w tej sprawie znaczenia powód, dla którego skarżący wyprowadził się z internatu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wyprowadził się dobrowolnie. Gdyby zaistniała sytuacja, w której skarżący otrzymałby polecenie (rozkaz) przekwaterowania się do innego pomieszczenia (innej kwatery) i w wykonaniu tego rozkazu (polecenia) zmieniłby miejsce zamieszkania, to wówczas prawdopodobnie zachowałby prawdo do dodatku za rozłąkę. W sytuacji natomiast dobrowolnego wyprowadzenia się z przydzielonej skarżącemu kwatery internatowej, nie została spełniona opisana już przesłanka wynikająca z art. 68 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wbrew stanowisku skarżącego to właśnie z art. 68 ust. 1 ww. ustawy wynika, że właśnie w tej sprawie dobrowolne "zdanie" (czyli nie wynikające z rozkazu lub innego polecenia służbowego) przez skarżącego kwatery internatowej skutkowało utratą prawa do dodatku za rozłąkę. Nie ma też racji skarżący zarzucając braki w procedurze (uchybienia proceduralne). Rzeczywiście w tej sprawie była już raz wydana decyzja przez Komendanta [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego nr [...] z dnia [...] 2015 r. i ta decyzja została uchylona przez Dowódcę jednostki wojskowej [...] decyzją z dnia [...] 2015 r., a jedynym uchybieniem wskazanym w uchylającej decyzji było nieskorzystanie przez organ I instancji z art. 10 § 1 K.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu przez wydaniem decyzji przez organ I instancji zapewnił możliwość zapoznania się skarżącego ze zgromadzonym materiałem dowodowym i skarżący z tym materiałem się zapoznał (pismo skarżącego z 20 października 2015 r., akta sprawy, karta nr 29-30). Także organ II instancji zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z 22 lutego 2016 r., akta sprawy karta nr 38). W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego informujące o zapoznaniu się z aktami sprawy (karta nr 42), przy czym organ II instancji dopełnił wszelkich starań, aby urzeczywistnić wymóg wynikający z art. 10 § 1 K.p.a. i udostępnił akta skarżącemu w drodze poczty internetowej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych, które stały się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego (art. 68 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 3 i 4 rozporządzenia w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych), ani przepisów postępowania (K.p.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.