III SA/Kr 808/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że oprócz niewielkiego domu i nieruchomości rolnej nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 810 zł renty inwalidzkiej. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że utrzymuje się sam a środki jakimi dysponuje przeznacza na opłacenie mieszkania (80 zł), prądu (200 zł), gazu (150 zł), wody (50 zł). Do tego dochodzi jeszcze konieczność opłacenia podatku rolnego oraz zakupu lekarstw (ok. 200 zł). Skarżący boryka się bowiem z problemami natury zdrowotnej. Jak powiada jest po zawale, cierpi na prostatę, żylaki, zapalenie nerek, dyskopatię, depresję. W konsekwencji musi oszczędzać na jedzeniu, co i tak nie zawsze wystarcza. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że przedstawiła je w sposób przekonywujący. Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać samotnego rencistę z niezbyt wysokim świadczeniem, borykającego się z problemami natury zdrowotnej. Spojrzenia takiego nie zmienia ujawniony przezeń majątek. Chociaż bowiem co do zasady ma on określoną wartość podkładową dla ewentualnej pożyczki to jednak wysokość bieżących dochodów skarżącego powoduje, że kwestia wymaganej przez banki zdolności kredytowej jest więcej niż dyskusyjna. Zbycia tego majątku w celu zdobycia środków na koszty postępowania trudno zaś od niego wymagać. Stanowiłoby to bowiem pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Biorąc pod uwagę wskazywane przezeń problemy zdrowotne trudno czynić mu zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji własnym staraniem. Z przyczyn podawanych powyżej skarżący nie za bardzo miał też możliwości by poczynić stosowne oszczędności. Dochody skarżącego są bowiem niższe od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce. Biorąc to wszystko pod uwagę należało skarżącemu udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzec zgodnie z wnioskiem. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.