III SA/Kr 809/13

WyrokWSA w Krakowie2014-02-13

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Krystyna Kutzner, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły zmiany wpisu danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni działki, nie wyjaśniając w sposób kompletny stanu faktycznego i nie pouczając stron o ich obowiązkach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7, 77 kpa) oraz obowiązek informowania strony o przepisach prawa (art. 9 kpa). Organy nie ustaliły w sposób kompletny podstaw opisu działki ewidencyjnej i nie pouczyły stron o konieczności dostarczenia odpowiedniej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej. W związku z tym, naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżące domagały się zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącego powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], poprzez wpisanie powierzchni zgodnej z aktem notarialnym i księgą wieczystą. Organy administracji odmówiły zmiany, uznając, że przedstawione dokumenty (akt notarialny, mapa sytuacyjna) nie stanowią wystarczającej podstawy do aktualizacji ewidencji, a wykaz synchronizacyjny nie potwierdził zgodności działki ewidencyjnej z parcelami wskazanymi w księdze wieczystej. Skarżące zarzuciły organom niewyjaśnienie podstaw wpisu z 1970 r. i błędne rozpatrzenie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Grażyna Danielec Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K.N. i innych na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia 22 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. na rzecz skarżącej K.N. , kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta S. decyzją z dnia 29 marca 2013 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 104 kpa, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), § 44, § 45, § 46, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), odmówił zmiany wpisu danych ewidencyjnych co do powierzchni działki ewidencyjnej nr [....] objętej pozycją rejestrową nr [....] operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu S. W uzasadnieniu Starosta podał, że 11 marca 2013 r. wpłynął wniosek K.N. , E.S. i T.K. , które domagały się korekty wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. , dotyczącego powierzchni działki nr [....] poprzez wpisanie powierzchni stanowiącej łączną powierzchnię parcel katastralnych l. kat. [....] i [....] , wykazanych w księdze wieczystej nr [....] , założonej na podstawie aktu notarialnego rep. [....] z dnia 9 grudnia 1970 r. Starosta ustalił, że przedmiotowa księga wieczysta nie została założona na podstawie danych ewidencyjnych (ewidencja gruntów i budynków dla obrębu S. została założona w 1971 r.). Organ zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego wykonanie wykazu synchronizacyjnego, który potwierdziłby, że parcele katastru nr nr [....] faktycznie odpowiadają działce ewidencyjnej nr [....]. Z przedłożonego przez geodetę uprawnionego M.G. wykazu synchronizacyjnego kataster - ewidencja wpisanego do ewidencji Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 19 marca 2013 r. nr ewidencyjny [....] , wynika, że parcela gruntowa l. kat. [....] to część działki ewidencyjnej nr [....] , część działki ewidencyjnej [....] objętej księgą wieczystą [....] stanowiącej własność D.K. i R.J. , część działki ewidencyjnej nr [....] objętej księgą wieczystą [....] stanowiącej własność Powiatu S. Zatem dla części obszaru nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [....] zostały założone też księgi wieczyste w oparciu o dane ewidencyjne na innych właścicieli. Starosta uznał, że wobec wystąpienia kolizji prawnej nie istnieje możliwość doprowadzenia na podstawie wykazu synchronizacyjnego do zgodności oznaczenia nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej z obecnie obowiązującym wykazem w ewidencji gruntów. Odwołanie od decyzji Starosty S. złożyły K.N. , T.K. i E.S. , które zarzuciły, że organ I instancji podważa powagę działającego w latach 70-tych Powiatowego Biura Geodezji, negując opracowane przez to biuro dokumentacje. Odwołujące się podniosły, że nie jest istotne, w którym roku dokonano błędnego wpisu metrażu działki [....] . Zdaniem odwołujących się Starosta kwestionował wszelkie dowody świadczące o istniejącym błędzie i nie dążył do jego obiektywnego rozpatrzenia i załatwienia. Odwołujące się podkreśliły, że dostarczona mapa sytuacyjna opracowana przez A.S. określa powierzchnię sąsiadujących działek (p. S. - 1269 m2, p. K. - 590 m2), a dokument ten został potwierdzony przez Powiatowe Biuro Geodezji S. Odwołujące się domagały się dokonania pomiaru powierzchni obu podanych działek i wyciągnięcia właściwych wniosków z ich porównania z pozostałymi dokumentami. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. decyzją z dnia 22 maja 2013 r. znak: [....], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 1pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że podstawą zmiany powierzchni działki nr [....] miały być zgodnie z żądaniem K.N. : odpis z księgi wieczystej KW Nr [....] z 30 kwietnia 2004 r., umowa kupna działek gruntowych liczba [....] i [....] o łącznej powierzchni 590 m2 z 9 grudnia 1970 r. rep. [....] oraz mapa inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego nr [....] posadowionego na działce nr [....] , przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. 16 listopada 2010 r. pod numerem [....] . Starosta zlecił geodecie uprawnionemu wykonanie aktualizacji operatu ewidencji gruntów dla działki [....] , obr. S. Wnioskodawczynie – współwłaścicielki działki nie podpisały w dniu 30 sierpnia 2011r. protokołu ustalenia przebiegu granic po stwierdzeniu, że powierzchnia działki wynikająca z pomiaru bezpośredniego będzie mniejsza od zapisu w księdze wieczystej. W dniu 31 sierpnia 2011r. K.N. , T.K. i E.S. złożyły do organu pismo oraz protokół spisany w trakcie prac wykonywanych przez geodetę. Z pisma tego jednoznacznie wynika, że strony żądają rozgraniczenia działek nr [....] i [....] . W związku z powyższym geodeta 12 września 2011 r. złożył do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w S. pismo z prośbą o wycofanie zlecenia ze względu na brak możliwości wykonania zlecenia zgodnego z żądaniem wnioskodawczyń i do dnia wydania decyzji przez Starostę nie złożył operatu do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. W operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu S. działkę nr [....] o pow. 0,0500 ha ujawniono w jednostce rejestrowej G.1133 jako własność K.N. , E.S. oraz T.K. W dziale I księgi wieczystej [....] nadal wpisane są działki gruntowe liczba [....] i [....] o łącznej pow. 0,0590 ha. Jako ich współwłaścicielki w dziale II księgi figurują K.N. , E.S. oraz T.K. . Organ wskazał, że oznaczenie nieruchomości objętej postępowaniem, wykazane w dziale I księgi wieczystej nr [....] jest niezgodne z obowiązującym w operacie ewidencyjnym, ponieważ w księdze wieczystej nadal figurują parcele katastralne [....] i [....] o łącznej powierzchni 0,0590 ha. Dlatego też organ II instancji wskazał w decyzji z 4 października 2012r. konieczność doprowadzenia do zgodności, na podstawie wykazu synchronizacyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego i kartograficznego, oznaczenia nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z obecnie obowiązującym wykazanym w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy powołał się na wykonany przez geodetę uprawnionego mgr inż. M.G. wykaz synchronizacyjny - dokumentacja dla celów prawnych dla parcel gruntowych l. kat. [....] i [....] i stwierdził, że Starosta podjął kroki do wyjaśnienia rozbieżności powierzchni pomiędzy powierzchnią działki ewidencyjnej nr [....] a powierzchnią odpowiadających im parcel uwidocznioną w księgach wieczystych. MWINGiK podkreślił, że ustalenie na gruncie przebiegu granic działki nr [....] okazało się nieskuteczne z uwagi na brak zgodnego oświadczenia stron. Następnie sporządzony został wykaz synchronizacyjny, który nie wskazał jednoznacznie, że działce ewidencyjnej nr [....] odpowiadaj ą parcele l. kat. [....] i [....] . Dlatego Starosta nie dysponował więc dokumentacją, na podstawie której możliwe byłoby dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni działki nr [....] . MWINGiK wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż stosownie do postanowień § 61 i § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, powierzchnia działki ewidencyjnej - czyli tzw. pole powierzchni stanowi funkcję przebiegu linii granic ewidencyjnych, zatem to przebieg granic decyduje o powierzchni. W związku z tym wniosek odwołujących się w sprawie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu powierzchni działki nr [....] zgodnie z łączną powierzchnią parcel wykazaną w odpisie księgi wieczystej nr [....] założonej na podstawie aktu notarialnego z [....] grudnia 1970r. nie znajduje uzasadnienia. Ponadto organ odwoławczy uznał, że dokumenty na które powołują się K.N. , T.K. i E.S. , nie mogą stanowić podstawy do wprowadzenia żądanych zmian, ponieważ nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Dlatego zarzuty dotyczące ewentualnych, uprzednio istniejących nieprawidłowości nie mają znaczenia, jeżeli nie mają wpływu na stan aktualnie wykazany i prawidłowy. MWINGiK zwrócił uwagę, że także odwołujące się nie kwestionują przebiegu granic działki nr [....] . Odnośnie niezgodności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej z jej oznaczeniem w ewidencji gruntów i budynków MWINGiK przedstawił procedurę usunięcia takiej rozbieżności, powołując się na stanowisko Sąd Najwyższy zawarte w postanowieniu z 15 kwietnia 1997 r., sygn. akt I CKN 26/97 i podkreślił, że to nie dane zawarte w dziale I księgi wieczystej są podstawą zmian w ewidencji gruntów, lecz dane zawarte w ewidencji są podstawą do dokonania zmian oznaczenia nieruchomości, w tym jej powierzchni w księdze wieczystej. Organ odwoławczy uznał, że odwołujące się zgłaszały uwagi do wielkości powierzchni działki nr [....] ujawnionej w operacie ewidencyjnym, ale nie przedstawiły wymaganych prawem dokumentów, które mogłyby być podstawą zmiany tego wpisu. MWINGiK wskazał, że żądanie odwołujących się przypisania działce nr [....] powierzchni, jaką łącznie posiadają ujawnione w księdze wieczystej parcele gruntowe l. kat. [....] i [....] , nie poparte zostało nawet wykazem synchronizującym działkę nr [....] z ww. parcelami, a strony nie przedstawiły również wykazu zmian gruntowych dla działki nr [....] , z którego wynikałaby zmiana danych ewidencyjnych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję MWINGiK w K. wniosły K.N. , E.S. i T.K. , które zarzuciły niewyjaśnienie przez organy podstawy wpisu do katastru w 1970r. powierzchni działki [....] - 500 m2, gdy z podstawowych dokumentów wynika, że kupiona działka ma 590 m2. Skarżące podkreśliły, że mapa geodezyjna opracowana przez byłego pracownika Wydziału Geodezji A.S. , określa jednoznacznie podział sprzedawanych działek i ustala, że działki sprzedane wynoszą odpowiednio – p. S. 1269 m2 i p. K. 590 m2. Dokument ten w 1970r. został potwierdzony przez ówczesne Powiatowe Biuro Geodezji S. i określa, z jakich działek zostały one wydzielone. Zdaniem skarżących akt notarialny kupna działki, wyciąg z księgi wieczystej oraz wspomniana mapa geodezyjna potwierdzają fakt zaistnienia pomyłki w zapisie powierzchni działki w ewidencji gruntów z 1970 roku. W odpowiedzi na skargę MWINGiK w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wobec zawartego w skardze żądania dokonania przez Sąd "weryfikacji" zaskarżonych decyzji, wyjaśnić nadto należy, że uprawnienia sądu administracyjnego ograniczone sa do orzekania o charakterze kasacyjnym Sąd ten nie może orzekać co do istoty sprawy administracyjnej Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli zachodzi podstawa uwzględnienia skargi wymieniona w art. 145 § 1 pkt. 1 lt. c) p.p.s.a. Stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), dalej p.g.i k., ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji i o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy (art. 20 ust. 1 i 2 p.g.i k.). W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 p.g. i k. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Akt ten reguluje zasady zakładania i prowadzenia ewidencji, oraz wymiany danych ewidencyjnych Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl § 46 ust. 1, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16. 04. 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289). Z przepisów rozporządzenia wynika, że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialnotechnicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 kwietnia 2008 r.; III SA/Kr 119/08; LEX nr 510289). W toku postępowania starosta jako organ ewidencyjny może żądać od osób zgłaszających zmiany dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 p.g. i k.). Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanego postępowania należy stwierdzić, że wniosek K.N. z dnia 24 lutego 2011 r. zawierający żądanie dokonania zmiany w ewidencji gruntów uruchomił postępowanie, którego celem powinno być zbadanie, czy istnieją podstawy do wprowadzenia zmiany, polegającej na zmianie powierzchni działki ewidencyjnej nr [....] objętej pozycją rejestrową nr [....] operatu ewidencji gruntów i budynków obr. S. Zgodnie z treścią § 47 ust. 3 rozporządzenia, w ocenie Starosty zachodziła zatem konieczność dodatkowych wyjaśnień zainteresowanych, lub uzyskania dodatkowych dowodów. Uczestniczkami postępowania były jako współwłaścicielki działki [....] T.K. i E.K. , które w jego toku wyrażały stanowisko identyczne ze stanowiskiem wnioskodawczyni. Podstawę wprowadzenia żądanej zmiany, stanowiącej zmianę przedmiotową, stanowić miały załączone do wniosku wszczynającego postępowanie: akt notarialny Rep. [....] sporządzony dnia 9 grudnia 1970r. W PBN w S. , którym F.K. , ojciec aktualnych współwłaścicielek działki nr [....] nabył od J.C. działki gruntowe liczba [....] i [....] , mające łącznie obszar 5 arów, dziewięćdziesiąt mkw, mapa sytuacyjna podziału p.gr. 1 kat [....] , [....] gm. kat. S. z dnia 5 stycznia 1970r., oraz zapis w księdze wieczystej nr [....] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. Wydział Ksiąg Wieczystych, w której w dziale I figurują w/w działki gruntowe o obszarze 5a 90mkw. W toku postępowania administracyjnego skarżące załączyły także kopię mapy sytuacyjnej podziału pgr 1 kat [....] , sporządzonej 5 stycznia 1970r., z której wynikało, że łączny obszar tych parcel wynosi 590 mkw. Za słuszne i zgodne z prawem należy uznać stanowisko organu, że przedstawione przez skarżące na poparcie wniosku o zmianę danych ewidencyjnych dokumenty, podstawy takiej stanowić nie mogą. Jak wynika z treści w/w aktu notarialnego, nie powołano w nim żadnej dokumentacji geodezyjnej, mającej świadczyć o położeniu, wzajemnej konfiguracji i powierzchni ówczesnych działek gruntowych [....] i [....] . Jednakże nie ta okoliczność decyduje o poprawności stanowiska organu. Treść aktu notarialnego [....] wskazuje, że nabycie własności działek przez ojca skarżących miało miejsce przed założeniem ewidencji gruntów, a opis nieruchomości w księdze wieczystej nie odzwierciedla stanu aktualnego. Jak stanowi art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.), podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości. Oznaczenie nieruchomości zawarte w dziale I księgi wieczystej nie korzysta z domniemania prawdziwości ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Treść działu I księgi wieczystej nr [....] nie może więc być podstawą wprowadzenia zmiany w ewidencji polegającej na zmianie powierzchni działki nr [....] , czyli w zakresie opisującym tę działkę (jej powierzchnię). Natomiast Akt notarialny z 9 grudnia 1970r. stanowi dowód na okoliczność zmiany podmiotu prawa własności - przejścia tego prawa na poprzednika prawnego skarżących. Dokumenty powołane w tym akcie (zaświadczenia) nie są ani nie były w poprzednim stanie prawnym podstawą wykazywania w zapisach ewidencji gruntów powierzchni działek. Nie może stanowić podstawy żądanej zmiany także mapa sytuacyjna z 5 stycznia 1970r., ponieważ odzwierciedla ona stan faktyczny sprzed założenia ewidencji gruntów. Podzielić także należy w całości stanowisko organu w przedmiocie podstaw i sposobu wykazywania w zapisach ewidencji danych dotyczących powierzchni działki ewidencyjnej, poparte obowiązującymi przepisami prawa. Zbędne jest więc ponowne przytaczanie tej argumentacji. Reasumując, słusznie organ uznał, że wskazywane przez skarżące dokumenty nie są wystarczające jako podstawa wprowadzenia żądanej zmiany. Wskazał też organ, że wnioskująca nie przedstawiła wykazu zmian gruntowych dla działki nr [....] , z którego wynikałaby zmiana danych ewidencyjnych. W toku prowadzonego od 2011r. postępowania organ I instancji prowadził jednak czynności wyjaśniające z urzędu zlecając geodetom uprawnionym wykonanie operatu aktualizacji ewidencji gruntów dla działki [....] , oraz sporządzenie wykazu synchronizacyjnego dla parcel gruntowych [....] i [....] położonych w S. Organ nie ograniczył się więc do rozważenia treści dokumentów, mających zdaniem skarżących stanowić podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji, ale podjął czynności wyjaśniające. Na podstawie sporządzonego przez geodetę uprawnionego wykazu synchronizacyjnego dla parcel gruntowych l.kat. [....] i [....] organ ustalił, że nie weszły one w skład działki ewidencyjnej [....] . Organ nie ustalił jednak daty i sposobu założenia operatu ewidencji gruntów dla obrębu S. , ani nie wskazał podstaw utworzenia działki ewidencyjnej [....] i materiałów żródłowych stanowiących podstawę jej aktualnego opisu. Na potrzebę dokonania takich ustaleń zasadnie zwracał uwagę organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 4 pażdziernika 2012r., uchylającej decyzję Starosty S. z dnia 30 lipca 2012r. znak [....] . Akta administracyjne zawierają co prawda kopie map katastralnych w skali 1:2880, kopię rejestru pomiarowego klasyfikacyjnego z 1969 r., protokołu obliczania powierzchni parcel z 1968 r. i protokołu ogłoszenia wyników stanu władania gruntami z 22 marca 1969r., a także kopię szkicu polowego z kontroli terenowej S. , z dnia czerwca 1976 r. stanowiącą fragment operatu pomiarowego L. ks. rob. [....] z 1977r. , jednak treść tych dokumentów nie została poddana analizie, mającej na celu wyjaśnienie podstaw opisu działki [....] . W tej sytuacji nie było podstaw do zaniechania na etapie sporządzenia wykazu synchronizacyjnego, przeprowadzenia postępowania dowodowego w dalszym zakresie, umożliwiającym wyjaśnienie, czy aktualny wpis w ewidencji gruntów dotyczący działki [....] pozostaje w zgodności z dokumentacją geodezyjną znajdującą się w zasobie geodezyjnym. Przyjęcie jako sposobu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków czyli jej aktualizacji, trybu przewidzianego § 47 ust. 3 rozporządzenia, tj. postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej, nakłada na organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków obowiązek przestrzegania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym naczelnych zasad tego postępowania. Rejestrowy charakter postępowania o wpis w ewidencji gruntów i budynków nie wyłącza obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7, 77 i art. 9 kpa. Jednym z tych obowiązków jest ustalenie stanu faktycznego w drodze postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie organy naruszyły powyższe przepisy postępowania, poprzez częściowe tylko i niepełne wyjaśnienie podstaw opisu działki ewidencyjnej [....] w zakresie jej powierzchni. W kontrolowanym postępowaniu żądaniem skarżących było dokonanie aktualizacji ewidencji przez zmianę powierzchni działki. Dlatego organ powinien skierować do stron stosowne pouczenie o treści obowiązujących przepisów prawa i konieczności dostarczenia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej spełniającej wymogi wynikające z przepisów prawa. Wynika to z przepisu art. 9 kpa, zgodnie z którym organ obowiązany jest informować stronę o treści przepisów prawa materialnego administracyjnego i prawa procesowego. Dopiero, gdyby ustalony stan faktyczny i brak stosownego opracowania mimo pouczenia organu i wezwania do jego przedłożenia, nie dawały podstawy do uwzględnienia wniosku o zmianę danych ewidencyjnych, organ powinien wydać decyzję odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. Powyższe obowiązki organu wynikające z przepisów procesowych korespondują z obowiązkiem utrzymywania ewidencji w stanie aktualności, wynikającym z jej ustawowego celu oraz istoty, o czym mowa w art. 2 pkt. 8 ustawy, oraz w § 44 pkt. 2 rozporządzenia. Z powyższego wynika, że naruszenie przez organy przepisów postępowania wyżej wskazanych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrócić należy nadto uwagę na nieścisłość w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżące nie twierdziły, że jedną z podstaw wprowadzenia zmiany dotyczącej powierzchni działki [....] stanowić ma mapa inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego sporządzona przez inż. J.J. We wniosku o wszczęcie postępowania K.N. żądała "dokonania korekty" tej mapy (załączonej do wniosku), z powodu odmowy przyjęcia jej przez Wydział Ksiąg Wieczystych. Także w piśmie z dnia 29 marca 2012r. skarżące zawarły żądanie korekty powierzchni na tej mapie. Nieścisłość powyższa nie miała jednak wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponownie rozpatrując wniosek organy winny mieć na uwadze rodzaj wskazanych wyżej naruszeń przepisów postępowania, które musiały spowodować uwzględnienie skargi i ustalić stan faktyczny w sposób kompletny i pełny. Organy winny także skierować do skarżących stosowne pouczenia, o których mowa wyżej, a nadto wezwanie ostatecznego sprecyzowania wniosku, zważywszy na zawarty w skardze wniosek o "weryfikację decyzji zgodnie z Rozporządzeniem (...) z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości". Wobec zawartego w skardze żądania dokonania przez Sąd "weryfikacji" zaskarżonych decyzji, wyjaśnić nadto należy, że uprawnienia sądu administracyjnego ograniczone są do orzekania o charakterze kasacyjnym, dlatego Sąd nie może orzekać co do istoty sprawy administracyjnej. Wobec naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, 9 i 77 kpa, zaistniały podstawy do uwzględnienia skargi. Z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ) p.p.s.a. orzeczono więc jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło