III SA/Kr 810/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Dorota Dąbek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2009r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 maja 2008r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. N. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] 2008 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – kpa (Dz. U. z 2000r., Nr 98. poz. 1071 ze zm.) oraz art. 16, 20 ust. 3, 24 ust. 4, 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992) Burmistrz odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego T. O. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że T. O. jest co prawda osobą powyżej 16 roku życia (urodzoną w roku 1956) i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 20.12.2007r., to jednak z uwagi na brak danych w orzeczeniu o dacie powstania niepełnosprawności, należy uznać, że nie zachodzą ustawowe przesłanki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji T. O. zarzuciła organowi wprowadzenie jej w błąd w zakresie przesłanek przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Zdaniem skarżącej organy informowały ją, że zasiłek ten przyznaje się w związku z pozostawaniem w chorobie lat 21 lub 23. Wskazała również na trudną sytuację materialną rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 19.05.2008r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (na podstawie art. 16, 20, 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych i § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, Dz. U. z 2005r., Nr 105, poz. 881 oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa). Odwołując się orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczającego skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, w którym w pkt 5 wskazano, że "nie da się ustalić od jakiej daty należy liczyć okres niepełnosprawności", organ zauważył, że stanowi okoliczność ta uzasadnioną podstawę odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, zwłaszcza, że data powstania niepełnosprawności ma znaczenie w przypadku osób ubiegających się o zasiłek pielęgnacyjny powyżej 16 roku życia a przed ukończeniem 75 roku życia. Organ dodał również, że decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego nie posiada cech uznania administracyjnego i organ związany jest treścią przepisu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wskazała w niej, że od lat szkolnych miała problemy ze zdrowiem, co wiązać należy z datą powstania niepełnosprawności. W piśmie procesowym z dnia 24.02.2009r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi przeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłych lekarzy w celu ustalenia kiedy powstało schorzenie skarżącej, z którego wynika jej uprawnienie do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, a przede wszystkim czy powstało ono przed ukończeniem przez nią 21 roku życia. Sama skarżąca nie ma możliwości udowodnienia tego faktu, stąd zachodzi potrzeba dokonania takich ustaleń przez organy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Skarga T. O. nie może być uwzględniona. Należy podkreślić na wstępie, że stan faktyczny sprawy jest niesporny. Ustawową podstawą prawną przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego jest art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy czym w stosunku do osób powyżej 16 lat, które legitymują się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, do których należy skarżąca T. O. - stosuje się przepisy art. 16 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy w brzmieniu: " Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. (...) Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia." Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest interpretacja przepisu art. 16 ust. 3 w zakresie, w jakim dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego - w przypadku orzeczenia niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym - wymaga się spełnienia przesłanki "powstania niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21 roku życia". Istotnym w tym celu jest wskazanie, że w oparciu o delegację ustawową art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostało wydane rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, które w § 6 ust. 2 wymienia dokumenty, które winny być dołączone do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a m. in. w pkt 2 ust. 2 tego przepisu wskazuje na obowiązek przedłożenia orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania tej niepełnosprawności. Z treści powyższych aktów prawnych wynika, że stwierdzenie, iż "niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia" powinno być zawarte w orzeczeniu wydanym w innym postępowaniu, poprzedzającym niniejsze postępowanie. Zdaniem Sądu, nie jest więc dopuszczalnym w tym postępowaniu - o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego - jakiekolwiek ustalanie przez organy daty powstania u skarżącej niepełnosprawności, a w szczególności ustalanie, czy istotnie niepełnosprawność u skarżącej powstała przed ukończeniem przez nią 21 roku życia. Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika także, iż określona w orzeczeniu data powstania niepełnosprawności jest elementem koniecznym do ewentualnego ubiegania się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, przy czym prawo do takiego zasiłku powstaje tylko wówczas, gdy - zgodnie z wymogami ustawy o świadczeniach rodzinnych - w orzeczeniu zostało stwierdzone, że niepełnosprawność u osoby ubiegającej się o taki zasiłek "powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia". Z powyższego wynika, że prawidłowo organy administracyjne obu instancji wskazały w decyzjach, że aby móc przyznać zasiłek pielęgnacyjny osobie wymienionej w artykule 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki: pierwszy - osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i drugi - niepełnosprawność musiała powstać przed ukończeniem przez nią 21 roku życia. W przypadku skarżącej został spełniony tylko ten pierwszy warunek – T. O. przedstawiła bowiem orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, natomiast nie został spełniony drugi warunek, gdyż w orzeczeniu nie stwierdzono, aby niepełnosprawność skarżącej powstała przed ukończeniem przez nią 21 roku życia, a jedynie podano, iż daty powstania tej niepełnosprawności nie da się ustalić. Zauważyć też należy, że skoro określona w orzeczeniu data powstania niepełnosprawności jest elementem koniecznym do ewentualnego ubiegania się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, to strona ta winna dostarczyć odpowiednie dane w postaci dokumentów (zaświadczenia lekarskie, historie choroby, informacje o pobytach w konkretnych szpitalu itp.) już organom orzekającym o niepełnosprawności tak, aby organy orzekające mogły jak najściślej ustalić datę powstania tej niepełnosprawności, natomiast bez znaczenia dla przedmiotu niniejszej sprawy są ewentualne ustalenia w przedmiocie początkowej daty niepełnosprawności czy okresu niepełnosprawności na podstawie przedstawionych przez skarżącą w toku sprawy administracyjnej dokumentów (legitymacji służbowej z adnotacjami o zwolnieniach lekarskich). Mając powyższe na względzie, uznając, że orzekające w sprawie organy nie dopuściły się zarówno uchybień natury formalnej, jak i natury merytorycznej, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).