III SA/Kr 813/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody z dnia 20 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego skargę oddala Wojewoda decyzją z dnia 20.07.2004 r. [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...].06.2004r [...] orzekająca o odmowie przyznania J. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organy powołały się na następujący stan sprawy : J. P. zarejestrowała się w dniu [...].08.2003 r. jako osoba bezrobotna. Starosta wydał decyzję z tej samej daty uznającą J. P. za osobę bezrobotną, a decyzją z dnia [...].08.2003 r. orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, którego okres pobierania wyczerpał się z dniem [...].03.2004 r. W dniu [...].09.2003 r. Powiatowy Urząd Pracy zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Decyzję w tej sprawie organ rentowy wydał w dniu [...].11.2003 r. Do ustalenia podstawy wymiaru i jej wysokości organ rentowy za wykazanie uznał i przyjął 20 lat 9 miesięcy okresów składkowych oraz 6 lat i 11 miesięcy okresów nieskładkowych ( co stanowi 1/3 uznanych okresów składkowych ). J. P. od decyzji tej nie odwołała się, pomimo, że zawierała ona odpowiednie pouczenie. W dniu [...].05.2004 r. J. P. zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy o ponowne rozpoznanie jej wniosku o świadczenie przedemerytalne, domagając się doliczenia jej okresu urlopu wychowawczego, gdyż jej zdaniem nie został on uwzględniony, dlatego ustalony okres uprawniający do emerytury jest krótszy niż wymagane w jej przypadku do przyznania świadczenia przedemerytalnego 30 lat. W dniu [...].06. 2004 r. Starosta wydał opisaną na wstępie decyzję powołując się na treść art.27 k ust.1 pkt 2 i art. 37 l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ).Przepis art.37 k ust.1 pkt 2 w/w ustawy stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6-m-cy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta ( 55 lat mężczyzna ) oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Ponadto w myśl art.37 ust.1 prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniała warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Tymczasem skarżąca nie spełniła warunku dotyczącego posiadania 30 -letniego okresu uprawniającego do emerytury, gdyż organ rentowy mógł uwzględnić tylko 27 lat i 8 miesięcy. Ponadto organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wskazane przez J. P. okresy urlopu wychowawczego oraz nauki na studiach wyższych są okresami nieskładkowymi l podlegają doliczeniu w ilości nie przekraczającej 1/3 okresów składkowych, co wg. ustaleń organu rentowego nie może stanowić więcej niż 83 miesiące. Taki właśnie okres nieskładkowy został skarżącej doliczony do okresu uprawniającego do emerytury, co jednak nie daje łącznie wymaganych 30 lat. Organ pierwszej instancji zauważył także, że o ile decyzja ZUS nie była dla skarżącej satysfakcjonującego, to mogła od decyzji tej wnieść odwołanie do Sadu Okręgowego - Sądy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z zawartym w decyzji tej pouczeniem. W odwołaniu od decyzji Starosty J. P. zarzuciła, ze to, iż organ we właściwym czasie nie wydał na piśmie decyzji w sprawie o świadczenie przedemerytalne, sprawiło, że nie dostrzegła podstaw do odwołania się od decyzji ZUS, gdyż ta ostatnia wydawała się jej korzystna. Brak odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego w ocenie skarżącej oznaczał zgodę na jego przyznanie .Nie uwzględnienie trudu wychowania dwojga dzieci, zdaniem skarżącej stanowi dyskryminację i naruszenie art. 67 Konstytucji RP stanowiącego gwarancję pomocy państwa dla osób, które nie ze swojej winy utraciły pracę. Zdaniem skarżącej zaliczeniu do okresu uprawniającego do emerytury podlega także okres pracy w gospodarstwie szkółkarskim od 1981 do 1989, jednakże jak wynika z treści odwołania, chciałaby uzyskać informacje o wymaganych w tym celu dokumentach. Organ odwoławczy wydając decyzję z dnia 20.07.2004 r. - za nieuzasadniony uznał argument skarżącej, że to brak decyzji starosty uniemożliwił jej wniesienie odwołania od decyzji ZUS z dnia 26.11. 2006 r. przyznając jednocześnie, że wydanie decyzji odmawiającej prawa do świadczenia przedemerytalnego po upływie 5 miesięcy od otrzymania przez PUP decyzji w sprawie ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego stanowi uchybienie przepisów dotyczących terminów załatwienia spraw zawartych w rozdziale VII kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do przedmiotu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji Wojewoda powołując się na przepisy art. 37 k ust.1 pkt2 i art. 37 l ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w/w) w związku z art.30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz.U. Nr 120 poz. 1232 ) podzielił stanowisko Starosty. Przepis ust.3 art.37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi bowiem, że decyzję ustalająca wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego organ rentowy wydaje na wniosek powiatowego urzędu pracy. Oznacza to, że ustalenie wszystkich niezbędnych danych koniecznych do obliczenia wysokości emerytury - w tym także okresów składkowych i nieskładkowych dokonuje organ rentowy stosując odpowiednie przepisy dotyczące świadczeń emerytalnych. Tym samym do ustalenia okresu uprawniającego do emerytury właściwym organem nie jest powiatowy urząd pracy, lecz wyłącznie ZUS, którego decyzji skarżąca nie zaskarżyła w sposób wskazany w pouczeniu, dlatego decyzja ta stała się ostateczna i wiążąca w sprawie o świadczenie przedemerytalne. W skardze na decyzję Wojewody J. P. domagała się przyznania świadczenia przedemerytalnego i uwzględnienia faktu, że w czasie urlopu wychowawczego pracowała w gospodarstwie "szkółkarskim" .Decyzję odmawiającą jej świadczenia przedemerytalnego określiła jako dyskryminującą przytaczając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Żądanie skargi, aby organy rozpatrując jej wniosek o świadczenie przedemerytalne ustaliły okres uprawniający do emerytury, niezależnie od decyzji organu rentowego, nie może być uwzględnione . Wskazuje na to jednoznacznie treść przepisu art.37 k ust.3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w/w), pozostawiającego do wyłącznej właściwości organów rentowych kwestie ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, stanowiąc nadto w ust. 4 tego przepisu, że do postępowania w tym zakresie stosuje odpowiednio przepisy dotyczące postępowania w sprawie o ustalenie emerytury. Oznacza to, że odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. z 2004 r. Nr 39 poz. 353 j.t. ) a w szczególności do działu IX tej ustawy. Organ rentowy nie decyduje o uprawnieniu do świadczenia przedemerytalnego, prawo to bowiem ustala starosta, ale dopiero po wydaniu przez organ rentowy decyzji ustalającej wysokość emerytury. Decyzja organu rentowego powinna bądź ustalać wysokość emerytury bądź odmawiać ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, w sytuacji gdy brak po temu warunków . Do wyliczenia wysokości emerytury konieczne jest ustalenie okresów składkowych i nieskładkowych, gdyż od zakwalifikowania tych okresów zależy wysokość emerytury. Organ rentowy nie jest zatem związany w tym zakresie wnioskiem powiatowego urzędu pracy, lecz dokonuje kwalifikacji wykazanych w tym wniosku okresie zatrudnienia do jednego z tych okresów ( t.j. składkowych lub nieskładkowych ). Postępowanie ma zatem charakter dwutorowy. Decyzja o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego wiąże się z jednej strony ustaleniem, że zachodzą przesłanki określone art.37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a z drugiej strony musi być poprzedzona decyzją organu rentowego, której kontrola należy do wyłącznej kognicji sądu powszechnego ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19.03. 2003 r. III UZP 1/03 OSNP 2003 /13/ 817 ).W rozpatrywanej sprawie skarżąca otrzymała decyzję organu rentowego, jednakże pomimo, iż decyzja ta zawierała informacje co do okresów składkowych i nieskładkowych przyjętych do obliczenia wysokości emerytury, nie wniosła odwołania do Sądu Okręgowego. Okoliczność, iż nie dostrzegła podstaw do jej zaskarżenia mogła być podstawą do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do sądu powszechnego. Kwestia ta jednak nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tych okolicznościach organy trafnie przyjęły, iż decyzja organu rentowego jest wiążąca w zakresie ustalonych w niej okresów składkowych i nieskładkowych, dlatego nie jest możliwe zakwestionowanie tych ustaleń ani w postępowaniu administracyjnym, ani tym samym w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a organy nie naruszyły przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wyniki postępowania . Z tego względu skarga ulega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).