III SA/Kr 814/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 260 zł otrzymywanych z ośrodka pomocy społecznej. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest ciężko chory. W oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach spraw i pomocnicze akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący figuruje w ewidencji działalności gospodarczej (k. 38) obecnie legitymuje się jednak zaświadczeniem lekarskim z kwietnia bieżącego roku w którym stwierdzono, że z powodu wymienionych tam schorzeń skarżący przez okres 6 miesięcy jest niezdolny do zatrudnienia (k. 32). Jest osobą rozwiedzioną, zamieszkuje sam. Ciąży na nim obowiązek zapłaty alimentów na córkę z którego się nie wywiązuje (k. 2). Posiada orzeczony leki stopień niepełnosprawności (k. 10,6,5), korzysta i utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej (kwestionariusz wywiadu alimentacyjnego k. 17-14) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zaś sprawę niniejszą mającą za przedmiot stwierdzenie niedopuszczalności odwołania opatrzono symbolem "6329" (zarządzenie z dnia 31 lipca 2009) uznając, że mieści się ona w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej więc skutkiem tego wniosek skarżącego w zakresie zawierającym żądanie zwolnienia od kosztów sadowych należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Istotne twierdzenia skarżącego znajdują bowiem potwierdzenie w treści zalegających na kartach pomocniczych akt administracyjnych dokumentów źródłowych, które stanowią obiektywne świadectwo przedstawionych w nich faktów. Obecna sytuacja skarżącego nie należy do łatwych. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną, bez majątku, zmuszoną korzystać ze wsparcia oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej. Z uwagi na sygnalizowane problemy zdrowotne trudno zarazem czynić skarżącemu zarzuty, że nie stara się poprawić swojej sytuacji bytowej, skoro akurat tę sferę aktywności skarżącego one ograniczają. Z tych względów udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając dlań adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Mając zaś na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.