III SA/Kr 815/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 16 października 2009r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę, II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. P. – Kancelaria Adwokacka ul. [...] – kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. B. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie czynność Prezydenta Miasta z dnia 16 października 2009r. znak [...], w treści której Prezydent odmówił przyznania jej lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy z uwagi na niespełnienie kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. B. K. jest bowiem zameldowana na pobyt stały w lokalu mieszkalnym nr [...] na os. B w A, obejmującym jeden pokój, kuchnię oraz przynależności o łącznej powierzchni użytkowej 27,56 m kw, w tym powierzchni pokoju 18,53 m kw. Powierzchnia pokoju przypadająca na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą w lokalu wynosi 6,17 m kw. Wezwaniem z dnia 22.07.2011r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 15.07.2011r., pełnomocnik skarżącej został wezwany do wykazania, że skarżąca poprzedziła skargę wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 28.07.2011r. Pismem z dnia 03.08.2011r. pełnomocnik zwrócił się o przedłużenie terminu do wykonania wezwania Sądu z uwagi na trudności w kontakcie ze skarżącą. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 03.08.2011r. termin został przedłużony zgodnie z wnioskiem o 14 dni. Ostatecznie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił pismem nadanym w dniu 11.08.2011r., że B. K. przed wniesieniem skargi do Sądu na czynność Prezydenta Miasta z 16 października 2009r. znak [...] nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa. Pełnomocnik wyjaśnił przy tym, że brak wezwania nie stanowi zaniedbania skarżącej ale wynika z błędnego pouczenia skarżącej o trybie zaskarżenia w/w czynności organu. Zawnioskował o "uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ celem dopełnienia obowiązku o właściwym pouczeniu strony co do możliwości i zasad wnoszenia środków odwoławczych. Strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji błędnego pouczenia organu. Równocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na jej nieopłacenie nawet w części przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego w sprawie, względnie o oddalenie skargi ze względów podanych w uzasadnieniu pisma z 16.10.2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podstawowym zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygnięcie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97), w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.)" OSNP 1998/7/200. Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. (I OPS 4/08) " Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz.U. Nr 41, poz.361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz.1591 z późn. zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa) rozwiązania, ale w każdym przypadku są to akty prawa miejscowego. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca w A uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 16.10.2009r. podpisane z up. Prezydenta, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie należy przyjąć, że spełniona została przesłanka z cytowanego wyżej artykułu, gdyż B. K. nie zachowała trybu zaskarżenia czynności Prezydenta Miasta z dnia 16 października 2009r. znak [...], co stwierdził też jej pełnomocnik, stąd skarga B. K. podlega na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzuceniu. Kwestia błędnego pouczenia strony o trybie zaskarżenia przedmiotowej czynności Prezydenta Miasta ma znaczenie w dochodzeniu przez stronę przed organem administracyjnym przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa a następnie w ewentualnym ponownym rozpoznaniu skargi. W niniejszej sprawie znaczenie ma okoliczność, że B. K. nie poprzedziła w ogóle skargi na czynność Prezydenta Miasta z 16 października 2009r. wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co powoduje, że jej skargę należy uznać za niedopuszczalną w rozumieniu zacytowanego wyżej przepisu p.p.s.a. W pkt II Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).