III SA/Kr 816/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. reprezentowanej przez opiekuna prawnego M. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. reprezentowanej przez opiekuna prawnego M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia 27 kwietnia 2018 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Pismem z dnia 27 czerwca 2018 r. A. G. reprezentowana przez opiekuna prawnego M. R. – dalej skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję domagając się jej uchylenia. W niniejszej skardze zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez obciążenie wysokimi opłatami za pobyt w placówce, podczas gdy skarżąca ani jej opiekun prawny M. R. nie dysponują kwotami odpowiadającymi wysokości opłat, a jedynie zapisem punktowym na koncie bankowym w złotych polskich, odpowiadającymi wartości obligacji skarbowych skarżącej, na których zbycie opiekun prawny musi uzyskać zgodę Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej" "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Treść normatywna powyższych przepisów wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi jego merytoryczną ocenę. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (post. NSA z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie podała faktów i okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie Sądu ogólnikowe argumenty, że skarżąca oraz jej opiekun prawny nie dysponują swobodnie własnością ani innymi prawami rzeczowymi w tym również kwotami odpowiadającymi wartości obligacji skarbowych skarżącej nie pozwalają uznać, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową (np. stanu pozostających do jej dyspozycji zasobów pieniężnych). Nie powiązała zatem potencjalnych skutków wykonania decyzji ze zmianami w jej obszarze finansowym i majątkowym. Nie ma zatem możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Należy także zaznaczyć, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje w ramach instytucji wstrzymania wykonania aktu kompetencji sądu do wzywania wnioskodawcy o przedłożenie dodatkowo stosownych dokumentów lub złożenie wyjaśnień, które miałyby uzasadniać potrzebę wstrzymania wykonania objętego wnioskiem aktu (post. NSA z 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 391/10, CBOSA). Jedynie w gestii strony leży sprecyzowanie we wniosku okoliczności wskazujących na wypełnienie przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a oraz przedstawienie dowodów na ich poparcie lub konkretnych informacji uprawdopodabniających zasadność stanowiska strony. Uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na sformułowaniu w skardze samego wniosku i ogólnikowego uzasadnienia, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej skarżącej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. W takiej sytuacji koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek uprawdopodobniających, że odwrócenie skutków wykonania zaskarżonej decyzji będzie utrudnione, czy wręcz niemożliwe (por. post. NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. I GSK 1538/12; z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II GSK 385/11, CBOSA). Brak wykazania potencjalnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub wywołania trudnych do odwrócenia skutków – grożących skarżącej w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, uniemożliwiło Sądowi pozytywne rozstrzygnięcie wniosku. Na marginesie powyższych rozważań podkreślić należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonych decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Nadto postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd wyroku. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.