III SA/Kr 82/06

WyrokWSA w Krakowie2006-02-07

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Bożenna Blitek, Piotr Lechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy § 8 uchwały Rady Miejskiej, który stanowi o wejściu w życie uchwały z dniem 1 marca 2005 r., mimo że uchwała została podjęta 24 lutego 2005 r., narusza przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych dotyczące vacatio legis?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność § 8 zaskarżonej uchwały, uznając, że skrócenie ustawowego czternastodniowego vacatio legis i ustalenie wstecznego działania aktu normatywnego jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach, które w tej sprawie nie wystąpiły. Brak wskazania przez Gminę nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających retroakcję uchwały, a także subiektywne przekonanie o jej nieszkodliwości, nie stanowi podstawy do odstąpienia od reguły ustawowej.
Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Bieczu z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie włączenia Gminnego Przedszkola w Strzeszynie do Zespołu Szkół i zmiany jego nazwy. Skarga dotyczyła § 8 uchwały, który stanowił, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 marca 2005 r. Wojewoda zarzucił naruszenie ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych poprzez ustalenie wstecznego działania uchwały bez uzasadnionych wyjątków. Gmina wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała nie narusza uprawnień mieszkańców.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 8 zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie: WSA Bożenna Blitek NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Bieczu z dnia 24 lutego 2005 r. Nr : XIX/173/2005 r. w przedmiocie włączenia Gminnego Przedszkola w Strzeszynie w istniejący Zespół Szkół Szkoła Podstawowa i Gimnazjum w Strzeszynie i zmiany nazwy na Zespół Szkolno- Przedszkolny w Strzeszynie - Gimnazjum , Szkoła Podstawowa i Przedszkole stwierdza nieważność § 8 zaskarżonej uchwały Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art.62 ust.5 w związku z art.5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U.2004, nr 256, poz.2572 ze zm.). §1 włącza Gminne Przedszkole w Strzeszynie w istniejący zespół szkół. § 2 ustala granice obwodu jednostek oświatowych wchodzących w skład Zespołu. § 7 przewiduje opublikowanie uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego. § 8 uchwały (objęty skargą) stwierdza: "Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 marca 2005 r." Wojewoda Małopolski w swej skardze domaga się stwierdzenia nieważności cytowanego § 8 uchwały. Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ustala regułę, że przepisy prawne wchodzą w życie po upływie 14 dni od ich ogłoszenia. Zarówno skrócenie 14 dniowego vacatio legis, jak i ustalenie wstecznego działania aktu normatywnego jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych przypadkach (art.4 ust.1 ustawy), które w tym przypadku nie występują. Gmina wniosła o oddalenie skargi. Zdaniem Przewodniczącego Rady Miejskiej w Bieczu, który podpisał odpowiedź, uchwała w żaden sposób nie narusza uprawnień mieszkańców Gminy Biecz do korzystania ze świadczeń placówek oświatowych. Usprawiedliwiać to ma odwołanie się do art.5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, tj. ustalenia wstecznego wejścia w życie przepisów uchwały Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów wskazanych w skardze Wojewody Małopolskiego. Akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. (art.4 ust.1 ustawy). Tymczasem § 8 przewiduje wejście w życie zaskarżonej uchwały z dniem 1 marca 2005 r., mimo że została ona podjęta zaledwie 5 dni wcześniej (w dniu 24 lutego 2005 r.) i wkrótce potem przekazana organowi nadzoru, który mógł ją skierować do publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy wyraźnie potwierdza świadome odejście w § 8 uchwały od zakazu retroakcji, a usiłuje jedynie dowieść, że to wsteczne działanie nie wpływa negatywnie na prawa mieszkańców Gminy do korzystania ze świadczeń oświatowych. Tymczasem ustawa nie ustanawia żadnego związku między dopuszczalnością retroakcji a przekonaniem lokalnego prawodawcy o nieszkodliwości przepisu gminnego. Gmina w istocie próbuje odwrócić sytuację, tj. zastąpić ustawowy zakaz retroakcji —generalną dopuszczalnością retroakcji. Po pierwsze, nie wymaga w tym miejscu dowodu, że Rada Gminy nie może nowelizować art.4 i 5 ustawy czyli z ustawowego wyjątku czynić dominującą regułę. Po drugie, ani w zaskarżonej uchwale, ani w odpowiedzi na skargę Gmina nie wskazała żadnych nadzwyczajnych okoliczności usprawiedliwiających zaplanowanie wstecznego wejścia w życie uchwały. Po trzecie, Gmina nie określiła co rozumie przez "brak naruszeń uprawnień mieszkańców", ani nie wyjaśniła co ma świadczyć o takiej nieszkodliwości, ani nie wykazała, że zaprezentowaną linię obrony zaskarżonej uchwały podzielają mieszkańcy Gminy. Art.5 ustawy dopuszcza wyjątkowe wejście w życie przepisu prawa przed dniem promulgacji, jeżeli mianowicie zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Tymczasem w odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej ogranicza się do wyrażenia swego subiektywnego, niczym nie popartego przekonania, że § 8 jest nieszkodliwy. Z całą pewnością nie może to być argument rozstrzygający o zachowaniu przez § 8 zaskarżonej uchwały standardu określonego w art.4 i art.5 ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło