III SA/Kr 828/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwoma dorosłymi synami. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi 100 metrowy dom i nieruchomość rolna o areale 3,25 ha. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych. Z przedmiotów wartościowych natomiast Ciągnik rolniczy URSUS MF - 255 z roku 1987 oraz samochód osobowy Renault CTS 21 z roku 1990.. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1900 zł podając, że składa się na to 1096 zł pobieranej przezeń renty inwalidzkiej oraz 800 zł dochodu z jego żony z gospodarstwa rolnego. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że dużą część wydatków budżetu domowego pochłaniają opłaty za utrzymanie domu, media, koszty lekarstw, rachabilitacji oraz nauki dzieci w szkołach. Nadmienił, że korzysta z pomocy prawnej kwalifikowanego pełnomocnika świadczonej mu z urzędu w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Do wniosku dołączył kopię zaświadczenia o dochodowości posiadanego gospodarstwa rolnego określane na 7.046,85 zł rocznie oraz kopię zaświadczenia ZUS uwidaczniające, że do wypłaty skarżący otrzymuje 921,44 zł . Skarżący był wzywany o złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych. Z przedstawionych przezeń kopii dokumentów źródłowych wynika, że za lekarstwa ostatnimi czasy zapłacił w sumie 131 zł (dowód: faktury zakupu), wydatki na prąd to na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy koszt około 230-240 zł miesięcznie (dowód: faktura za energię elektryczną), za telefon 161,31 zł (dowód: faktura VAT), a za gaz w okresie od połowy września do niemal końca października 705 zł (dowód: kopia faktury). Na okoliczność i wysokość ponoszenia wydatków rehabilitacyjnych skarżący przedłożył kopie PKP, zaświadczenia o pobycie w ośrodku "A." w S. ze stosowną fakturą oraz kartę informacyjną leczenia uzdrowiskowego ze Szpitala "B" w K. z który wynika, że z tego tytułu w listopadzie i grudniu ubiegłego roku zapłacił łącznie 989 zł. Z dołączonych przez skarżącego zaświadczeń wynika, że syn M. jest studentem trzeciego roku studiów niestacjonarnych K. S. W. im. [...] na kierunku [...]. Syn M. jest natomiast studentem pierwszego roku niestacjonarnych - wieczorowych studiów U. W. na Wydziale [...]. W okresie od 1 października 2007 do 18 stycznia 2008 r. otrzymał pomoc stypendialną w łącznej wysokości 2000 zł. Skarżący nie udzielił natomiast odpowiedzi na wszystkie z pytań. Przemilczał zwłaszcza te o posiadane przez domowników rachunki bankowe oraz pobieranie świadczeń rodzinnych. Z własnej inicjatywy dołączył kopie polis ubezpieczenia budynków i mienia w gospodarstwach rolnych. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile - poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. -udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić- (...) 2. -dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić- (...) 3. -ujawnić, stwierdzić coś- wykazać się - wykazywać się -udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się-. (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy wypada podnieść, że skarżący nie przedstawił w sposób przekonywujący swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Wykazał co prawda wysokość ponoszonych ostatnimi czasy wydatków na utrzymanie domu, leki, rehabilitację a także otrzymywanych świadczeń ZUS albowiem okoliczności te znalazły potwierdzenie w przedłożonych kserokopiach rachunków i zaświadczeń. Wiarygodność pozostałych oświadczeń skarżącego podważało jednak i nie dające się racjonalnie wytłumaczyć zatajanie przezeń pewnych informacji i sprzeczność składanych oświadczeń z kopiami niektórych dokumentów źródłowych i dająca się zaobserwować u skarżącego skłonność do konfabulacji . Co się tyczy pierwszego z podniesionych zastrzeżeń należy w szczególności wskazać, iż skarżący zignorował pytania o posiadane przez domowników rachunki bankowe, pobieranie świadczeń rodzinnych skarżący. Przemilczenie to budzi zdziwienie zwłaszcza, że skarżącemu nie stawiano wygórowanych żądań. W kierowanym doń wezwaniu wyraźnie bowiem zaznaczono, że jeśli domownicy nie posiadają rachunków bankowych wystarczy, że złożą stosowne pisemne oświadczenia. Odnośnie świadczeń rodzinnych wystarczało zaś aby skarżący odpowiedział krótko "nie". Skarżący przeszedł jednak nad tym wszystkim do porządku poprzestając na zdawkowym, enigmatycznym tłumaczeniu, że "pozostałe wymagane dokumenty dostarczy w uzupełnieniu kiedy będę w ich posiadaniu". Co symptomatyczne tego jednak nie uczynił, aż po chwilę obecną. Jeśli chodzi o sprzeczność składanych przez skarżącego oświadczeń z treścią przedstawianych dokumentów źródłowych to na uwagę zasługuje szczegół, który umknął uwadze skarżącemu. Mianowicie, że choć pierwotnie twierdził, iż nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych (vide : formularz PPF rubryka 7.2.2. k. 17) to jednak oświadczeniom takim przeczy wprost treść dokumentu polisy ubezpieczeniowej nr [...] gdzie podano sumy ubezpieczenia ruchomości domowych oraz aparatów i innych urządzeń. Wreszcie w twierdzeniach skarżącego razi skłonność do konfabulacji. Chociaż bowiem skarżący chętnie szafował ogólnikami czego wyrazem był argument, że istotnym obciążeniem dla budżetu domowego są "koszty nauki dzieci w szkołach" to jednak nie potrafił wyjaśnić co tak naprawdę składa się na te koszty i jaka konkretnie jest wysokość takich wydatków. Kosztów takich trudno zresztą doszukać się też w przedstawionych kopiach zaświadczeń z uczelni. Po pierwsze nie wynika z nich aby synowie pobierali odpłatną naukę. Zaświadczenie z uczelni M. dokumentuje nadto, że pobiera przyzwoite stypendium. Po drugie charakter studiów niestacjonarnych nie wymusza konieczności opłacania np. stancji. Przy obranej taktyce procesowej skarżący uciekał się wreszcie do eksponowania danych statystycznych. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że określając dochody swej małżonki skarżący poprzestała na prostym odwołaniu się do przelicznika wykorzystywanego dla celów podatkowych przy ustalaniu podatku rolnego (por. art. 4 i art. 18 ustawy o podatku rolnym), który - co wymaga podkreślenia - nie znajduje prostego przełożenia na rzeczywistą sytuację majątkową strony. Podsumowując to wszystko należy stwierdzić, że jeśli oświadczenie w którym skarżący mimo wymogu dokładnego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów nie jest wolne od przemilczeń, sprzeczności i nadinterpretacji, tym samym logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że oświadczenie strony jest fragmentaryczne. Jeśli zaś skarżący nie chce przekonać sądu, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa to złożony przezeń wniosek podlega oddaleniu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).