III SA/Kr 828/12

WyrokWSA w Krakowie2013-03-20

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Dorota Dąbek, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przywrócenie zapisu w ewidencji gruntów, dotyczącego współposiadaczy samoistnych, według stanu rejestru na dzień założenia zmodernizowanej ewidencji gruntów, jest dopuszczalne, gdy aktualne ustalenie stanu władania jest niemożliwe z powodu sprzecznych stanowisk stron?
Ratio decidendi
Przywrócenie zapisu w ewidencji gruntów dotyczącego współposiadaczy samoistnych, według stanu rejestru na dzień założenia zmodernizowanej ewidencji, jest dopuszczalne, gdy aktualne ustalenie stanu władania jest niemożliwe z powodu sprzecznych stanowisk stron. Ewidencja gruntów ma odzwierciedlać stany rzeczywiste, a wpis władającego dopuszczalny jest do czasu ustalenia właściciela i gdy władanie jest bezsporne. W przypadku braku możliwości jednoznacznego ustalenia aktualnego użytkownika, zasadne jest przywrócenie poprzedniego wpisu opartego na dostępnych dokumentach i materiałach źródłowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o aktualizacji operatu ewidencji gruntów. Aktualizacja polegała na przywróceniu zapisów dotyczących współposiadaczy samoistnych działki ewidencyjnej według stanu z dnia założenia zmodernizowanej ewidencji, po wykreśleniu osób błędnie wpisanych jako właściciele. Skarżący F. J. kwestionował przywrócenie zapisu na rzecz J. i A. O., twierdząc, że A. O. nie żyje i nie mógł władać działką, a także zarzucając naruszenie prawa poprzez pozbawienie go udziału w ustaleniu stanu władania. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSAJanusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek SO (del) Janusz Bociąga Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi F. J. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów. I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu państwa – Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego T. T. – Kancelaria Radcy Prawnego w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240, 00 zł (słownie dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 kwietnia 2012 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity, Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2012 r., Nr [...], orzekającą z urzędu o aktualizacji w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obr. L, gmina J w przedmiocie zmodernizowanej działki ewid. nr [...], polegającej na przywróceniu zapisów w jednostce rejestrowej [...] po stronie podmiotowej według stanu rejestru na dzień założenia zmodernizowanej ewidencji gruntów, w której to jednostce rejestrowej wykazani byli współposiadacze samoistni J. O. c. F. i J. i A. O. s. P. i M., ustaleni podczas modernizacji gruntów, tj. w protokole ustalenia stanu władania i wykazie synchronizacyjnym. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] orzekł z urzędu o wprowadzeniu zmiany podmiotowej w części opisowej - rejestrze gruntów dla obrębu L, jednostka ewidencyjna J w zakresie zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr [...]. W trybie instancyjnym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2010 r., znak : [...], uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...] 2010 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Starosta decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...], na podstawie art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ) oraz art. 104 § 1k.p.a., orzekł o aktualizacji w części opisowej operatu ewidencyjnego obrębu L, gmina J polegającej na : 1) "wykreśleniu I. H. c. J. i A. oraz E. H. s. J. i I. jako współwłaścicieli w udziałach odpowiednio 3/4 części oraz 1/4 części do działki ewid. zmod. Nr [...], 2) wpisaniu J. O. c. F. i J. oraz A. O. s. .P. i M. jako władających na zasadzie samoistnego posiadania do działki ewid. zmod. Nr [...], której konfiguracja została przedstawiona na arkuszu 28 mapy ewidencyjnej sporządzonej w skali l: 2000, zgodnie z wykazem synchronizacyjnym oraz protokołem ustalenia stanu władania przyjętymi do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjna - Kartograficznej w dniu 2.11.1994 r. za numerem [...], stanowiącymi podstawę założenia rejestru gruntów dla obrębu L ". Organ I instancji w uzasadnieniu ponownie wydanej w tej sprawie decyzji w I instancji, wskazał, że kierując się zaleceniami zawartymi w orzeczeniu organu odwoławczego, zgromadził pełny materiał dowodowy ( tj. protokoły ustalenia stanu władania, protokoły z wyłożenia zmodernizowanego operatu ewidencyjnego, pierwsze dokonane wpisy w papierowych rejestrach, mapy ewidencyjne, dowody zmian, dokumenty pozyskane od Wójta Gminy J) i dokonał jego wnikliwej analizy. W dniu 19 kwietnia 2011 r. w obecności stron i świadków przeprowadził oględziny na gruncie działki nr [...] poparte wykonaniem 12 zdjęć fotograficznych obrazujących sposób faktycznego użytkowania gruntu, a także dodatkowymi zeznaniami stron i świadków złożonymi do protokołu spisanego podczas wizji działki nr [...]. Starosta podkreślił, że decyzją usunął jedynie błędny wpis wprowadzony zmianą Nr [...] w rejestrze gruntów do działki nr [...], na podstawie błędnie sporządzonego wykazu synchronizacyjnego przez geodetę uprawnionego M. W., w którym to wykazie zmodernizowanej działce nr [...] przyporządkowano dawną działkę nr [...] objętą KW Nr [...]. Organ I instancji porównując starą mapę ewidencyjną, sporządzoną w skali 1 : 2880 ze zmodernizowaną mapą ewidencyjną, sporządzoną w skali 1 : 2000 stwierdził, że "działka ewid. .nr [...] odpowiada działce ewid. zmod. nr [...], która w rejestrze gruntów wpisana jest już we własności I. H. w udz. 3/4 części oraz E. H. w udz. 1/4 części. Fakt ten potwierdza również wykaz synchronizacyjny sporządzony podczas modernizacji". W związku z ustaleniem, że zmod. działka nr [...] nie stanowi własności E. H. s. J. i I. w 1/4 części i I. H. c. J. i A. w 3/4 częściach, Starosta orzekł o wykreśleniu tych osób jako współwłaścicieli zmod. działki nr [...]. Z uwagi natomiast na fakt, że zmod. działka ewid. nr [...] nie posiada uregulowanego stanu prawnego, Starosta podjął działania zmierzające do ustalenia osoby, czy też osób, faktycznie użytkujących ten grunt. Organ I instancji przesłuchał na tę okoliczność świadków wskazanych przez strony postępowania, tj. J. J. oraz S. M. - wskazanych przez F. J., A. M. i E. M. - wskazanych przez E. M. oraz J. K. i I. H. -wskazanych przez J. O. Jak podniósł organ I instancji w dniu 19 kwietnia 2011 r. w obecności F. J., J. J., J. O., E. M., J. K., E. K. oraz I. H. przeprowadzono wizję na działce ewid. zmod. nr [...]. Podczas tej wizji podjęto próbę ustalenia władającego. Stwierdzono jednoznacznie, że pomiędzy F. J. a pozostałymi uczestnikami (za wyjątkiem J. J.) istnieje spór zarówno co do użytkowania, jak i położenia działki ewid. zmod. nr [...] oraz działki ewid. zmod. nr [...] stanowiącej w terenie drogę. Stwierdzono, że stan faktyczny posiada odzwierciedlenie w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków, a nie w starej ewidencji gruntów. Wyjątek stanowi granica od strony zachodniej, na której zauważono znaczne rozbieżności pomiędzy stanem na gruncie, a stanem ujawnionym w zmodernizowanej ewidencji. Jednakże rozbieżności te wynikają z zajęcia przez potok S części gruntów, w związku z tym dopiero ustalenie linii brzegu na tym odcinku pozwoliłoby ujawnić w zmodernizowanej ewidencji gruntów faktyczny przebieg granicy zachodniej działki ewid. zmod. nr [...]. Organ I instancji podkreślił, że zarówno przesłuchanie świadków wskazanych przez strony postępowania jak i wniesienie oświadczeń stron postępowania do protokołu spisanego 19 kwietnia 2011 r. z przeprowadzonych oględzin na gruncie, z uwagi na ich sprzeczne stanowiska wzajemnie się wykluczające w zakresie faktycznego władania działką ewid. zmod. nr [...], nie doprowadziło do zgodnego aktualnego ustalenia faktycznego użytkownika tego gruntu. Wobec niemożliwości jednoznacznego ustalenia faktycznego użytkownika gruntu Starosta uznał za zasadne przywrócenie zapisu, w zakresie podmiotu do zmodernizowanej działki nr [...], dokonanego w jednostce rejestrowej [...] według stanu rejestru gruntów na dzień założenia zmodernizowanej ewidencji gruntów. W ww. jednostce rejestrowej wykazani byli wówczas współposiadacze samoistni J. O. c. F. i J. i A. O. s. P. i M., ustaleni podczas modernizacji gruntów, tj. w protokole ustalenia stanu władania i wykazie synchronizacyjnym. Z wykazu synchronizacyjnego sporządzonego w ramach modernizacji ewidencji wynika, że zmodernizowana działka nr [...] o pow. 0,0188 ha, której przebieg granic przedstawia arkusz nr 28 mapy ewidencyjnej w skali 1: 2000 powstała z dawnej działki nr [...]. W protokole ustalenia stanu władania wykazano J. i A. O. jako władających działką nr [...]. Wobec powyższego Starosta nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia w całości żądań F. J. przedstawionych w zażaleniu z dnia 2 września 2009 r. w zakresie uwidocznienia współposiadania samoistnego dla działki zmodernizowanej nr [...] położonej w L, jak i nie uwzględnił żądań F. J. wniesionych pismem złożonym do organu w dniu 15 lutego 2012 r. o przywrócenie "działki ewid. zmod. Nr [...] do stanu sprzed wprowadzenia operatu ewidencyjnego w zakresie konfiguracji, powierzchni oraz ujawnionych posiadaczy ". Starosta orzekł zatem jak w sentencji decyzji z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji F. J. podniósł, że "Organ I instancji jedynie słusznie wykreślił I. H. i E. H. z zapisu własności działki nr [...], zaś dalsza część decyzji została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkiem czego rozstrzygnięcie podlega kasacji w postępowaniu odwoławczym" Podkreślił, że"organ sam sobie przeczy w osnowie decyzji, gdy twierdzi iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwała jednoznacznie ustalić przez kogo jest ona aktualnie użytkowana. Skoro zatem w sprawie występują zasadnicze sprzeczności, zarówno co do osób władających, zasięgu granic, numeru odpowiednika w starej ewidencji, których nie udało się wyjaśnić w toku postępowania administracyjnego, to na jakiej zatem podstawie organ był w stanie orzec o wpisaniu całej działki zmod. Nr [...] na rzecz J. i A. O. A. O. od wielu lat nie żyje i w związku z tym po dacie wprowadzenia nowego operatu ewidencyjnego w L nie mógł wykonywać żadnych aktów władztwa wobec spornej działki, chyba że czynił to za grobu ". Ponadto podniósł, że działkę nr [...] użytkował A. O. mąż J. O. do czasu jego zgonu, natomiast wdowa zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, wszystkie grunty pozostają trwałym odłogami w tym działka nr [...]. J. O. po śmierci swego męża A. O. w żaden sposób z tej działki nie korzystała, gdyż "nie miała takiej potrzeby i nie przejawiała takiej inicjatywy". Odwołujący stwierdził, że "nieruchomość gruntowa przez wiele lat była zgodnie wykorzystywana przez moją rodzinę, a później przeze mnie oraz rodzinę M. i P. O. Na tym tle nigdy nie dochodziło do żadnych sporów i taki stan był akceptowany przez wszystkich od zawsze, to dopiero przygotowania do realizacji budowy mostu spowodowały bezpodstawne próby usunięcia mnie z zapisu działki nr [...]. Podkreślił z całą stanowczością, że faktycznie usunąć się gonie uda z działki nr [...] ani innych działek, gdyż w dalszym ciągu rozciąga swoje rzeczywiste władztwo nad tym gruntem i będzie z niego dalej korzystał według swoich potrzeb. Zarzucił także rażące naruszenia prawa poprzez fakt, że "celowo pozbawiono go prawa do udziału w ustaleniu stanu władania i protokole przyjętym do zasobu geodezyjnego w dniu 2 listopada 1994 r. Uważa również, że organ bezpodstawne ograniczył krąg stron wyłącznie do spadkobierców po A. O., nie dopuszczając uprawnionych spadkobierców po P. O. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji wskazał, że dla obrębu L w latach 1993 - 1994 przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów w oparciu o : mapy ewidencyjne w skali 1 :2880, operat mapy zasadniczej opracowanej metodą autogrametryczną, protokoły ustalenia stanu władania oraz nakładki ewidencyjne sporządzone w ramach opracowania mapy zasadniczej z obliczeniem powierzchni działek. Zmodernizowany operat ewidencyjny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjne -kartograficznego i ogłoszony z dniem 25 października 1995 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] jako obowiązujący w całości zastępując dotychczasową starą ewidencję gruntów. Zażaleniem na bezczynność Starosty - wnioskodawca F. J. zażądał sprostowania powstałego błędu geodezyjnego w zakresie uwidocznienia współposiadania samoistnego dla działki zmodernizowanej nr [...] położonej w L poprzez ujawnienie jako współposiadaczy następujących osób: F. J. w 1/3 części, I. M. w 1/3 części, A. O. w 1/3 części zgodnie ze starym rejestrem gruntów jednostka rejestrowa nr [...] dla dawnej działki nr [...] odpowiadającej obecnej działce nr [...]. W ocenie organu odwoławczego nie ma wątpliwości, że wprowadzona zmiana Nr [...] w rejestrze gruntów ujawniająca E. i I. H. właścicieli dawnej działki nr [...] objętej KW Nr [...], jako właścicieli do działki zmodernizowanej nr [...] na podstawie błędnego wykazu synchronizacyjnego sporządzonego przez podmiot wykonawstwa geodezyjnego geodetę uprawnionego M. W., była nieprawidłowa. Prawidłowo zatem organ I instancji orzekł o ich wykreśleniu. Dawna działka nr [...] objęta KW nr [...] w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym odpowiada działce nr [...], co potwierdza również wykaz synchronizacyjnym sporządzony podczas modernizacji. W dalszej części organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi - "W ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 6, poz. 32 ), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego". Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie, zmodernizowany operat ewidencji gruntów i budynków, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 listopada 1994 r. pod numerem [...] został także oparty o starą ewidencję gruntów i wykazuje zarówno właścicieli do nieruchomości jak i osoby faktycznie władające gruntem w granicach przedstawionych na mapie zasadniczej i nakładce mapy ewidencyjnej. W myśl § 10 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków — "W przypadkach braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt.2, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają" oraz w myśl §12 ust. 2 "O wykazaniu w ewidencji osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w §10 ust. 2, orzeka starosta w drodze decyzji". Z całości zgromadzonych akt sprawy wynika, że w ramach prac modernizacyjnych, w protokole ustalenia stanu władania Nr [...] wskazano A. O. s. P. i M. oraz jego żonę J. O. z domu K. c. F. i J. jako właścicieli nieruchomości na podstawie AWZ [...] i księgi wieczystej Nr [...], oraz jako władających między innymi zmodernizowanej działki nr [...], której przyporządkowano dawną działkę nr [...]. Organ odwoławczy podniósł, że wówczas metodą autogrametryczną został określony między innymi przebieg granic działki nr [...] graniczącej od strony północnej bezpośrednio z nr działki [...] stanowiącej drogę gminną według ich faktycznego użytkowania na gruncie. Dla działki nr [...] nie było ustanowionego stanu prawnego i do dnia dzisiejszego nie ma lecz tylko wykazane samoistne posiadanie. W jednostce rejestrowej [...] rejestru gruntów dla obrębu L, gmina J według stanu na dzień 6 kwietnia 1994 r. wykazana była między innymi działka nr [...] o pow. 0,0188 ha o użytku PS VI, z określonym położeniem na arkuszu 28 mapy ewidencyjnej w skali 1 : 2000 oraz z samoistnym posiadaniem na rzecz J. O. z domu K. c. F. i J. i jej męża A. O. s. P. i M. W rejestrze gruntów samoistni posiadacze do działki [...] J. i A. O. figurowali nieprzerwanie do roku 2000, czyli do momentu błędnie wprowadzonej zmiany Nr [...] w rejestrze gruntów ujawniającej E. i I. H. Przedstawiony przebieg granic zmodernizowanych działek nr [...] i drogi [...] na obowiązującej mapie ewid. w skali 1 : 2000 ( karta mapy nr 28 ) od strony północnej, wschodniej i południowej jest zgodny z faktycznym przebiegiem tych granic na gruncie, co potwierdza zapis oświadczeń stron i uczestników złożonych do protokołu z 19 kwietnia 2011 r. spisanego z oględzin na gruncie zmodernizowanej działki nr [...], jak również wyniki wnikliwej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego, zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał dalej, że podczas wizji w terenie E. K. stwierdził, że przebieg drogi oznaczonej numerem [...] jest niezmienny od 50 lat, co potwierdzili wszyscy uczestnicy oględzin terenowych (za wyjątkiem J. i F. J.). F. J. zakwestionował w terenie przebieg drogi gminnej, wskazując jej inny przebieg, co zostało zarejestrowane na zdjęciu ( załącznik nr 6 ), twierdząc, że "droga została przesunięta stopniowo poprzez zajeżdżanie ok. 10 lat". W ocenie organu odwoławczego organ I instancji złożone oświadczenia stron i uczestników oględzin w terenie zmodernizowanej działki nr [...] a także zeznania świadków wskazanych przez strony postępowania złożone do protokołów spisanych w urzędzie zweryfikował poprzez głęboką analizę materiałów źródłowych w tym dokumentacji z założenia ewidencji gruntów z ustaleniem stanu władania przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 listopada 1969 r. za numerem [...] ( podział parceli gruntowej l. kat. [...] położonej na karcie mapy w skali 1 : 2880 pomiędzy drogą l. kat. [...] i drogą l. kat. [...]) w nawiązaniu do obowiązującej zmodernizowanej ewidencji gruntów z częścią kartograficzną w skali 1 : 2000. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, wyrażone w jego decyzji podkreślając, że z rejestru gruntów dla obrębu L, gmina J w zakresie zmodernizowanej działki nr [...] usunięto jedynie błędny podmiot wprowadzony zmianą Nr [...] w ramach czynności materialno-technicznej i przywrócono zapis w jednostce rejestrowej [...] po stronie podmiotowej według stanu rejestru na dzień założenia zmodernizowanej ewidencji gruntów, w której to jednostce rejestrowej wykazani byli współposiadacze samoistni J. O. c. F. i J. i A. O. s. P. i M., ustaleni podczas modernizacji gruntów tj. w protokole ustalenia stanu władania i wykazie synchronizacyjnym. Wskazał, że wykazem synchronizacyjnym sporządzonym w ramach modernizacji ewidencji gruntów zmodernizowanej działce nr [...] objętej jednostką rejestrową [...], której przebieg granic przedstawia arkusz nr 28 mapy ewidencyjnej w skali l : 2000 określony metodą autogrametryczną według faktycznego użytkowania na gruncie, przyporządkowano dawną działkę nr [...] powstałą z podziału parceli gruntowej l. kat. [...] (operat pomiarowy nr [...]), dla której brak było ustanowionego stanu prawnego a jedynie w starym rejestrze gruntów nr jednostki rejestrowej [...] samoistne posiadanie wykazane na rzecz A. i J. O. Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji stosownie do przepisu art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wezwał strony postępowania w tym F. J. o dostarczenie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej opatrzonej klauzulą przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającą wykaz zmian danych w zakresie prowadzonego postępowania. Pomimo wezwania organu I instancji, F. J. nie poparł stosowną dokumentacją uzasadniającą wprowadzenie żądanej zmiany w operacie ewidencyjnym. Żądanie jego nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Dla dawnej działki nr [...] nie było ustanowionego stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych, a jedynie zarejestrowane było jej faktyczne użytkowanie w jednostce rejestrowej Nr [...]. Zmodernizowany operat ewidencyjny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjno - kartograficznego w dniu 2 listopada 1994 r. za numerem [...] i ogłoszony z dniem 25 października 1995 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] jako obowiązujący w całości zastępując dotychczasową starą ewidencję gruntów. Organ podkreślił, że w postępowaniu ewidencyjnym w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym dla obrębu L, gmina J możliwe jest odtwarzanie ustanowionych stanów prawnych do nieruchomości oznaczonych starymi numerami ewidencyjnymi a nie uwzględnionymi w obowiązującej ewidencji, natomiast samoistne posiadanie nieruchomości zostało ustalone według faktycznego użytkowania na gruncie. Przebieg granic nieruchomości określony metodą autogrametryczną przedstawiony na mapie ewidencyjnej w skali 1 : 2000 stał się obowiązujący z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...]. W świetle przytoczonych okoliczności sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że podniesione zarzuty w odwołaniu są bezzasadne i nie mogą być uwzględnione. Zarzut "bezpodstawnego ograniczenia kręgu stron wyłącznie do spadkobierców po A. O., nie dopuszczając uprawnionych spadkobierców po P. O.", nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Do przedmiotowej działki zmodernizowanej nr [...] jako samoistne posiadanie w jednostce rejestrowej [...] wykazano na rzecz J. i A. O., decyzja została skierowana do następców prawnych zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z 30 października 1997 r., sygn. akt [...], stwierdzającym nabycie spadku po A. O. zmarłym 11 października 1996 r. w N. Zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez fakt, iż "celowo pozbawiono" F. J. w uczestnictwie przy ustalaniu stanu władania i protokole przyjętym do zasobu geodezyjnego w dniu 2 listopada 1994 r. w postępowaniu ewidencyjnym nie może być rozpatrywany. Zarzut F. J. "na jakiej zatem podstawie organ był w stanie orzec o wpisaniu całej działki zmod.. [...] na rzecz J. i A. O. A. O., który od wielu lat nie żyje i w związku z tym po dacie wprowadzenia nowego operatu ewidencyjnego w L nie mógł wykonywać żadnych aktów władztwa wobec spornej działki, chyba że czynił to za grobu " jest chybiony, gdyż organ ich nie ustalił ale jedynie przywrócił zapis w jednostce rejestrowej [...] w zakresie podmiotu według stanu rejestru na dzień założenia zmodernizowanej ewidencji gruntów, w której to jednostce rejestrowej wykazani byli wówczas współposiadacze samoistni J. O. c. F. i J. i A. O. s. P. i M., ustaleni podczas modernizacji gruntów. Pomimo podjętych działań przez organ I instancji prowadzących do ustalenia aktualnego użytkowania zmodernizowanej działki nr [...] o użytku PS VI (przesłuchania i oświadczenia stron i świadków wskazanych przez strony, oględziny w ternie działki ) nie wykazano przed organem zgodnego aktualnego, samoistnego posiadania. Organ odwoławczy stwierdził, że nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym samodzielne ustalanie przez organy ewidencji utraty czy nabycia praw własności czy też prawa posiadania bez zgodnego ich ustalenia w wyniku złożonych oświadczenia stron i uczestników postępowania , które to okoliczności winny być wykazane dokumentami określonymi art. 23 ustawy. Wprawdzie istota ewidencji gruntów w świetle § 44 pkt 2 rozporządzenia sprowadza się do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, ale oznacza to zgodność z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Takich dokumentów nie przedłożono, a zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organami ewidencji gruntów rozstrzyganie o prawidłowości tytułów własności, czy też ustalonego stanu samoistnego posiadania, które były podstawą wpisu do ewidencji. W świetle przytoczonych powyżej faktów, organ odwoławczy stwierdził, że nie widzi podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji organu I instancji, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W skardze do sądu administracyjnego F. J., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią decyzji organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, zarzucił organom administracji, że niezgodnie z prawem i niesłusznie przywróciły zapisy dot. działki nr [...], według rejestru na dzień założenia zmodernizowanej ewidencji gruntów, podczas gdy prawidłowym w jego ocenie działaniem byłby zapis według stanu przed założeniem tej ewidencji. W odpowiedzi na tę skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji doszedł do przekonania, że odpowiadają one prawu. W ocenie Sądu trafna jest argumentacja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że z treści art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, iż w ewidencji założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32) oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. O ile nie jest kwestionowane przez skarżącego wykreślenie przez organy I. H. i E. H. z zapisu własności działki nr [...], to spór dotyczy pozostałej części rozstrzygnięcia organów w tej sprawie – tj. wpisaniu J. O. c. F. i J. oraz A. O. s. .P. i M. jako władających na zasadzie samoistnego posiadania do działki ewid. zmod. Nr [...]. Ustawodawca w ewidencji gruntów i budynków przyjął fundamentalną zasadę, aby ewidencja gruntów i budynków odzwierciedlała stany rzeczywiste dotyczące własności. Wyjątek od tej zasady stanowi uwidocznienie stanów władania w odniesieniu do gruntów niepaństwowych i niesamorządowych. Władający w oparciu o powołany art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wpisywany jest tylko wówczas, gdy właściciel nie jest znany i to, co należy podkreślić, do czasu jego ustalenia. Wpis władającego winien być jednakże dokonany tylko wówczas, gdy władanie jest stanem bezspornym. W rozpatrywanej sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynku domagał się skarżący F. J. w pismach procesowych - zażaleniu z dnia 2 września 2009 r. w zakresie uwidocznienia współposiadania samoistnego dla działki zmodernizowanej nr [...] położonej w L, oraz w piśmie złożonym do organu w dniu 15 lutego 2012 r., gdzie żądano przywrócenia "działki ewid. zmod. nr [...] do stanu sprzed wprowadzenia operatu ewidencyjnego w zakresie konfiguracji, powierzchni oraz ujawnionych posiadaczy ". Zdaniem Sądu prawidłowa jest ocena zebranego materiału dowodowego, z którego wynika, że dla działki nr [...] nie było ustanowionego stanu prawnego i do dnia dzisiejszego nie ma lecz tylko wykazane było samoistne posiadanie. Skoro w jednostce rejestrowej [...] rejestru gruntów dla obrębu L, gmina J według stanu na dzień 6 kwietnia 1994 r. wykazana była między innymi działka nr [...] o pow. 0,0188 ha o użytku PS VI, z określonym położeniem na arkuszu 28 mapy ewidencyjnej w skali 1 : 2000 oraz z samoistnym posiadaniem na rzecz J. O. z domu Karkosza c. F i J. i jej męża A. O. s. P. i M. i w rejestrze gruntów samoistni posiadacze do działki [...] - J. i A. O. - figurowali nieprzerwanie do roku 2000, czyli do momentu błędnie wprowadzonej zmiany Nr [...] w rejestrze gruntów ujawniającej E. i I. H., to zasadnym było w drodze decyzji usunięcie z ewidencji wpisu obciążonego wadą od tej chwili. Zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczne - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Inicjatywa wszczęcia postępowania w sprawie wymiany danych ewidencyjnych należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, tj. do starosty, bądź do podmiotów posiadających interes prawny we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Jednakże usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex nr 510289). Skoro w rozpatrywanej sprawie jedynym aktualnym stanem, jest stan na dzień 6 kwietnia 1994 r., to przywrócenie poprzedniego wpisu w ewidencji uznać należało za rozstrzygnięcie trafne. Należy podkreślić, wbrew twierdzeniom skarżącego, że nie jest rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów dokonywanie ustaleń faktycznych, a jedynie wpisywanie faktów wynikających z dokumentów. Ustalenia faktyczne natomiast mogą być czynione w innych postępowaniach. Dokonanie aktualizacji ewidencji, zgodnie z żądaniem skarżącego doprowadziłoby natomiast do sytuacji, jak słusznie zauważyły organy, że stan ujawniony w operacie ewidencyjnym nie odpowiadałby rzeczywistemu stanowi na gruncie. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło