III SA/Kr 829/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Bociąga, Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.), WSA Hanna Knysiak-Sudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. S., M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala. Zaskarżonym przez J. S. i M. M. postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie przepisu art. 134 w zw. z art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wniesione przez S. M., M. M. i J. S. odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie Ź, będącej własnością W. C. a stanowiącą działkę oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...] z nieruchomościami sąsiednimi stanowiącymi działki: - nr [...], [...] i [...] (własność Skarbu Państwa, wład. Urząd Miejski w A), - nr [...] (własność Gminy B), - nr [...] (własność S. i Z. M.), - nr [...] (własność Z. M.) – jest niedopuszczalne. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika następujący stan faktyczny: Burmistrza Gminy A decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie Ź, będącej własnością W. C. a stanowiącą działkę oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...] z nieruchomościami sąsiednimi stanowiącymi działki: - nr [...], [...] i [...] (własność Skarbu Państwa, wład. Urząd Miejski w A), - nr [...] (własność Gminy B), - nr [...] (własność S. i Z. M.), - nr [...] (własność Z. M.). Powyższa decyzja zawierała pouczenie, że strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przekazania sprawy sądowi. W terminie do przekazania sprawy sądowi, S. M., J. S. i M. M. odwołali się od ww. decyzji Burmistrza Gminy A, podnosząc, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Wskazywali na uchybienia polegające na nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron oraz pominięciu udziału stron w postępowaniu, w szczególności w przeprowadzeniu czynności geodezyjnych. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wniesione przez odwołujących się odwołanie od decyzji organu I instancji jest niedopuszczalne. W jego uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) dotyczące rozgraniczenia nieruchomości nie przewidują wniesienia na drodze administracyjnej odwołania od decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, wydawanych przez organ I instancji w trybie art. 33 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi. Oznacza to, że w sytuacji, gdy ustawodawca wskazała sąd jako właściwy do rozpoznania tego rodzaju spraw, po wydaniu decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości sprawa nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Ustalony bowiem przebieg granic między gruntami nie może być przedmiotem oceny przed organem odwoławczym. Jeżeli zaś strony nie wniosły żądania przekazania sprawy sądowi – stosownie do ust. 3 art. 33 – wówczas decyzja o rozgraniczeniu staje się prawomocną decyzją ostateczną. Oznacza to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej, więc odwołanie nie przysługuje. Sprawa taka nie może być, poza trybem nadzwyczajnym, określonym w art. 145 Kpa i art. 156 Kpa ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J. S. i M. M., nie zgadzając się z Kolegium, że sprawa dotycząca rozgraniczenia nie może być przedmiotem ponownego rozpoznania przed organami administracji. Podnieśli przy tym szereg zarzutów związanych z rozgraniczeniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "P.p.s.a."). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu nieruchomości zawartą w decyzji Burmistrza Gminy A z dnia [...] 2017 r. nr [...] był przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), na podstawie którego wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest zobligowany wydać decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Z kolei stosownie do art. 33 ust. 3 ww. ustawy strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. W ten sposób ustawodawca ustanowił odstępstwo od ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ponieważ w sytuacji, gdy strona postępowania rozgraniczeniowego nie jest zadowolona z decyzji organu administracji publicznej przysługuje jej prawo żądania rozpoznania sprawy przez sąd powszechny. W takim przypadku postępowanie administracyjne ulega unicestwieniu, a sprawa o rozgraniczenie nieruchomości podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny. W razie, gdy strona nie złożyła żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu, w obrocie prawnym pozostaje obowiązująca decyzja ostateczna, w stosunku do której zachodzi dopuszczalność wszczęcia jedynie postępowania w sprawie wznowienia w razie wystąpienia wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a., czy postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Innymi słowy, strona niezadowolona z ustalenia granicy, o którym orzekł organ administracji na podstawie art. 33 ust. 1 ww. ustawy pozostaje w istocie niezadowolona z zakresu prawa własności ustalonego na gruncie. W tym zakresie sprawa staje się "sprawą o własność", która należy do kognicji sądu powszechnego (Z. Śmiałowska-Uberman, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Katowice 1999 r., str. 210; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15.11.2012 r. sygn. IV SA 879/12). Decyzja Burmistrza Gminy A z dnia [...] 2017 r. zawierała prawidłowe pouczenie o trybie zaskarżenia z powołaniem się na treść art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Podnieść należy, że zarzuty skargi odnoszące się do prawidłowości dokonanego przez Burmistrza Gminy A rozgraniczenia nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ w niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała zgodność z prawem rozstrzygnięcia Kolegium, czyli kwestia dopuszczalności odwołania skarżących. Skoro zaś, jak stwierdzono wyżej w świetle treści art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego było niedopuszczalne, to zdaniem Sądu Kolegium prawidłowo postąpiło wydając zgodne z prawem postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. Przyczyny przedmiotowe niedopuszczalności odwołania obejmują m. in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 655/17, Lex nr 2444389). Rozpoznanie wobec tego przedmiotowego odwołania, pomimo jego niedopuszczalności, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. SKO zobowiązane więc było do wydania zaskarżonego postanowienia. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).