III SA/Kr 830/21
WyrokWSA w Krakowie2021-11-08
Skład orzekający: Ewa Michna, Janusz Kasprzycki, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji jest zasadne, gdy przedsiębiorca twierdzi, że wykonywał przewóz na potrzeby własne i nie świadczył usług transportowych w dniu kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie transportu drogowego bez ważnego zezwolenia lub licencji, nawet jeśli przedsiębiorca twierdzi, że przewóz był na potrzeby własne, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i podlega karze pieniężnej. Uzyskane po kontroli zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne nie ma wpływu na ocenę stanu faktycznego w dniu kontroli. Kara pieniężna ma charakter taryfikacyjny i nie podlega miarkowaniu.Stan faktyczny
W dniu 18 listopada 2020 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej skontrolowali pojazd ciężarowy należący do przedsiębiorcy D. M., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy bez ważnej licencji lub zezwolenia. Kierowca okazał licencję ważną do 22 czerwca 2020 r., która wygasła przed kontrolą. Przedsiębiorca nie złożył wniosku o nową licencję ani zezwolenie. Po kontroli przedsiębiorcy wydano zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne, ale po dacie kontroli. Skarżąca twierdziła, że transport był wykonywany na potrzeby własne i nie wymagał licencji, co zostało odrzucone przez organy i sąd.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie : WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 20 kwietnia 2021 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) i na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 4 pkt 1 i pkt 3, art. 5, art. 5a, art. 7a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 93 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego numer: [...] z dnia [...] 2021 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości: 12.000,00 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 18 listopada 2020 r. o godz. 13.00, w miejscowości K, na parkingu przy drodze krajowej [...], funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Urzędu Celno-Skarbowego, dokonali kontroli dokumentów, związanych z krajowym transportem drogowym rzeczy, wykonywanym samochodem ciężarowym marki IVECO o nr rejestracyjnym [...], należącym do przedsiębiorcy – D. M. prowadzącej działalność pod nazwą: M. D. "C", z siedzibą w DG, ul. C. Kierowcą pojazdu był M. K., który okazał kontrolującym: wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, ważnej do dnia 22 czerwca 2020 r. oraz dokument WZ z dnia 18-11-2020, wystawiony przez podmiot: M. D. C, DG. Miejscem rozpoczęcia przewozu były D a miejscem zakończenia przewozu (docelowo): K. W związku z powyższym kontrolujący stwierdzili, że przedmiotowy transport drogowy wykonywany był bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz że kierowca nie został wyposażony w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto kierowca został ukarany grzywną w postaci mandatu karnego (w wysokości 200,00 zł). Wyniki przedmiotowej kontroli zostały ujęte w protokole kontroli drogowej nr [...] z dnia 12 sierpnia 2020 r., a kierowca kontrolowanego środka transportu, M. K., nie wniósł do protokołu żadnych zastrzeżeń i podpisał go bez uwag.
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego pismem z dnia 27 listopada 2020 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego z prośbą o udzielenie informacji czy przedsiębiorca M. D. "C", NIP [...], z siedzibą w D, ul. C, posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub ważną (aktualną) licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, a w przypadku posiadania ww. dokumentu czy został do nich zgłoszony samochód ciężarowy o nr rejestracyjnym [...]. Pismem znak [...] z dnia 8 stycznia 2021 r. Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego poinformował Naczelnika UCS, że od dnia wygaśnięcia licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, tj. od dnia 23 czerwca 2020 r. przedsiębiorca M. D. "C" nie wnioskowała o wydanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W dniu 7 grudnia 2020 r. zostało jej natomiast wydane zaświadczenie nr 0371016 na przewozy drogowe na potrzeby własne, do którego został zgłoszony pojazd o nr rej. [...]. W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia 13 stycznia 2021 r. znak [...], doręczonym w dniu 21 stycznia 2021 r., Naczelnik Urzędu Celno- Skarbowego poinformował D. M., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą M. D. "C", o wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2021 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, działając na podstawie art. 10 §1 k.p.a., poinformował stronę, że prowadzone z urzędu postępowanie zmierza do wydania decyzji nakładającej karę pieniężną, wyznaczając jej jednocześnie termin 7 dni do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismem z dnia 12 lutego 2021 r. D. M. wniosła wyjaśnienia m.in., że zaistniała sytuacja nie była jej świadomym działaniem, lecz wynikiem drastycznej zmiany warunków działalności (lockdown spowodował ograniczenie działalności, spadek obrotów, trudności finansowe), ale także życia prywatnego (obowiązki rodzinne oraz ciężka choroba matki) z powodu narastania z końcem marca pandemii koronawirusa, wnosząc jednocześnie o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lub wymierzenie jej w możliwie najniższej wysokości.
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, decyzją z dnia [...] 2021 r., znak [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 4 pkt 1, art. 5, art. 5a. art. 7a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art.92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art.93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) w związku z L.p. 1.1.1 oraz 1.1.12 złącznika Nr 3 do tej ustawy oraz w związku z art. 3, art. 10 ust. 1 lit.b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300/51 z 14/11.2009 r. ze zm.) orzekł o nałożeniu na D. M. kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
D. M. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Naczelnika UCS i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; 2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego zdarzenia w dniu 18 listopada 2020 r. poprzez przyjęcie, że w dacie kontroli odwołująca się nie musiała posiadać licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, a zatem i wyposażyć kierowcę pojazdu w ww. dokument, gdyż w dacie kontroli nie świadczyła takich usług, a jedynie planowała przewóz drogowy na potrzeby własne, co potwierdza wydane zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe (którego wydanie przyznał również organ w zaskarżonej decyzji), wyjaśnienia odwołującej się, jak i zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Na skutek odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 20 kwietnia 2021 r., którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania i wskazał, że stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, akt ten określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (pkt 1) oraz niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3). W art. 3 ust. 1 u.t.d. wskazane zostały natomiast przewozy drogowe, wykonywane zarówno pojazdami samochodowymi, jak i zespołami pojazdów, do których przepisy tej ustawy nie mają zastosowania. Wyliczenie tych wyłączeń stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że niedopuszczalne jest w tym zakresie stosowanie wykładni rozszerzającej i odstępowanie od stosowania przepisów ustawy w odniesieniu do innych przewozów drogowych rzeczy niż te, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy. W odniesieniu do przewozu drogowego rzeczy (zarówno transportu, jak przewozu na potrzeby własne), na mocy art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy, z zakresu przedmiotowego ustawy wyłączone zostały jedynie przewozy drogowe wykonywane pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie większej niż 3,5 tony. Wobec powyższego, przepisy ustawy mają zastosowanie do każdego przewozu drogowego rzeczy wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Z definicji przewozu drogowego, ustalonej w art. 4 ust. 6a ustawy wynika, że obejmuje on transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Transport drogowy zdefiniowany został w art. 4 pkt 3 ustawy, a zatem oznacza on krajowy transport drogowy, którego definicję sformułowano w art. 4 pkt 1 ustawy lub międzynarodowy transport drogowy, określony w art. 4 pkt 2 ustawy, a także każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (art. 4 pkt 3 lit.a) oraz działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy (art. 4 pkt 3 lit.b). W art. 4 pkt 4 ustawy określone zostały konieczne przesłanki i warunki zakwalifikowania przewozu drogowego jako przewozu niezarobkowego (na potrzeby własne). Przepis art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 stanowi natomiast, że przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. W świetle tych regulacji przyjąć należy, że transportem drogowym, który zaliczany jest do przewozu drogowego, jest nie tylko podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy, na warunkach określonych w art. 4 pkt 1 i pkt 2, ale w myśl art. 4 pkt 3 lit. a ustawy - transportem drogowym jest także każdy faktyczny przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, która to nie polega na wykonywaniu transportu drogowego, jeśli nie stanowi on przewozu na potrzeby własne. Nawet jeśli przedsiębiorca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy, to wykonywany przez niego przewóz drogowy (tylko pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności, jeśli nie spełnia on kumulatywnych warunków przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 ustawy), uznać należy za transport drogowy, na podjęcie i wykonywanie którego - zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym - wymagane jest uzyskanie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Z przedstawionych regulacji ustawowych wynika ponadto, że jeśli dany przejazd drogowy spełnia wymogi z art. 4 pkt 3 lit. a, jego uznanie za transport drogowy jest niezależne od tego, czy spełnia on formalne wymogi prowadzenia działalności w zakresie transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy i to nawet wówczas, gdy wykonywany był tylko jednorazowo, czy incydentalnie.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych - art. 92a ust. 3 u.t.d. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Stosownie do art. 93 ust. 1 u.t.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2 (...) nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6. Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z załącznika do ustawy. Tak więc na gruncie art. 92a ust. 1 ustawy, w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy, za stwierdzone naruszenie odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli podmiot wykonujący działalność zdefiniowaną w powołanym powyżej art. 4 ustawy, tj. przedsiębiorca (por. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00).
Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy i prawidłowo zastosował przepisy ustawy o transporcie drogowym, dotyczące charakteru przewozu z dnia kontroli. W dniu przedmiotowej kontroli kierowca M. K. nie posiadał i nie okazał kontrolującym ani wypisu z ważnego (aktualnego) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani też wypisu z ważnej (aktualnej) licencji, za co został ukarany grzywną w postaci mandatu karnego (w kwocie 200 zł). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika bezsprzecznie, że odwołująca posiadała Licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Kierowca zaś do kontroli okazał wypis nr [...] z przedmiotowej licencji. Omawiana Licencja nr [...], została wydana przez Prezydenta Miasta DG – dla przedsiębiorcy M. D. "C" – z datą jej ważności do dnia 22 czerwca 2020 r. Jak potwierdzają dowody zgromadzone w aktach omawianej sprawy, uprawniony organ nie wydał przedsiębiorcy, w okresie od dnia 23 czerwca 2020 r. tj. od dnia wygaśnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy do dnia kontroli, ani w okresie późniejszym, zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji wspólnotowej, bowiem przedsiębiorca D. M. nie złożyła wniosku o ich wydanie. W trakcie toczącego się postępowania administracyjnego strona nie przedłożyła żadnego dokumentu upoważniającego ją do wykonywania transportu drogowego, a zatem w dniu przedmiotowej kontroli tj. 18 listopada 2020 r., wykonywała transport drogowy z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Faktu tego nie kwestionowała również sama odwołująca się, wyjaśniając w toku postępowania, iż brak ważnego/aktualnego dokumentu był spowodowany przez nią nieumyślnie tj. w wyniku drastycznej zmiany warunków działalności z powodu narastania pandemii koronawirusa. Przedsiębiorca D. M. "C" wystąpiła natomiast już po przedmiotowej kontroli drogowej o wydanie zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, wskutek czego w dniu 7 grudnia 2020 r. przedsiębiorcy zostało wydane zaświadczenie, o numerze [...], na przewozy drogowe na potrzeby własne, do którego został zgłoszony pojazd o numerze rejestracyjnym [...]. Uzyskane - po kontroli - zaświadczenie nie może stanowić zatem dowodu w sprawie. Nie jest prawdą, co podnosi odwołująca się, iż w dacie zatrzymania nie przewoziła żadnych rzeczy, ponieważ jak wynika z dokumentu przewozowego WZ z dnia 18.11.2020 r., okazanego przez kierowcę kontrolującym, a wystawionym przez "C" M. D., DG, w dniu kontroli przewożone były (do odbiorcy tj. firmy E w K) palety drewniane w ilości 100 sztuk. Z dokumentu tego wynika również, że przeznaczeniem tego zamówienia była sprzedaż palet.
W tym kontekście organ odwoławczy podkreślił, że transport drogowy zdefiniowany został w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, a zatem oznacza on krajowy transport drogowy, którego definicję sformułowano w art. 4 pkt 1 ustawy lub międzynarodowy transport drogowy, określony w art. 4 pkt 2 ustawy, a także każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (art. 4 pkt 3 lit.a) oraz działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy (art. 4 pkt 3 lit.b). Zarówno sporządzony podczas kontroli drogowej protokół jak i postępowanie administracyjne, przeprowadzone przez organ I instancji, potwierdzają bezsprzecznie stan faktyczny tj. że dnia 18 listopada 2020 r. odwołująca się wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy bez posiadania zezwolenia ani licencji, które to dokumenty upoważniają do podjęcia i wykonywania transportu drogowego. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania argumentacji odwołania tj. do uznania transportu z dnia kontroli za przewóz na potrzeby własne podczas, gdy z okazanych do kontroli dokumentów wynika jasno, że przedsiębiorca dokonywał transportu (oraz sprzedaży) ww. towaru – tj. 100 sztuk palet. Jak bowiem wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) wykonywana przez odwołującą działalność gospodarcza polega m.in. na transporcie drogowym towarów – zgodnie z kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD – 49.41.
Kontynuując argumentację, organ odwoławczy wskazał, że kary pieniężne wymierzane na podstawie ustawy o transporcie drogowym mają charakter taryfikacyjny i nie mogą być miarkowane. W ocenie organu odwoławczego, argumentacja zawarta w odwołaniu nie daje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W postępowaniach z zakresu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym organy administracji ustalają jedynie czy doszło czy nie doszło do naruszenia tych przepisów. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracyjny odstąpić nie może. Zdaniem organu odwoławczego, w odniesieniu do wskazanego w zaskarżonej decyzji naruszenia nie zachodzą przesłanki zastosowania regulacji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.; nie było też podstaw do zastosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r., ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczącego odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów i świadectw, licencji i zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu.
Pismem z dnia 26 maja 2021 r. D. M. wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w dniu zdarzenia – w dacie kontroli odwołująca się nie musiała posiadać licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, a zatem i wyposażać kierowcy pojazdu ww. dokumenty, gdyż w dacie kontroli nie świadczyła takich usług, a jedynie planowała przewóz drogowy na potrzeby własne, 2) pominięcie przesłuchania uzupełniającego D. M. pomimo takiego wniosku zawartego w odwołaniu, 3) naruszenie art. 87 ust pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i przyjęcie, że skarżąca w dacie kontroli, tj. 18 listopada 2020 r. powinna posiadać zezwolenie na wykonywania zawodu przewoźnika drogowego lub licencję pomimo, iż skarżąca w dacie kontroli nie świadczyła takich usług, a jedynie planowała przewóz drogowy na potrzeby własne. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dacie kontroli nie była zobowiązana do posiadanie licencji – zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, gdyż od dłuższego już czasu takich usług nie świadczyła. W dacie zatrzymania – kontroli pojazdu skarżąca nie wykonywała żadnych usług, a pojazd był w ruchu wyłącznie na potrzeby własne. Jak wynika z załączonych do skargi dokumentów od 2019 r. skarżąca jest właścicielem działki nr [...], [...], [...], [...], na której posadowiona jest hala oraz dostarczone są media. Jak wynika z załączonego do skargi rachunku za energię elektryczną do ww. nieruchomości położonej w D, odbiorcą energii elektrycznej jest firma skarżącej C D. M. Dowody te mają znaczenie dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w sprawie, gdyż potwierdzają stanowisko skarżącej, że transport był wykonywany w ramach własnych potrzeb tj. z DG do D. Skarżąca chciała wyjaśnić powyższe kwestie w ramach złożenia dodatkowych wyjaśnień przed organem administracyjnym, lecz organ drugiej instancji pominął w całości taki wniosek skarżącej. W dacie zatrzymania pojazdu faktycznie kierowca nie posiadał dokumentu, lecz dokumentu potwierdzającego przewozy drogowe na potrzeby własne. Potwierdzeniem powyższych twierdzeń jest wydanie takiego zaświadczenia w dniu 7 grudnia 2020 r., co zauważył również organ drugiej instancji. W ocenie skarżącej, jedyną normą jaką skarżąca naruszyła było nie wystąpienie o zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, co wiąże się wprawdzie z konsekwencjami, ale nie w wysokości 12.000 zł, a jedynie 1000 zł. Zdaniem skarżącej, w toku postępowania administracyjnego nie zostało wykazane, aby skarżąca wykonywała inny przewóz jak przejazd pojazdu na potrzeby własne. Organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił również, dlaczego przyjął, że skarżąca powinna posiadać ww. licencję, a nie zaświadczenie na przewozy własne, skoro w dacie zatrzymania nie przewoziła żadnych rzeczy, a w późniejszym czasie wystąpiła o zaświadczenie na przewozy własne. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z faktury VAT z dnia 17 maja 2021 r., wydruku z księgi wieczystej oraz aktu notarialnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm., dalej u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Art. 92a ust. 3 u.t.d., zastrzega przy tym, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 93 ust. 1 u.t.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". W załączniku Nr 3 do ustawy określona została wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – wynosi ona 12 000 zł (Lp. 1.1.1.).
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości. Z akt sprawy, a w szczególności z protokołu kontroli drogowej wynika, że w dniu 18 listopada 2020 r.. o godz. 13.00, w miejscowości K, na parkingu przy drodze krajowej [...], funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Urzędu Celno-Skarbowego, dokonali kontroli dokumentów, związanych z krajowym transportem drogowym rzeczy, wykonywanym samochodem ciężarowym marki IVECO o nr rejestracyjnym [...], należącym do skarżącej. Kierowcą pojazdu był M. K., który okazał kontrolującym: wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, ważnej do dnia 22 czerwca 2020 r. oraz dokument WZ z dnia 18 listopada 2020, wystawiony przez skarżącą. Miejscem rozpoczęcia przewozu były D a miejscem zakończenia przewozu (docelowo): K. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że od dnia wygaśnięcia licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, tj. od dnia 23 czerwca 2020 r. skarżąca nie wnioskowała o wydanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W dniu 7 grudnia 2020 r. zostało natomiast skarżącej wydane zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, do którego został zgłoszony pojazd o nr rej. [...].
Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności prawidłowo przyjął, że skarżąca wykonywała transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – co wyczerpuje hipotezę statuowanej powołanymi wyżej przepisami normy sankcjonującej. Norma ta została w zaskarżonej decyzji prawidłowo skonkretyzowana przez nałożenie kary w określonej przez prawo wysokości.
W toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżąca nie kwestionowała wykonywania transportu drogowego w dniu kontroli ani braku wymaganej licencji i wskazywała okoliczności, które przyczyniły się do takiego stanu rzeczy. Natomiast w odwołaniu oraz w skardze skarżąca prezentuje odmienne stanowisko i podnosi, że w istocie nie wykonywała transportu drogowego, a jedynie planowała przewóz drogowy na potrzeby własne. W ocenie skarżącej świadczy o tym uzyskane następczo zaświadczenie nr [...] z dnia 7 grudnia 2020 r. na przewozy drogowe na potrzeby własne, a także okoliczność, że skarżąca posiada nieruchomość na terenie miejscowości D, na której posadowiona jest hala i do której dostarczone są media. Skarżąca twierdzi, że transport był wykonywany w ramach własnych potrzeb, tj. z DG do D. W ocenie Sądu, argumentacja ta nie wskazuje na wadliwość zaskarżonej decyzji i nie zasługuje na uwzględnienie. Uzyskanie przez skarżącą zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne w założeniu, z uwagi na następczy charakter tej okoliczności, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca w dniu kontroli kontynuowała działalność prowadzoną już wcześniej, o czym świadczy wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz wygasła licencja; wskazują na to również wyjaśnienia skarżącej złożone w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. Ze znajdującego się w aktach dokumentu WZ z dnia 18 listopada 2020 r., wystawionego przez skarżącą, jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli przewożone były do odbiorcy – firmy E w K – palety drewniane w ilości 100 sztuk w związku z ich sprzedażą. Dokument ten przeczy zatem twierdzeniom skarżącej zarówno co do tego, że transport był wykonywany w ramach własnych potrzeb, jak i co do tego, że był wykonywany na trasie z DG do D (miejscem docelowym był K).
Ponieważ istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne zostały należycie wyjaśnione na podstawie zgromadzonych dokumentów, organ zasadnie uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzania subsydiarnego dowodu z przesłuchania strony. Zauważyć też trzeba, że wskazywane przez skarżącą okoliczności faktyczne, o których miałyby świadczyć również załączone do skargi dokumenty (akt notarialny, faktura za energię), tj. posiadanie przez skarżącą nieruchomości w D – nie mają istotnego znaczenia, skoro ze wspomnianego już dokumentu WZ wynika, że transport był związany ze sprzedażą i że jego miejscem docelowym był K.
W ocenie Sądu, organ zasadnie wskazał, że kary pieniężne wymierzane na podstawie ustawy o transporcie drogowym mają charakter taryfikacyjny i nie mogą być miarkowane. Nie ma też podstaw do kwestionowania stanowiska organu o braku przesłanek do zastosowania regulacji z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. tudzież przepisów; Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r., ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczącego odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów i świadectw, licencji i zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło