III SA/Kr 831/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych skargę oddala. wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 listopada 2015r. Decyzją z dnia 8 maja 2015r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2015r. nr [...] o uznaniu B. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do wszczęcia postępowania w sprawie uznania B. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, gdyż pismem z dnia 1 grudnia 2014r. został on wezwany celem stawienia się na wywiad alimentacyjny. Złożył wówczas oświadczenie majątkowe i zobowiązał się dostarczyć umowę o pracę. W dniu 7 stycznia 2015r. B. S. został wezwany do dostarczenia zaświadczenia z PUP lub kopii umowy o pracę. Odwołujący się nie stawił się jednak na wezwanie organu, dlatego w dniu 4 lutego 2015r. wszczęto postępowanie w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powyższe wezwanie nie zostało przez zainteresowanego podjęte, pozostawiono je w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Na podstawie zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym organ ustalił, że B. S. nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Kolegium uznało zatem, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie i wydał decyzję w sprawie uznania B. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, bowiem zaistniały przesłanki wynikające z art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W skardze na powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego B. S. podniósł, że nie zarejestrował się w zimie w Urzędzie Pracy, gdyż przebywał wówczas u rodziny w K. Z tego też powodu nie odebrał wezwania. Skarżący stwierdził również, że nie może znaleźć stałego zatrudnienia z powodu problemów z dojazdem. Zaprzeczył też, by przez pół roku nie płacił alimentów, na dowód czego przedłożył kserokopie dowodów wpłat. Skarżący wskazał, że nie może robić kursów w Urzędzie Pracy, gdyż nie przeszedł badań w W, jak również w Ośrodku Szkolenia Zawodowego. Wyklucza to możliwość pracy skarżącego na ciężarówkach, wózkach widłowych itp. Skarżący dodał, że z uwagi na ciężkie załamanie nerwowe ma problemy z pamięcią. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowią przepisy art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 w/w ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z kolei w myśl art. 5 ust. 3a tej ustawy, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy oraz ustaleniu stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 3a ustawy, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący pismem z dnia 1 grudnia 2014r. został wezwany celem stawienia się na wywiad alimentacyjny. Złożył wówczas oświadczenie majątkowe i zobowiązał się dostarczyć umowę o pracę. W dniu 7 stycznia 2015r. B. S. został wezwany do dostarczenia zaświadczenia z PUP lub kopii umowy o pracę. Skarżący nie stawił się jednak na wezwanie organu. Z przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, że w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów możliwe jest podjęcie określonych działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Do obowiązków organu właściwego dłużnika należy m.in. przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej. Działania takie organ właściwy dłużnika podejmuje na wniosek organu właściwego wierzyciela (art. 3 ust. 5 ustawy), co miało miejsce w niniejszej sprawie. Oświadczenie majątkowe składane jest przez zobowiązanego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 4 ust. 1 i 2). Biorąc pod uwagę imperatywny charakter przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika nie może zaniechać wszczęcia i przeprowadzenia takiego postępowania, choć jego zakończenie wcale nie musi nastąpić decyzją uznającą dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Dłużnik może bowiem np. wywiązać się z ciążących na nim obowiązków w toku takiego postępowania. Konieczne jest również ustalenie, że przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nie ulega wątpliwości, że we wskazanym terminie skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego fakt rejestracji w PUP, a zatem zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, a także wydania rozstrzygnięcia o kontrolowanej treści. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że w zaistniałym stanie faktycznym jej wydanie było obowiązkiem organu. Należy podzielić pogląd, że spełnienie chociażby jednej przesłanki wymienionej w przepisie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów warunkuje wypełnienie dyspozycji tego przepisu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2015r., sygn. akt I OSK 1094/14). Stąd też bez wpływu na ocenę decyzji organów pozostają powoływane w skardze okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącego, jego sytuacją życiową i majątkową. Jedyną przesłankę negatywną uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych przewiduje art. 5 ust. 3a ustawy, zgodnie z którym decyzji nie wydaje się, jeżeli przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Także ta okoliczność była przez organ wyjaśniana, na co wskazuje uzyskane od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym zaświadczenie z dnia 12 lutego 2015r., z którego wynika, że miesięczne raty alimentów wynoszą kwotę 1200 zł, a skarżący przez okres ostatnich sześciu miesięcy nie wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący dołączył do skargi potwierdzenia wpłat dokonanych na konto komornika sądowego opatrzone datami: 27.03.2014r. (115 zł), 30.04.2014r. (148 zł), 11.06.2014r. (216 zł), 30.06.2014r. (128 zł), 17.07.2014r. (200 zł), 28.08.2014r. (235 zł), 21.10.2014r. (97 zł), 26.11.2014r. (200 zł), 30.12.2014r. (156 zł), 18.02.2015r. (310 zł), 28.04.2015r. (386 zł), 21.05.2015r. (628 zł), 19.06.2015r. (656 zł). Brak jest potwierdzenia wpłaty za styczeń 2015r. Z przedłożonych dokumentów wynika, że w okresie 6 miesięcy poprzedzających wydanie decyzji skarżący nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% kwoty ustalonych alimentów. Nie zaistniała zatem przesłanka z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która uniemożliwiałaby wydanie przez organy decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podsumowując należy zatem stwierdzić, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem materialnym i prawem procesowym, a zarzuty skargi nie są uzasadnione. Z powyższych względów Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.