III SA/Kr 833/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie: WSA Barbara Pasternak NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. nr [...] odmówiło R. O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2014 r. nr [...] uznającej go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jako podstawę prawną postanowienia wskazano przepis art. 58 § 1 i 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Z powyższego postanowienia wynika następujący stan faktyczny: Prezydent Miasta decyzją z dnia z [...] 2014 r. nr [...] uznał R. O. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja została wysłana R. O. na adres Noclegownia [...] ul. M w K. Przesyłka wróciła do organu z adnotacją o dwukrotnym awizowaniu w dniach 9 i 17 grudnia 2014 r. R. O. wniósł w dniu 20 marca 2015 r. odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu wskazywał na okoliczności podjęcia przez skarżącego informacji o treści ww. decyzji dopiero w dniu 18 marca 2015 r. podczas wizyty w Urzędzie Miasta złożonej wskutek wezwania organu do wyjaśnień. R. O. wyjaśnił, że zamieszkuje pod innym niż wskazany w ww. decyzji adresem, gdyż przy ul. R w K. Otrzymał lokal socjalny z zasobów gminnych. W Noclegowni [...] przy ul. M mieszkał do kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wniosek R. O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Organ rozpatrzył go zgodnie z przepisem art. 58 Kpa i wskazał, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazano, iż R. O. złożył do akt sprawy w dniu 21 października 2013 r. własnoręczne oświadczenie, że od dnia 15 października 2012 r. zamieszkuje w K przy ul. M. Pod ten adres kierowana była do niego korespondencja, która po podwójnym awizowaniu wracała i była załączana do akt ze skutkiem doręczenia. R. O. nie zgłosił organowi zmiany adresu do doręczeń. Organ przyjął, że niedochowanie terminu do wniesienia odwołania wynika tylko i wyłącznie z winy skarżącego. R. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie. W treści skargi podniósł, że wbrew twierdzeniu organu uprawdopodobnił brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] 2014 r. W kwietniu 2015 r. zmienił miejsce zamieszkania, a wiedzę o tym fakcie organ uzyskał, gdyż doręczył mu skutecznie pismo z Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Konsekwencją doręczenia była jego wizyta w Urzędzie Miasta w dnu 18 marca 2015 r. Staranność w dochowaniu terminu skarżący wywiódł z przekonania, że pozostając podopiecznym Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (jednostki miejskiej) nie musiał zgłaszać faktu zmiany adresu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone postanowienie naruszało prawo w sposób uzasadniający jego uchylenie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Kpa (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) , stanowiący, że : § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. W okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje bezsporne, że R. O. uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. Przesyłka zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana w dniach 9 i 17 grudnia 2014 r. Doręczenie nastąpiło zgodnie z przepisem art. 44 § 4 Kpa w dniu 23 grudnia 2014 r. Termin na wniesienie odwołania upłynął z kolei w dniu 7 stycznia 2015 r. Odwołanie zostało wniesione dopiero w dniu 20 marca 2015 r. Spełnione zostały warunki formalne wniosku o przywrócenie terminu, gdyż został wniesiony dwa dni po podjęciu przez R. O. wiedzy o decyzji z [...] 2014 r. i jej treści (w dniu 20 marca 2015 r.), a wraz z wnioskiem zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. Pozostaje do rozstrzygnięcia kwestia czy R. O. uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez własnej winy. W ocenie Sądu analiza kwestii winy R. O. została dokonana przez organ w sposób prawidłowy. Zgodnie z powszechnie przyjętą wykładnią omawianego przepisu to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie jest wymagane udowodnienie braku winy, wystarczające jest uprawdopodobnienie tej okoliczności. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (przykładowo wyrok WSA w Łodzi z 23.10.2013 r. sygn. akt II SA/Łd 573/14, Lex nr 1534389). R. O. upatruje braku własnej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania w przekonaniu, że organ w sytuacji zmiany przez niego adresu zamieszkania wiedzę o tym fakcie powinien pozyskać we własnym zakresie. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 41. § 1 Kpa w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonego postanowienia - w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. § 2. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Z akt sprawy wynika, że R. O. zawiadomił organ o nowym adresie dopiero w dniu 18 marca 2015 r. w trakcie wywiadu. Zatem doręczenie mu przed tą datą decyzji pod adres ul. M w K było skuteczne. R. O. nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Nie zachował staranności w sprawie poinformowania o zmianie adresu doręczania mu korespondencji. R. O. nie mógł wbrew własnemu przekonaniu oczekiwać w tym zakresie inicjatywy ze strony organu i przerzucać na organ odpowiedzialności za zaniechanie w sprawie zmiany adresu doręczenia. Niedochowanie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] 2014 r. wynika tylko i wyłącznie z winy R. O., stąd zasadnie odmówiono mu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd wobec powyższego oddalił skargę R. O. na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.