III SA/Kr 833/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokat M. L. za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać z sum budżetowych pozostających do dyspozycji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat M. L. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r. ustanowiono dla skarżącego adwokata (k. 29), którego Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła w osobie mecenas M. L. (k. 39). Rzeczona udzieliła pełnomocnictwa substytucyjnego w sprawie adwokatowi A. B. (k. 45), ten zaś po oddaleniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi strony (k. 46) i otrzymaniu uzasadnienia wyroku sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W sporządzonej opinii zawarł wniosek o przyznanie na rzecz adwokat M. L. kosztów nieopłaconych w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zarządzeniem z dnia 18 marca 2016 r. wezwano adwokata A. B. o przedstawienie pełnomocnictwa do reprezentowania adwokat M. L. i przedłożenie jej pisemnego oświadczenia W dniu 4 kwietnia 2016 r. wpłynęła do tut. sądu przesyłka zawierająca wymagane prawem oświadczenie adwokat M. L. oraz udzielone adwokatowi A. B. pełnomocnictwo. Z urzędu stwierdza się, że w dniu 22 października 2015 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo zatytułowane "WNIOSEK o uzupełnienie wyroku" w treści którego adwokat A. B. domagał się "uzupełnienia wyroku poprzez orzeczenie o zasądzeniu na rzecz adwokat M. L. z kosztów nieopłaconych ani w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej z urzędu" wywodząc, że "pełnomocnik powoda" odbył ze skarżącym dwa spotkania. Jednocześnie rzeczony wyjaśnił, że wobec uznania iż złożona przez skarżącego skarga jest w swojej treści wystarczająca nie sporządził dodatkowego pisma popierającego skargę. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił temu wnioskowi wskazując, iż Sąd nie ma obowiązku uzupełnienia wyroku we wnioskowanym zakresie oraz że pełnomocnik z urzędu nie jest ograniczony terminem do złożenia wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801). Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§23). Zamieszczony w tym rozporządzeniu przepis przejściowy przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (§22). Opierając się na założeniach logiki formalnej wynikającej z argumentacji a fortiori przyjąć należy, że skoro w myśl §22 cyt. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe, to tym bardziej do spraw wszczętych i zakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Wskazują na to bowiem wyniki wnioskowania a maiore ad minus. Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 dotychczasowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku wyznaczona adwokat złożyła takie oświadczenie. Podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 (§2 ust. 2). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 ust. 1 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje adwokatowi stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) opłata w wysokości 120 zł. Kwota ta odpowiada 50% stawki określonej w §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c) jako, że adwokat został ustanowiony dla strony jeszcze na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Jednocześnie nie było wystarczających podstaw aby przyznać wyznaczonej adwokat wynagrodzenia za postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Nie można tracić z pola widzenia, że wynagrodzenie ze środków budżetowych pozostających w dyspozycji sądu należy się adwokatowi ustanowionemu dla strony z urzędu nie za samo wyznaczenie go do roli pełnomocnika strony przez właściwy organ samorządu zawodowego lecz za faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej objawiające się podjętymi w sprawie czynnościami. Zestawienie przepisów ust. 3 i 1 §2 powołanego rozporządzenia wzmiankując o "czynnościach adwokata" nie postawia co do tego żadnych wątpliwości. Z zawartych we "wniosku o uzupełnienie wyroku" wyjaśnień adwokata A. B. wynika ponad wszelką wątpliwość, iż pełnomocnik z urzędu nie podejmował przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji żadnych czynności "wobec uznania iż złożona przez skarżącego skarga jest w swojej treści wystarczająca". Na marginesie warto również odnotować, że w sytuacji gdy pomoc adwokata dawała stronie jedynie złudzenie skuteczności postępowania, trudno wywodzić, iż wyznaczony adwokat faktycznie udzielił stronie pomocy prawnej. (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Wyd. LexisNexis 2007, s. 317). Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest zaś treść późniejszej "opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej". Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.