III SA/Kr 839/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. H. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 kwietnia 2015 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała wskazała na brak osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniła spółdzielcze własnościowe mieszkanie o powierzchni 47,90 m2 w udziale wynoszącym ½ część, 1/12 cześć innej nieruchomości lokalowej, własność garażu z udziałem 1/24 cz. w użytkowaniu wieczystym, udział ¼ części w nieruchomości gruntowej o pow. 5a. Zadeklarowała brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Swoje stałe miesięczne dochody oszacowała na kwotę 3011 zł świadczenia emerytalnego. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała brak możliwości poniesienia kosztów postępowania. Podniosła, że nie jest zatrudniona na podstawie stosunku pracy. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 2200 zł netto miesięcznie. Wobec tego, że oświadczenia skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające wezwano ją o złożenie dodatkowych wyjaśnień: • jak kształtuje się wysokość miesięcznych obciążeń związanych z koniecznością opłacenia mieszkania, prądu, gazu, dostawy wody, wywozu nieczystości, telefonów, RTV i przedłożenie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków lub pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy, • czy skarżąca posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy, • czy współwłaściciele pozostałych udziałów w wykazanym przez skarżącą mieszkaniu, nieruchomości lokalowej, garażu, nieruchomości gruntowej to osoby bliskie (rodzina) czy też osoby obce? Czy skarżąca podejmowała wysiłki w kierunku zniesienia istniejącej współwłasności? Jeśli taki to kiedy i z jakim skutkiem? Jeśli nie to z jakich przyczyn? • przedstawienie odcinka otrzymywanego przez skarżącą świadczenia emerytalnego z ostatniego miesiąca. Jeśli świadczenie jest przelewane na rachunek bankowy skarżącej okazanie wydruku takiego przelewu z ostatniego miesiąca. W odpowiedzi skarżąca nadesłała kopie dokumentów wskazujących, że na czynsz oraz inne opłaty eksploatacyjne przeznacza miesięcznie max 356,49 zł, na rachunki za energię elektryczną 109,65 zl i 10,98 za garaż, za gaz 57,34 zł, za telefon stacjonarny 58,72 zł, za telewizję 94 zł, za internet 49,90 zł. Z własnej inicjatywny dołączyła kopie decyzji wymiarowych ustalających roczny podatek od nieruchomości za garaż w wysokości 133 zł i pokwitowania wpłat na jego poczet a także pokwitowania kilkuzłotowych wpłat za użytkowanie wieczyste gruntu przy ul. D w K. Okazała wyciągi z posiadanych przez siebie rachunków bankowych. Wynika z nich, że skarżąca posiada jeden rachunek w banku [...] a drugi w banku [...]. Rachunkiem bieżącym jest prowadzony w banku [...]. Odnotowuje on stałe wpływy w wysokości deklarowanej przez skarżącą. Skarżąca przez cały czas utrzymuje na nim saldo dodatnie. Natomiast na rachunku w banku [...] skarżąca ma zgromadzonych 14629,23 zł. Wyjaśniła, że wszyscy współwłaściciele wykazanych przez nią nieruchomości to jej bliska rodzina. Współwłaścicielem nieruchomości lokalowej na os. T jest skarżącą i jej syn. Współwłaścicielami nieruchomości gruntowej w W (gm. W) jest skarżąca, jej syn oraz brat jej zmarłego męża. Współwłaścicielami nieruchomości lokalowej przy ul. D jest skarżąca, jej syn oraz brat jej zmarłego męża. Współwłaścicielami garażu przy ul. S jest skarżąc i jej syn. Skarżąca nie próbowała dokonać zniesienia współwłasności żadnej z nieruchomości, bo jak powiada ich zarząd wykonywany jest w sposób prawidłowy i nie występują pomiędzy współwłaścicielami żadne konflikty. Z urzędu stwierdza się, że skarżącą zainicjowała jednocześnie 4 postępowania sądowo administracyjne wnosząc w każdej ze spraw o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. radcy prawnego lub adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Realia niniejszej sprawy nie dają podstaw do takich ustaleń gdyż skarżąca jest osobą dość zamożną jak na polskie warunki. Tak bowiem należy postrzegać osobę, która ma zapewnione stałe źródło dochodu w wysokości wykazanej przez skarżącą. Swoje potrzeby mieszkaniowe zaspakaja w lokalu stanowiącym jej współwłasność. Jest współwłaścicielką innej nieruchomości lokalowej, a także nieruchomości gruntowej i garażu. Posiada zgromadzone w banku środki pieniężne w wysokości 14629,23 zł. Skoro więc sytuacja materialna skarżącej przedstawia się w ten sposób to przyznanie jej w takich warunkach prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego na koszt Skarbu Państwa (a więc wszystkich podatników) nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zaś praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Skarżąca posiada zaś wystarczające środki pieniężne. Nadto jeśli zaszłaby taka potrzeba nie będzie mieć większych problemów ze zniesieniem współwłasności skoro jak powiada, pozostali współwłaściciele to jej syn oraz brat zmarłego męża. Jest zatem w stanie opłacić koszty sądowe i wynająć własnym sumptem profesjonalnego pełnomocnika w tej i trzech innych sprawach. Jak zresztą była już o tym mowa skarżąca posiada na to wystarczające środki pieniężne zgromadzone na jednym z należących do niej rachunków bankowych. Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.