III SA/Kr 841/06

WyrokWSA w Krakowie2007-03-14

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, który ogranicza krąg beneficjentów do producentów rolnych będących właścicielami gospodarstwa rolnego, jego małżonków lub ich współwłaścicieli, jest zgodny z ustawą i Konstytucją RP, w szczególności w sytuacji, gdy współwłasność powstała w wyniku dziedziczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. narusza podstawowe zasady konstytucyjne, w tym prawo własności i prawo dziedziczenia (art. 21 i 64 Konstytucji RP) oraz zasadę gospodarstwa rodzinnego (art. 23 Konstytucji RP). Ograniczenie to, wprowadzające zróżnicowane traktowanie współwłaścicieli w zależności od sposobu powstania współwłasności, jest sprzeczne z Konstytucją i ustawą, a tym samym nie może stanowić podstawy prawnej wydania decyzji administracyjnej. W związku z tym sąd odmówił zastosowania tego przepisu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. P. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy (Dyrektor ARiMR) odmówili przyznania płatności, powołując się na § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., który stanowił, że gospodarstwo rolne musi być przedmiotem odrębnej własności producenta rolnego, jego małżonka lub ich współwłasności. M. P. była współwłaścicielem gospodarstwa wraz z dziećmi, co powstało w wyniku dziedziczenia po mężu. Skarżąca zarzuciła organom niewłaściwą wykładnię przepisów prawa materialnego, naruszenie Konstytucji RP oraz nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez wydanie decyzji z uchybieniem terminu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer ( spr. ) Sędziowie WSA Halina Jakubiec AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 11 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr [...] z dnia [...] 2006r. wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn.zm./, oraz art. 5a ust 4 ustawy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 grudnia 1993 r. (Dz. U. z dnia 4 stycznia 1994 r) po rozpatrzeniu odwołania M.P., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z dnia [...] 2006 r. o odmowie przyznania M. P. płatności z tytułu prowadzenia gospodarstwa niskotowarowego. Wydanie powyższych rozstrzygnięć poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z inicjatywy M. P., która w dniu [...] 2005r. złożyła wniosek o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Jak wynika z akt sprawy M.P. wraz z dziećmi Ł. i P. to współwłaściciele gospodarstwa rolnego, a współwłasność powstała w wyniku spadkobrania po mężu M.P. Decyzją z dnia [...] 2006 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] odmówił przyznania M. P. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na przepisy § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004, Nr 286, poz. 2870) określającego przesłanki udzielania płatności osobom prowadzącym gospodarstwa niskotowarowe. Zgodnie z tym przepisem płatność jest przyznawana producentowi rolnemu, który w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności. Jak ustalono M. P. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz ze swymi dziećmi, a zatem nie spełnia warunku iż "gospodarstwo rolne jest przedmiotem odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka lub przedmiotem ich współwłasności". W odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] M. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej płatności, wskazując na wykładnię celowościową , a nie językową przepisów rozporządzenia rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z dnia [...] 2006 r. Powołując się na przepis § 3 obowiązującego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich organ odwoławczy wyjaśnił, że jedyną formą współwłasności, która może być potraktowana jako spełnienie warunku do ubiegania się o płatność wspierającą gospodarstwa niskotowarowe jest współwłasność małżeńska. M.P. nie spełnia zatem przesłanek wymienionych we wskazanym rozporządzeniu, pozwalających na uznanie jej za właściciela gospodarstwa niskotowarowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia 11 maja 2006r. złożyła M. P, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej płatności lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnie § 3 ust.1 pkt 3a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, 2/naruszenie art.2, 8. 32 ust.1 i 64 Konstytucji RP 3/nie ustosunkowanie się w decyzji do zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez wydanie decyzji przez organ l instancji z uchybieniem terminu o którym mowa w § 16 w/w rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi jeszcze raz odniosła się do stanu faktycznego w sprawie. Podniosła, że takie określenie podmiotów które mogą się ubiegać o pomoc finansowa dla gospodarstwa niskotowarowego jest sprzeczne i niezgodne z celem ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, bo celem tej ustawy jest wspieranie wsi. Tymczasem w rozporządzeniu rady Ministrów został zawężony które mogą z tej pomocy skorzystać, rozporządzenie w sposób zróżnicowany traktuje współwłaścicieli ułamkowych przyznając im lub odmawiając prawa do pomocy. Takie rozwiązanie jest sprzeczne z Konstytucją, albowiem te same formy własności są różnie traktowane, inaczej jest traktowana współwłasność ułamkowa powstała w wyniku separacji, a inaczej powstała w wyniku dziedziczenia. Skarżąca podnosi również, że organ l instancji nie wydał decyzji terminie 120 dni jak stanowi § 16 rozporządzenia, ale dopiero po 13 miesiącach, co uniemożliwiło jej ponowne złożenie wniosku w 2005r. po ewentualnym przeprowadzeniu działu spadku. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna, jednakże nie z powodu błędnej interpretacji przepisów, które podnosi skarżąca. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja organu II instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji w sprawie odmowy przyznania płatności z tytułu prowadzenia gospodarstwa niskotowarowego zostały wydane na podstawie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004, Nr 286, poz. 2870), wydanego na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2004 r.,Nr 229, poz. 2273). W dyspozycji § 3 powołanego Rozporządzenia, określono warunki przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego producentowi rolnemu, który jest osobą fizyczną: jednym z warunków określonym w pkt 3 a) jest, iż "w dniu złożenia wniosku producent prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a)stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności " Tak określona przesłanka powoduje, że krąg producentów rolnych potencjalnych beneficjentów tej formy pomocy jaką jest udzielenie pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych został bardzo istotnie ograniczony. To ograniczenie przejawia się w tym, że producent rolny musi legitymować się prawem własności gospodarstwa rolnego, albo prawo własności przysługuje małżonkowi producenta, albo gospodarstwo rolne jest przedmiotem ich współwłasności. Tym samym producent rolny, który jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego z innymi osobami fizycznymi nie spełnia tej przesłanki, bez względu czy stosunek współwłasności powstał w wyniku czynności prawnej np. umowy kupna-sprzedaży, umowy darowizny, czy też źródłem tego stosunku jest dziedziczenie i to bez względu czy powołanie do dziedziczenia wynikało z ustawy czy z testamentu, jak również bez względu na związki rodzinne i pokrewieństwa zachodzące pomiędzy współwłaścicielami. Z uwagi, że to ograniczenie kręgu osób uprawnionych do otrzymania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych dokonane zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów, niezbędne jest zbadanie, czy Rada Ministrów wprowadzając powyższe ograniczenia nie naruszyła delegacji ustawowej bądź też innych norm określonych w aktach wyższego rzędu. Przedmiotowe rozporządzenie Rady Ministrów zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art.3 ust.2 pkt 1ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz.U. Nr 229, poz.2273 z późn.zm./. Delegacja ustawowa została ujęta w następujący sposób " Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską". Wskazany przepis art.3 ust.2 pkt 1 stanowi delegację ustawową w oparciu o którą Rada Ministrów wydała rozporządzenia w sprawie Szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na : dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. 05. Nr17. poz.142/, wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. 04. Nr 286, poz.2870/ wspieranie grup producentów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. 04.Nr 238, poz.2391/, pomoc techniczną dla jednostek organizacyjnych i organów realizujących zadania związane z rozwojem obszarów wiejskich /Dz.U. 04. Nr 198, poz.2036/, na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. 04. Nr 187, poz.1929/, na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. 04. Nr 174, poz.1809/, na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. 04, Nr 114, poz.1191/, na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. 04 Nr 73, poz.657/. Analizując powyższe rozporządzenia Rady Ministrów z punktu widzenia określenia kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z poszczególnych form pomocy finansowej należy stwierdzić, że zakres podmiotowy beneficjentów został różnie określony w poszczególnych rozporządzeniach. A zatem przepis delegacji ustawowej zawarty w art.3 ust.2 pkt 1 ustawy nie może stanowić podstawy prawnej , która uzasadniałaby różnicowanie w rozporządzeniach Rady Ministrów kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z poszczególnych form pomocy finansowej. Nasuwa się zatem pytanie o podstawę prawną w oparciu o którą krąg beneficjentów w poszczególnych formach pomocy jest różnie określony. Odpowiedzi na powyższe pytanie należy poszukiwać w przepisach merytorycznych regulujących każdą z form pomocy finansowej. Zgodnie z przepisem art.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ...ustawa określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ...określonych przepisami Unii Europejskiej oraz postanowieniami Traktatu Akcesyjnego. Stąd też niezbędnym jest ustalenie, czy z przepisów Unii Europejskiej i postanowień Traktatu Akcesyjnego wynika jak jest określony krąg podmiotów mogących korzystać z pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Tym samym czy przyjęte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. ograniczenie kręgu producentów, znajduje podstawę prawną w przepisach Unii Europejskiej lub w Traktacie Akcesyjnym. Podstawowym aktem prawnym europejskim w którym została określona forma pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych jest Rozporządzenie Rady /WE/ 1257/1999r z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia./Dz.U.L99.160.80, lub Dz.U.UE -sp.03-25-391/, które zostało zmienione Traktatem Akcesyjnym z dnia 16 kwietnia 2003r..W Traktacie Akcesyjnym przewidziano dla nowych krajów członkowskich rozszerzenie zakresu instrumentów towarzyszących o cztery nowe działania, na okres wdrożeniowy 2004-2006 tj.: wspieranie gospodarstw niskotowarowych, dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów europejskich, wspieranie grup producentów rolnych, pomoc techniczna dla jednostek organizacyjnych i organów realizujących zadania związane z rozwojem obszarów wiejskich. l tak w Traktacie Akcesyjnym, dotyczącym warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktach stanowiących podstawę Unii Europejskiej /Dz.UE.L.03.236.33/ wprowadzone zostały zmiany do Rozporządzenia Rady /WE/ nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. Mianowicie w rozporządzeniu tym został dodany rozdział IXa w którym określono szczególne środki dla nowych państw członkowskich, Zawarty w rozdziale IXa art.33b stanowi: Wsparcie dla gospodarstw niskotowarowych, w trakcie restrukturyzacji: 1. Wsparcie dla gospodarstw niskotowarowych, w trakcie restrukturyzacji sprzyjać będzie osiągnięciu następujących celów: a/ zmniejszeniu problemów okresu przejściowego wynikających z faktu, iż sektor rolniczy oraz gospodarka wiejska nowych Państw Członkowskich wystawione są na konkurencję w ramach jednolitego rynku; b/ułatwienia i zachęcenia do restrukturyzacji gospodarstw, które nie są jeszcze ekonomicznie żywotne. Dla celów niniejszego artykułu pojęcie "gospodarstw niskotowarowych" oznacza gospodarstwa produkujące głównie na własne potrzeby ale również sprzedające część własnej produkcji. 2. Warunkiem uzyskania wsparcia jest przedstawienie przez rolnika biznes planu, który: a/ wykazuje przyszłą ekonomiczną żywotność gospodarstwa; b/ zawiera szczegółowy opis wymaganych inwestycji; c/ zawiera określenie celów pośrednich i końcowych. 3. Zgodność z biznes planem, o którym mowa w ust.2 sprawdzana jest po upływie trzech lat. Jeżeli cele określone w planie nie zostały osiągnięte w chwili kontroli po trzech latach, dalsza pomoc nie zostanie udzielona. Nie wymaga się jednak zwrotu środków już otrzymanych. 4. Wsparcie jest wypłacane corocznie w formie stałych płatności, do maksymalnej dopuszczalnej kwoty określonej w załączniku II, przez okres nieprzekraczający pięciu lat. Z powyższej europejskiej regulacji prawnej dotyczącej pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych można jedynie wysnuć wniosek, że adresatem tej pomocy są rolnicy będący osobami fizycznymi. Nie ma natomiast podstaw prawnych, które pozwalałyby na przyjęcie, że pomoc ta dotyczy tylko tych rolników będących osobami fizycznymi, którzy legitymują się szczególnym tytułem prawnym do posiadania gospodarstwa rolnego. A zatem z przepisów tych nie wynika, że z pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych mogą korzystać tylko osoby fizyczne posiadające gospodarstwa rolne będące przedmiotem ich odrębnej własności, lub własności małżonka, albo stanowiące przedmiot ich współwłasności. Brak jest również przepisów, które pozwalałyby nowym Państwom Członkowskim na odmienne uregulowanie zakresu podmiotowego tej formy pomocy finansowej. Przechodząc na regulacje polskie należy stwierdzić, że ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wkejskicj ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej zawiera w art.2 ust.1 delegacje ustawową dla Ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do opracowania projektu planu rozwoju obszarów wiejskich, o których mowa w art.1. Zgodnie z ust.2 projekt planu zatwierdza Rada Ministrów. W oparciu o tą podstawę prawną został sporządzony plan rozwoju obszarów wiejskich, ogłoszony obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004r., a opublikowany w Monitorze Polskim z 2004r. Nr 56, poz.958. W punkcie 9.4.5 powyższego planu określono, że beneficjentami tej formy pomocy finansowej są producenci rolni, będący osoba fizyczną, prowadzący gospodarstwo rolne będące jego własnością lub własnością jego małżonka i odpowiadające definicji gospodarstwa niskotowarowego. A zatem Rada Ministrów wprowadzając w rozporządzeniu z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w § 3 ust.1 pkt 3 a wymóg, iż gospodarstwo rolne ma "stanowić przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności" określiła krąg beneficjentów inaczej niż w planie rozwoju obszarów wiejskich. Rada Ministrów w rozporządzeniu z 7 grudnia 2004r. w § 3 ust.1 pkt 3 a rozszerzyła zatem krąg podmiotów uprawnionych w stosunku do treści Planu, albowiem przewiduje również taką sytuację w której gospodarstwo rolne stanowi przedmiot współwłasności małżonków, czego nie przewiduje Plan. Na tym tle pojawia się pytanie dotyczące charakteru prawnego Planu oraz czy treść Planu może być przedmiotem kontroli. Przepis art.2 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich... określa zasady opracowania projektu planu rozwoju obszarów wiejskich przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Zgodnie z art.2 ust.2 projekt planu zatwierdza Rada Ministrów. Natomiast po przyjęciu planu przez Komisję Europejską, minister właściwy do spraw rozwoju wsi ogłasza plan w drodze obwieszczenia w Monitorze Polskim /art.3 ust.2 ustawy/. Ustawa wprowadzając wymóg zatwierdzenia planu przez radę Ministrów nie określiła formy prawnej w jakiej miało nastąpić zatwierdzenie projektu planu. Zważywszy, że w ustawie brak delegacji do wydania rozporządzenia w sprawie zatwierdzenia planu, a także mając na uwadze przyjęty sposób ogłoszenia planu należy przyjąć, że zatwierdzenie projektu planu ma charakter uchwały Rady Ministrów. Patrząc zatem na Plan z punktu widzenia źródeł prawa uregulowanych w rozdziale III Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. należy stwierdzić, że Plan jest źródłem prawa wewnętrznego o jakich mowa w art.93 Konstytucji . Zgodnie z art.93 ust,1 Uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty. Ust.2 Zarządzenia są wydawane tylko na podstawie ustawy. Nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów. Ust.3 uchwały i zarządzenia podlegają kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem. A zatem można rozważać, czy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. wprowadzając w § 3 ust.1 pkt 3 a ograniczenie co kręgu beneficjentów mogących skorzystać z pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych, nie naruszyło ustawy i Konstytucji. Możliwości badania w tym zakresie rozporządzenia nie wyłącza fakt, iż treść rozporządzenia została oparta na ustaleniach Planu. A zatem czy dopuszczalne było takie różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów, które powoduje, że producent rolny będący współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z swoimi dziećmi z tytułu spadkobrania po małżonku został wyłączony z możliwości otrzymania pomocy finansowej. Czy tym samym rozważany przepis § 3 ust.1 pkt 3 a rozporządzenia, wydany został z zgodnie delegacją ustawową zawartą w art.3 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz z zgodnie z Rozporządzenim Rady /WE/ Nr 1257/1999r., oraz Konstytucją RP z dnia 2 kwietnia 1997r. Tym samym czy rozważany przepis § 3 ust.1 pkt 3 a który wprowadził kryterium różnicowania podmiotów, posługując się tym kryterium to pozostaje w racjonalnym związku z celem danej regulacji, czy waga interesu, któremu to różnicowanie ma służyć , pozostaje w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku wprowadzonego zróżnicowania. Zdaniem Sądu przepis § 3 ust.1 pkt 3 a rozporządzenia Rady Ministrów narusza podstawowe zasady i wartości konstytucyjne. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. /Dz.U. Nr 78, poz. 483/ w przepisie art.21ust.1 wprowadza podstawową zasadę "Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia" Ochrona własności i prawa dziedziczenia stanowi jedną z podstawowych zasad ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej. Własność w art.21 Konstytucji została ujęta szeroko, bez różnicowania komu przysługuje prawo własności. Dla ochrony prawa własności jako jednego z podstawowych praw ekonomicznych istotne znaczenie ma art. 64 Konstytucji. Zgodnie z art.64 ust.1 Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Ust.2 Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Ust.3 Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Przepis art.64 Konstytucji również ujmuje własność szeroko, zapewniając jej ochronę prawną, która oparta jest na równości. Natomiast w art.23 Konstytucji wprowadzono zasadę , iż " podstawą ustroju rolnego państwa jest gospodarstwo rodzinne". Wprowadzenie w akcie wykonawczym rozwiązania, które wyklucza z uzyskania pomocy finansowej producenta, który prowadzi działalność gospodarczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym, w wyniku spadkobrania własność jego i jego dzieci w tym małoletnich dzieci stanowi naruszenie art.23 Konstytucji. Zgodnie z przepisem art.178 ust.1 Konstytucji, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Zasada ta została powtórzona w przepisie art.4 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ zgodnie z którym, sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Zatem Sąd Administracyjny może w konkretnej sprawie odmówić zastosowania przepisu aktu wykonawczego, jeżeli uzna, że przepis ten narusza Konstytucję lub ustawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd ocenił, że przepis § 3 ust.1 pkt 3 lit."a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. Nr 286, poz.2870/ wydany został z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust.2 pkt 1, a w konsekwencji jest sprzeczny zarówno z ustawą jak i Konstytucją. Taki przepis nie może tym samym stanowić podstawy prawnej wydania decyzji administracyjnej, stąd też Sąd odmówił jego zastosowania. Organy administracyjne nie mogą samodzielnie oceniać zgodności przepisu aktu wykonawczego z Konstytucja lub ustawami, natomiast w konkretnej sprawie związane są stanowiskiem Sądu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art.134. art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dz.U. Nr 153, poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzje organu l instancji. O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło