III SA/Kr 841/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: przyznać skarżącemu P. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata P. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz uczącym się synem. Nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, dysponuje kwotą 31 tysięcy złotych uzyskanych tytułem odszkodowania za internowanie i zadośćuczynienie od policji. Na stałe miesięczne dochody skarżącego i jego rodziny składa się 964 zł. netto pensji żony oraz 600 zł. netto przyznanej skarżącemu renty specjalnej. Dochody rodziny nie wystarczają na pokrycie bieżących wydatków mieszkaniowych i utrzymanie rodziny. Wskazał, że miesięcznie tytułem czynszu (karnego) płaci 818 zł., za prąd 120 zł., za gaz 160 zł., za wodę 120 zł. W sumie łącznie 1218 zł. Po opłaceniu tych wszystkich kwot na życie pozostaje mu 346 zł. na trzy osoby. Skarżący cierpiąc na nadciśnienie tętnicze wydaje na lekarstwa ok. 50 zł. miesięcznie. W konsekwencji z pieniędzy otrzymanych od Policji tytułem zadośćuczynienia oraz odszkodowania zasądzonego przez sąd za internowanie dokłada do bieżącego utrzymania rodziny. Z wcześniejszych wyjaśnień skarżącego wynika, że w pożarze mieszkania, który miał miejsce pięć lat temu stracił niemal cały majątek i dorobek życia. Ponadto skarżący ma zaległości wobec Z.U.S. oraz Z.B.K. w wysokości łącznej ok. 30 000 zł. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei art. 245 § 1 p.p.s.a. określa, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej i dlatego muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich, bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi, zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Biorąc po uwagę okoliczności wskazane przez skarżącego Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki dające podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema innymi osobami, niewysoki dochód miesięczny i wydatki wskazują, że na bieżące życie codzienne pozostaje rodzinie skarżącego niewielka kwota. Sąd nie stracił z pola widzenia faktu posiadania przez skarżącego oszczędności w kwocie 31000 zł., jednakże miał na uwadze także wysokość zadłużenia skarżącego. Ponadto Sąd zauważa, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego, z odszkodowania skarżący pokrywa bieżące wydatki. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.