III SA/Kr 841/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz uczącym się synem. Określając swój majątek uwidocznił, że nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Gdy zaś chodzi o zasoby pieniężne to dysponuje kwotą 31 tyś. złotych uzyskanych tytułem odszkodowania za internowanie i zadośćuczynienie od policji. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1564 zł netto wskazując, że składają się na to 964 zł netto pensji żony oraz 600 zł netto przyznanej mu renty specjalnej. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że dochody rodziny nie wystarczają na pokrycie bieżących wydatków mieszkaniowych i utrzymanie rodziny. Wskazał, że miesięcznie tytułem czynszu (karnego) płaci 818 zł, za prąd 120 zł, za gaz 160 zł, za wodę 120 zł. W sumie łącznie 1218 zł. Po opłaceniu tych wszystkich kwot na życie pozostaje mu 346 zł na trzy osoby. Skarżący cierpiąc na nadciśnienie tętnicze wydaje na lekarstwa ok. 50 zł miesięcznie. W konsekwencji z pieniędzy otrzymanych od Policji tytułem zadośćuczynienia oraz odszkodowania zasądzonego przez sąd za internowanie dokłada do bieżącego utrzymania rodziny. Z wcześniejszych wyjaśnień skarżącego wynika, że w pożarze mieszkania który miał miejsce pięć lat temu stracił niemal cały majątek i dorobek życia. Dla wykazania tej okoliczności przedłożył w załączeniu kopię stosownego artykułu prasowego. Na wezwanie przedłożył kopię wskazywanych dokumentów źródłowych z których wynika, że ostatnio za mieszkanie tytułem odszkodowania za bezumowne zajęcie lokalu ma płacić 818,46 zł miesięcznie (pismo ZBK z [...] 05.08), za prąd płacił po 120,26 zł (rachunki), za gaz 207,91 zł (faktura). Z przedstawionego rozliczenia liczników lokalowych wynika, że za okres rozliczeniowy styczeń – maj 2008 skarżący miał niedopłatę 590,78 zł (pismo ZBK z [...] 06.08) obecnie płaci na poczet tych mediów zaliczki 48,78 zł. Do wypłaty otrzymuje 607 zł renty specjalnej (decyzja), a jego żona 964,81 zł wynagrodzenia (zaświadczenie). Skarżący był wzywany przez ZBK o uregulowanie kwoty ponad 10 tys długu (dowód: wezwanie do zapłaty). Jak powiada skarżący wskutek wyroku SA z dnia [...] sygn. [...] oddalającego jego apelację od wyroku SO z dnia [...] sygn. [...] objęty został przymusowym ubezpieczeniem a wysokość zaległych składek wraz z odsetkami szacuje na około 20 tys. zł. Skarżący pozostając w stałym leczeniu na nadciśnienie (zaświadczenie lekarskie) przyjmuje leki (zestawienie leków). Syn skarżącego jest uczniem LO (legitymacja), Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Skarżący złożył wymagane oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa, udzielając na wezwanie dodatkowych wyjaśnień (art. 255). Wyjaśnienia skarżącego są wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Skarżący w sposób przekonujący starał się przedstawić swe racje. Nadto jego oświadczenia w znacznej części znajdują potwierdzenie w przedłożonych kopiach dokumentów źródłowych, które należy uznać za wiarygodne świadectwo przedstawionych w nich danych. Wiarygodność oświadczeń skarżącego nie oznacza jednak automatycznie zasadności wniosku w całej rozciągłości. Jeśli bowiem skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Realia niniejszej sprawy nie bardzo dozwalają na poczynienie takich ustaleń. Po prostu z oświadczeń skarżącego wynika wprost, że rodzina ma stałe, dwa źródła dochodu (renta skarżącego, pensja żony) oraz niebagatelne zasoby pieniężne (ok. 30 tyś. zł uzyskanego odszkodowania i zadośćuczynienia). Z drugiej strony nie za bardzo można też przechodzić do porządku nad tym, że bieżące dochody niemal w całości pochłaniają stałe miesięczne wydatki skutkiem czego skarżący zmuszony jest dokładać z posiadanych pieniędzy do życia. Wreszcie, że skarżący musi się też liczyć z potrzebą uregulowania zobowiązań zusowskich i długów prywatnych, których łączna wysokość pokrywa się niemal z wysokością środków pieniężnymi pozostających póki co do jego dyspozycji. Uwzględniając to wszystko i korzystając, że sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) wypadało skarżącemu udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciał skarżący a w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Rozwiązanie takie powinno być dla skarżącego korzystniejsze aniżeli ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem to co wojewódzkie sądy administracyjne niejednokrotnie akcentują w uzasadnieniach swoich orzeczeń. Mianowicie, że w ramach swojej kognicji sądy administracyjne badają czy przy wydaniu skarżonego aktu administracyjnego organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc w swej kontroli związane granicami skargi (ppsa art. 3 §1 i art. 134 §1 ppsa). Wskazany determinant – choć dla merytorycznej oceny przesłanek zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawnie nierelewanty– to jednak siłą faktu ma znaczenie argumentu, którego nie powinno się tracić z pola widzenia bo prowadzi do konkluzji, że wbrew pierwszemu odczuciu korzystniejszym dla strony w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym będzie zwolnienie z kosztów sądowych. W ten sposób zrealizuje się bowiem faktycznie a nie tylko potencjalnie przynależne stronie prawo do sądu. Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.