III SA/Kr 841/24

WyrokWSA w Krakowie2024-08-21

Skład orzekający: Jakub Makuch, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności w zakresie oceny związku przyczynowo-skutkowego między brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia przez opiekuna a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uwzględniając specyfikę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania wyjaśniającego, w szczególności dotyczące przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wywiad ten został przeprowadzony wadliwie, bez udziału osoby podlegającej opiece, co uniemożliwiło rzetelne ustalenie stanu faktycznego, w tym zakresu potrzebnej opieki i związku przyczynowo-skutkowego między biernością zawodową opiekuna a sprawowaną opieką. Ponadto, organy nie zweryfikowały informacji o niezdolności do pracy opiekuna i błędnie oceniły przesłankę rezygnacji z zatrudnienia.
Stan faktyczny
Skarżąca V. G. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką posiadającą znaczny stopień niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak zamieszkania skarżącej z matką oraz brak związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki, a także na niespełnienie kryterium wieku powstania niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia co do braku spełnienia przesłanek, choć uznało za wadliwe przywołanie przez organ I instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. w świetle wyroku TK K 38/13.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi V. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 marca 2024 r., znak SKO.ŚR/4111/194/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej V. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zaskarżoną do sądu decyzją z 27.03.2024 r. (znak: SKO.ŚR/4111/194/2024), po rozpatrzeniu odwołania V. G. (dalej jako: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Kęty z 18.01.2023 r. (nr 8252.66.10.2023 ) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: 1. W dniu 30.10.2023 r. skarżąca wystąpiła do organu I instancji o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, Z. S., posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z 30.06.2023 r. (symbol niepełnosprawności 07-S "choroby układu oddechowego i krążenia"). 2. Po przeprowadzeniu 22.11.2023 r. wywiadu środowiskowego, decyzją z 18.01.2023 r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Wskazał, iż w postępowaniu (podczas wywiadu środowiskowego) ustalono, że skarżąca nie mieszka z matką. Niepełnosprawna choruje na jaskrę, astmę, ma stwierdzoną marskość płuca środkowego i zaawansowaną rozedmę płuc. Korzysta z kondensatora tlenowego. Osoba ta nie jest cewnikowana, ale używa pieluchomajtek. Potrzebuje pomocy przy przygotowaniu posiłków, czynnościach higieniczno-toaletowych, podaniu lekarstw, ubieraniu i rozbieraniu. Samodzielnie spożywa posiłki i powoli przemieszcza się po mieszkaniu. Uskarża się na zawroty głowy. Organ podał, że z wywiadu wynika, iż opieka skarżącej nad matką jest sprawowana w godzinach porannych i popołudniowych. Organ przedstawił dotychczasowe zatrudnienie skarżącej i wskazał, że od 8.03.2023 r. figuruje ona w Samorządowej Elektronicznej Platformie Informacyjnej jako osoba "niezdolna do podjęcia zatrudnienia". W tych okolicznościach organ stwierdził, że nie istnienie związek przyczynowy między niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki. Następnie wskazał na brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 b ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2023 r., poz. 390; dalej jako "u.ś.r.") tj. kryterium wieku powstania niepełnosprawności. 3. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 17b ust. 1 u.ś.r. i pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r. (K 38/13), w którym Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją tego przepisu; - art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędne uznanie braku związku przyczynowo-skutkowego; - art. 7, art. 77 par. 1 k.p.a. poprzez wybiórcze ustalenie okoliczności sprawy. 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 27.03.2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, iż ocena przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinna być dokonana w oparciu o przepisy ustawy obowiązującej do 31.12.2023 r. i w oparciu o ten stan prawny powinna zostać wydana decyzja merytoryczna. Powyższe wynika z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym, zgodnie z którym, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. SKO stwierdziło wadliwość decyzji organu I instancji w zakresie w którym organ ten przywołał jako podstawę prawną decyzji art. 17 ust. 1b) u.ś.r. Kolegium zwróciło w tym względzie uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r. w sprawie K 38/13 i podkreśliło, że dla oceny czy są spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie ma znaczenia to, od kiedy istnieje niepełnosprawność osoby podlegającej opiece. W pozostałym zakresie Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji, co do tego, że skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia. Kolegium Odwoławcze wskazało na ustalenia poczynione przez organ w trakcie przeprowadzanego w sprawie 21.11.2023 r. wywiadu środowiskowego. Wynika z niego, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, który mieszka w Holandii, gdzie pracuje. Skarżąca mieszka poza miejscem zamieszkania matki, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i mieszka w tym samy mieście, co skarżąca. Kolegium zwróciło uwagę na stan zdrowia niepełnosprawnej i wskazany podczas wywiadu zakres czynności opiekuńczych (por. pkt 2 powyżej), jak też na przebieg zatrudnienia skarżącej akcentując w tym względzie, że skarżąca w ostatnich 6 latach nie pracowała. Zdaniem SKO, w sprawie tej nie występuje związek przyczynowy pomiędzy brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością opieki nad matką. Kolegium nie negowało, że niepełnosprawna ze względu na schorzenia i niepełnosprawność powinna w miarę możności mieć stałą opiekę i pomoc w czynnościach dnia codziennego takich jak: przygotowanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie, robienie zakupów, podczas wizyt lekarskich, jednak do czynności typowo opiekuńczych można zaliczyć przygotowywanie lekarstw, pomoc w utrzymaniu higieny. Natomiast takie czynności jak: przygotowywanie posiłków, wykupywanie lekarstw, zapewnienie transportu do lekarzy, pranie, sprzątanie, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. SKO podkreśliło, że na podstawie przedstawionego materiału dowodowego nie można przyjąć, że skarżąca stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad matką, zatem nie wyczerpuje zakresu opieki wymaganej dla świadczenia pielęgnacyjnego, która ma być trwała. Organ uwzględnił także, iż skarżąca nie mieszka z matką i - jak wynika z wywiadu - sprawuje ona opiekę w godzinach porannych do południa oraz w godzinach popołudniowych. Akcentowało SKO, że czynności opiekuńcze nie mają stałego charakteru, ponieważ skarżąca nie mieszka z matką w związku z czym nie sprawuje opieki całodobowej. W ocenie Kolegium, skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Nie wylegitymowała się ona żadnym okresem zatrudnienia w okresie ostatnich kilku lat, co powoduje, iż nie podejmowała zatrudnienia z innych przyczyn niż opieka nad matką. 5. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium Odwoławczego skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 k.p.a., 8 § 1 k.p.a., 77 k.p.a., 78§1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 §3 k.p.a., 108 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy, niekompletne zebranie materiału dowodowego, nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji; 2. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością opieki nad matką. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy obydwu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. 6. W odpowiedzi na skargę Kolegium żądało jej oddalenia, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądowoaadministracyjna kontrola zaskarżonych decyzji wykazała, iż akty te naruszają prawo w stopniu nakazującym pozbawienie ich mocy wiążącej. Na wstępie należy zauważyć, że w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, niewątpliwie jednym z kluczowych dowodów, w oparciu o który ustalane są zasadnicze elementy stanu faktycznego rzutujące na możliwość przyznania wnioskowanego przez stronę wsparcia, jest rodzinny wywiad środowiskowy . W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się szczególnie doniosłą i ważną rolę tego dowodu. Jest on bowiem sposobem zbierania informacji, rozmową z osobą starającą się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej i z jej rodziną, a także swoistym trybem postępowania dowodowego, w ramach którego sporządzony kwestionariusz, stanowi szczególną formę protokołu w rozumieniu przepisów k.p.a., mającą na celu uwzględnienie specyficznego charakteru postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 7 maja 2002 r., sygn. akt I SA 3337/01). Dostrzec należy, iż stosownie do par. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. 2021, poz. 893) wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu. Według par. 4 ust. 1 w.w. rozporządzenia, pracownik socjalny, przeprowadzając wywiad, bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową (...) mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej pomocy. Ustęp 2 cytowanego przepisu stanowi natomiast, że w ramach przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i diagnozy sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z nich wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy. Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się zasadniczo z wnioskodawcą (z rodziną) starającą się o przyznanie pomocy, a ustaleniu podlegają okoliczności mogące mieć wpływ na rodzaj przyznawanego wsparcia. W sprawach dotyczących przyznania świadczenia pielęgnacyjnego okolicznościami podlegającymi ustaleniu w toku wywiadu środowiskowego będą te okoliczności, które wyznacza materialnoprawna podstawa przyznania tego świadczenia (art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych; Dz. U. z 2023 r. poz. 390; dalej "u.ś.r."; w brzmieniu do 31.12.2023 r.). Skoro zaś przyznanie przedmiotowego świadczenia warunkowane jest istnieniem bezpośredniego i ścisłego związku przyczynowo-skutkowego między pasywnością zawodowa opiekuna osoby niepełnosprawnej, a sprawowaną nad tą osobą opieką, to kluczowe staje się ukierunkowanie ustaleń pracownika socjalnego na okoliczności, które obejmują stan zdrowia podopiecznego, gdyż determinują one zakres nieodzownej opieki udzielanej przez opiekuna, który następnie podlega ocenie z perspektywy nieodzowności zaniechania aktywności zawodowej. Podkreślić przy tym trzeba, że wywiad środowiskowy stanowi w istocie jedyny bezpośredni dowód przeprowadzany w postępowaniu dotyczącym przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, stąd rzetelne jego przeprowadzenie, obejmujące wskazane wyżej ustalenia, jest szczególnie istotne dla poprawnego ukształtowania podstawy faktycznej rozstrzyganej sprawy. W ocenianym przypadku nie sposób jednak uznać, iż wywiad środowiskowy przeprowadzony został należycie, tj. z poszanowaniem wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia. Dostrzec bowiem trzeba, iż w sporządzanym z wywiadu środowiskowego dokumencie pracownik socjalny odnotował, że "nie był w stanie w czasie wizyty w wystarczającym stopniu ocenić, czy skarżąca zapewnia i organizuje opiekę nad matką. Pracownik nie był w stanie przeprowadzić rozmowy z niepełnosprawną, gdyż ta mieszka na innym osiedlu". We wnioskach z wywiadu (rubryka C) zapisano natomiast, iż "z uwagi na różne miejsce zamieszkania skarżącej i jej niepełnosprawnej matki, pracownik socjalny nie był w stanie ocenić warunków bytowych osoby podlegającej opiece". Z przedstawionych wyżej informacji płynie zatem wniosek, iż przeprowadzony w tej sprawie wywiad środowiskowy nie odbył się z udziałem matki skarżącej, a zatem w istocie nie dostarczył żadnych miarodajnych informacji odnośnie stanu zdrowia niepełnosprawnej, zakresu potrzebnej jej opieki oraz choćby tego, czy opieka ta jest sprawowana i czy w ogóle jest ona potrzebna. Bezpośredniość ocenianej czynności dowodowej służyć ma właśnie naocznemu zapoznaniu się pracownika socjalnego z sytuacją niepełnosprawnego determinującą możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. To bowiem wywiad środowiskowy daje najpełniejszy ogląd sytuacji warunkującej uzyskanie świadczenia przez osobę nim zainteresowaną. Ustalenia sporządzonego w tej sprawie wywiadu opierają się natomiast wyłącznie na odebranych przez pracownika socjalnego deklaracjach skarżącej, w których zapewnia ona o samym fakcie sprawowania opieki nad matką oraz mającym być realizowanym zakresie tej opieki. Z uwagi jednak na zawarte w wywiadzie stwierdzenia wskazujące, iż w czynności tej nie uczestniczyła – mająca podlegać opiece – niepełnosprawna matka skarżącej, pracownik socjalny nie zweryfikował deklarowanych przez skarżącą zapewnień, jak też – z własnej inicjatywy – nie był też w stanie poczynić ustaleń, spostrzeżeń, czy wyciągnąć wniosków istotnych z punktu widzenia możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W istocie więc ustalenia wywiadu środowiskowego sprowadziły się do odbycia przez pracownika socjalnego rozmowy ze skarżąca w jej mieszkaniu, z pominięciem kluczowej dla tego dowodu osoby, tj. podlegającej opiece matki skarżącej i przy braku wiarygodnych ustaleń dotyczących tej osoby. Ujętych więc w sporządzonym w tej sprawie wywiadzie środowiskowym treści nie sposób traktować jako zasadnie mogących kształtować podstawę faktyczną rozstrzygnięcia tej sprawy. W ocenianym przypadku nie doszło zatem do ustalenia tych okoliczności, które określa cytowany wyżej par. 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego – a które były nieodzowne dla stwierdzenia faktów istotnych z perspektywy materialnoprawnej podstawy przyznania oczekiwanego przez skarżącą wsparcia. Już zatem z uwagi na powyżej przedstawione rozważania stwierdzić należało, że orzekające w kontrolowanej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy normujące reguły postępowania wyjaśniającego określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a naruszenie to, mogło mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Żaden bowiem z orzekających organów administracji nie dostrzegł uchybień występujących w przeprowadzonym w sprawie wywiadzie środowiskowym, zaś w oparciu o tak wadliwie poczynione ustalenia, ukształtowane zostały zasadnicze elementy podstawy faktycznej przyjmowanego rozstrzygnięcia. Nadto, zwrócić należy uwagę na zawarte w decyzji organu I instancji wskazanie obejmujące zapis w Samorządowej Elektronicznej Platformie Informacyjnej, z którego wynika, że skarżąca od marca 2023 r. "niezdolna jest do podjęcia zatrudnienia" (k. 36). Wskazać trzeba, że okoliczność dotycząca niezdolności do pracy opiekuna osoby niepełnosprawnej ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne – jest istotna dla przyjmowania istnienia związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Skoro tak, to pojawienie się wątpliwości we wskazanym względzie winno stanowić dla organu administracji asumpt do zweryfikowania powodów i przyczyn wskazanego zapisu w rejestrach dostępnych organowi i poczynienia zarazem ustaleń, co do aktualności tegoż wpisu w dacie orzekania organu w sprawie. Tymczasem ani SKO, ani Burmistrz Gminy Kęty okoliczności tej nie zweryfikowali, a pracownik socjalny w trakcie opisanego wyżej wywiadu także nie dostrzegł (nie odnotował), aby stan skarżącej wykluczał jej możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Powyższe zaniechanie, jako odnoszące się do jednej z zasadniczych kwestii w badanej sprawie (związku przyczynowego) również świadczy o braku wnikliwie przeprowadzonych ocen (tj. naruszenia art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 k.p.a.) mogących mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Końcowo zwrócić należy uwagę na stanowisko organu odwoławczego wskazujące, iż z uwagi na historię zatrudnienia skarżącej (brak podejmowania pracy w ostatnich kilku latach) nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. W ocenie Sądu, stanowisko to nie było trafne. Dostrzec bowiem należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym celnie wskazuje się, iż ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 maja 2020 r.; sygn. akt III SA/Gd 410/20). Istotne jest zatem to, czy na dzień złożenia wniosku (por. art. 24 ust. 2 u.ś.r.), a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną, skarżący spełniał przesłanki przyznania oczekiwanego świadczenia, w tym przesłankę niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Osoba bierna zawodowo w poprzednich latach (tj. przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego) może wykazać, że nastąpił stan jej gotowości do zatrudnienia, a ona odstąpiła od podejmowania zatrudnienia właśnie z uwagi na opiekę nad bliską osobą niepełnosprawną (por. wyrok WSA w Gdańsku z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 87/22). Podkreślić więc należy, że nie sposób a priori wykluczać tego, że u osoby biernej zawodowo dojdzie do takiej zmiany sytuacji w zakresie przyczyn i charakteru niepodejmowania zatrudnienia, które uzasadniałoby twierdzenie, że od określonej daty, pojawiły się inne (niż występujące wcześniej) przyczyny rezygnacji z aktywności zawodowej. Inaczej mówiąc, nie wyklucza samodzielnie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego to, że skarżąca, przed złożeniem wniosku o to świadczenie, nie podejmowała zatrudnienia z przyczyn innych niż opieka nad matką, jeśli tylko dowiedzione zostanie, że u podstaw rezygnacji z aktywności zawodowej, leżała właśnie obiektywna konieczność sprawowania tejże opieki. W tym aspekcie kluczowy może być zakres opieki realizowanej względem niepełnosprawnego, którego to zakresu w tej sprawie organ wiarygodnie nie ustalił (por. wyżej). Nieodzowna jest także weryfikacja wskazywanej wcześniej okoliczności dotyczącej przyczyn i aktualności wpisu do rejestru informacji o braku zdolności skarżącej do pracy. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów administracji będzie uwzględnienie przedstawionej oceny i przyjęcie, że nie stoi na przeszkodzie przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tej części, w której Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP. Nadto, zadaniem organów administracji będzie dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie miarodajnym z punktu widzenia normatywnych przesłanek przyznania żądanego świadczenia (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Organ powinien ponowić wywiad środowiskowy, który winien być przeprowadzony przy udziale osoby podlegającej opiece. W ramach tej czynności pracownik socjalny winien ustalić akcentowane wyżej okoliczności, tj. zakres, skalę i charakter czynności opiekuńczych skarżącej, przy uwzględnieniu i ustaleniu rzeczywistych potrzeb opiekuńczych osoby podlegającej opiece, a wynikających z jej schorzeń, jak też z wszelkich stwierdzonych uwarunkowań zdrowotnych. W tym też aspekcie organ, o ile uzna za niewystarczające do poczynienia stosownych ustaleń zaświadczenie lekarskie na k. 17 akt administracyjnych, rozważy potrzebę pozyskania do akt (poprzez wezwanie skarżącej) dodatkowych dokumentów np. historii choroby matki skarżącej, dowodów zakupu pieluchomajtek, których wg twierdzeń skarżącej, ma używać jej matka, itp. W tym też kontekście pamiętać też trzeba, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429, ze zm.). Ustawa fundamentalnie zmieniła zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Zgodnie z przepisami przejściowymi tej ustawy, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym). Użyte w przywołanym przepisie sformułowanie "prawo powstało" należy interpretować w ten sposób, że jeżeli wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony do końca 2023 r. (jak w rozpoznawanej sprawie), należy go rozpoznać z zastosowaniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu, pod warunkiem, że wszystkie ustawowe przesłanki przyznania świadczenia zostały spełnione do końca 2023 r. Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania i oceny, Sąd w pkt I sentencji uchylił decyzję zaskarżoną i decyzję ją poprzedzającą, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej p.p.s.a.). O kosztach (pkt II sentencji) orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje także wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika strony skarżącej, które obliczone zostało na zasadzie par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2023 r., poz. 1964).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło