III SA/Kr 841/25
WyrokWSA w Krakowie2026-01-30
Skład orzekający: Ewa Michna, Janusz Kasprzycki, Magdalena Gawlikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność pozostawienia wniosku o przyznanie stypendium bez rozpoznania, oparta na stwierdzeniu o przekroczeniu kryterium dochodowego, była prawidłowa, jeśli organ nie wyjaśnił w sposób zrozumiały sposobu obliczenia tego dochodu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, ponieważ organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu, w jaki sposób obliczył dochód rodziny skarżącej, co uniemożliwiło sądowi kontrolę prawidłowości zastosowania § 6 ust. 1 pkt 2 Regulaminu. Brak transparentności w kalkulacji dochodu narusza zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Marszałek Województwa Małopolskiego pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie stypendium na rok szkolny 2024/2025, uznając, że dochód rodziny skarżącej przekroczył ustalone kryterium. Skarżąca zarzuciła organowi błędne obliczenie dochodu, twierdząc, że przedstawiła komplet dokumentów i prawidłowo zinterpretowała definicję dochodu zgodną z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Organ w odpowiedzi podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na niezgodność dochodu z Regulaminem i brak zastosowania ustawy o świadczeniach rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz zasądzono od Marszałka Województwa Małopolskiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. M. z dnia 18 marca 2025 r., znak: EK-V.5462.10.1300.2025 na czynność Marszałka Województwa Małopolskiego w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie stypendium na rok szkolny 2024/2025 bez rozpoznania I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Marszałka Województwa Małopolskiego na rzecz skarżącej M. M. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną przez M. M., matkę ucznia K. G. (dalej: skarżąca) czynnością z dnia 18 marca 2025 r., Marszałek Województwa Małopolskiego (dalej: organ) pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie stypendium na rok szkolny 2024/2025.
W treści tej czynności organ wskazał, że w toku badania wniosku złożonego przez skarżącą stwierdzono, że uczeń nie spełnił warunku określonego w § 6 ust. 1 pkt 2 Regulaminu przyjętego uchwałą Nr LXXVIII/1133/24 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 22 stycznia 2024 roku w sprawie przyjęcia Regulaminu wsparcia stypendialnego dla uczniów w ramach Działania FEMP.06.12 Edukacja – projekty Województwa Małopolskiego typ projektu A. Małopolski program wspierania uczniów (Dz. Urz. Woj. Małop. Poz. 744) zwanego dalej Regulaminem. Dochód uzyskany przez rodzinę skarżącej, w przeliczeniu na członka rodziny ucznia przekraczał bowiem półtorakrotność minimalnego wynagrodzenia brutto w roku kalendarzowym 2023 r., t.j. 5.400,00 zł brutto ponieważ wynosił 5.486,91 zł. Zatem, wobec niespełnienia wymaganych Regulaminem kryteriów "sprawę pozostawiono bez rozpoznania". Na podstawie zaś uchwały Zarządu Województwa Małopolskiego Nr 453/25 z 4 marca 2025 r., o której mowa w § 10 ust. 1 Regulaminu, wniosek został zamieszczony na liście pozostałych wniosków, o której mowa w § 9 ust. 6 pkt 3 Regulaminu.
Powyższa czynność została zaskarżona skargą, której termin do wniesienia Sąd przywrócił postanowieniem z dnia 31 lipca 2025 r.
Skarżąca zarzuciła organowi pozostawienie jej wniosku bez rozpoznania, mimo że nie zaszły, jej zdaniem, przesłanki warunkujące podjęcie takiej czynności materialno-technicznej. Wskazała, że wniosek o stypendium złożyła 8 listopada 2024 r. w związku z ogłoszeniem o naborze wniosków o przyznanie stypendium na rok szkolny 2024/2025. Zaznaczyła, że we wniosku o stypendium na str. 4 w części, "Dochód na członka rodziny" każdy wnioskodawca, który chciał potwierdzić znajdowanie się w niekorzystnej sytuacji społecznoekonomicznej w związku ze spełnieniem warunku określonego w § 2 pkt 25 lit. a Regulaminu, powinien złożyć oświadczenie o wysokości dochodu rodziny w brzmieniu wskazanym w Regulaminie. Dodatkowo, zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 Regulaminu do wniosku należało dołączyć także co najmniej jeden z wymienionych tamże dokumentów, a to w celu potwierdzenia spełnienia kryterium określonego w § 6 ust: 1 pkt 2 lit. a. Takimi dokumentami miały być:
a) zaświadczenie lub zaświadczenia o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych wystawione przez Urząd Skarbowy za rok kalendarzowy poprzedzający rok szkolny na który będzie przyznane stypendium,
b) zaświadczenie/zaświadczenia z Urzędu Gminy dotyczące dochodu z 1 ha przeliczeniowego zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym wszystkich członków rodziny wskazanych przez Wnioskodawcę, których dotyczy wydanie takiego zaświadczenia za rok kalendarzowy poprzedzający rok szkolny na który będzie przyznane stypendium,
c) inne stosowne zaświadczenia potwierdzające uzyskanie dochodu za rok kalendarzowy poprzedzający rok szkolny na który będzie przyznane stypendium.
Złożony przez skarżącą wniosek w dniu 8 listopada 2024 r. był, w jej ocenie kompletny, ponieważ złożyła co najmniej jeden ze wskazanych wyżej dokumentów.
Dalej skarżąca podniosła, że dodatkowo do wniosku załączyła wszystkie wymagane dokumenty. Były to: zaświadczenia o wysokości przychodu, dochodu, podatku należnego oraz składek na ubezpieczenia wykazane w PIT (zaświadczenia ZAS-DFU wydane przez Urząd Skarbowy) oraz zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) określające wysokość zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dodatkowo do wniosku dołączyła również oświadczenie o sposobie obliczenia dochodu rodziny. Złożone przeze nią zaświadczenia potwierdzające uzyskanie dochodu należało uznać za stosowne w jej przypadku (tj. inne stosowne zaświadczenia potwierdzające uzyskanie dochodu), ponieważ ona i jej mąż byli osobami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla takich osób, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228 poz. 2255 z późn. zm.) dochód to (po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2647, z późn. zm.), pomniejszone o:
• koszty uzyskania przychodu. należny podatek dochodowy od osób fizycznych;
• składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz
• składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zaświadczenia ZAS-DFU zawierały wszystkie wskazane powyżej dane z wyjątkiem danych o składkach na ubezpieczenie zdrowotne, dlatego oprócz zaświadczeń ZAS-DFU złożyła również zaświadczenia z ZUS.
Skarżąca podkreśliła, że w Regulaminie nie wskazano podstawy prawnej definiowania dochodu rodziny. Dochód rodziny w Regulaminie zdefiniowano tylko ogólnie - jako sumę dochodów członków rodziny ucznia, osiągniętą w roku kalendarzowym poprzedzającym rok szkolny, w którym przyznawane jest stypendium, natomiast dochód członka rodziny jako przeciętny miesięczny dochód przypadający na członka rodziny ucznia, osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym rok szkolny, na który złożono wniosek o przyznanie stypendium.
Skarżąca zaznaczyła, że jej zdaniem, definicja wskazana w Regulaminie była zgodna z definicją dochodu rodziny i dochodu członka rodziny wskazaną w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Dodatkowo, Regulamin odwoływał się do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w kilku miejscach, w tym przy definiowaniu rodziny wielodzietnej oraz zasiłku rodzinnego, w tym określeniu znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej. Z tego względu właściwą szczegółową definicję dochodu rodziny dla danego wnioskodawcy należało przyjąć, zdaniem skarżącej, na podstawie tej ustawy. Dodatkowo w dniu 17 lutego 2025 r. uzupełniła wniosek o dodatkowe inne stosowne zaświadczenie potwierdzające uzyskanie dochodu rodziny i w związku z wezwaniem z dnia 12 lutego 2025 r. Departamentu Edukacji UMWM. Decyzja Prezydenta Miasta Krakowa nr SO03.8250.1.176.2025-1/25 poświadczała wysokość dochodu jej rodziny, który nie przekraczał ustalonego w programie stypendialnym progu kryterium dochodowego. W dniu 25 lutego 2025 r. złożyła także m.in. poprawiony wniosek o stypendium.
Na podstawie tych dokumentów jej sprawa powinna zostać więc rozpoznana, nie powinno natomiast nastąpić pozostawienie jej bez rozpoznania.
Skarżąca dodatkowo argumentowała, że definicja rodziny przyjęta w Regulaminie (w § 2 pkt 16- 17), jak wcześniej wskazała, była zgodna z definicją wskazaną w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Tym samym Komisja Stypendialna nie uwzględniła, jej zdaniem, obowiązujących przepisów prawa. Skarżąca powołała się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2023 r., III OSK 21/22, w którym wskazano, że. "nie można postawić znaku równości pomiędzy podstawami opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych a dochodem w rozumieniu u.ś.r.". Przyjęcie przez Komisję Stypendialną błędnej definicji dochodu rodziny doprowadziło do błędnej oceny stanu faktycznego w zakresie oszacowania wysokości dochodu jej rodziny, który stanowi kryterium przyznania stypendium.
Nadto skarżąca wskazała, że Komisja utożsamiła wartość przychodu podlegającego opodatkowaniu z dochodem rodziny dla niektórych wnioskodawców, co nie tylko było niezgodne z Regulaminem (Regulamin nie wskazywał, żeby przychód był równy dochodowi ani dochodowi rodziny), ale także prawem powszechnie obowiązującym, ponieważ w przypadku tej grupy osób zaświadczeniem o dochodzie, które powinna przyjąć Komisja Stypendialna, było zaświadczenie o dochodzie z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne na podstawie Obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2024 r. w sprawie wysokości dochodu za rok 2023 z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (M.P. 2024 poz. 715 z późn.zm.), wydanego na podstawie art. 5 ust. 7a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Skarżąca zarzuciła wybiórcze i nieobiektywne przyjęcie danych przedstawionych w złożonych zaświadczeniach i oświadczeniach. Powołując się na złożoną decyzję nr SO-03.8250.1.176.2025-:1/25 Prezydenta Miasta Krakowa,, Komisja Stypendialna utożsamiła bowiem wskazaną tam wartość "dochodu" z "dochodem rodziny", podczas gdy w tym samym dokumencie, zdaniem skarżącej, znajdowała się również wartość "dochodu rodziny", którą można było bez żadnych przeliczeń, czy przekształceń przyjąć bezpośrednio jako "dochód rodziny". A to właśnie dochód rodziny, jak wskazała wcześniej, a nie dochód, który stanowił podstawę opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych, należało oszacować i uwzględnić we wniosku o stypendium na str. 4 wniosku. Komisja Stypendialna pominęła zatem oświadczenie skarżącej złożone na str. 4 wniosku, z którego bezpośrednio wynikało, ile wynosił dochód rodziny oraz pominęła pozostałe dane zawarte w złożonych zaświadczeniach i oświadczeniu. Dodatkowo Komisja Stypendialna pominęła złożoną decyzję nr SO-03.8250.1.176.2025-1/25 Prezydenta Miasta Krakowa, która to decyzja potwierdzała, że dochód rodziny nie przekraczał maksymalnej dopuszczalnej wysokości dochodu rodziny ustalonego w Programie wsparcia.
Skarżąca podkreśliła, że w polskim prawie występuje kilka definicji dochodu. Są to definicje zawarte przede wszystkim w ustawach: o świadczeniach rodzinnych, o pomocy społecznej, o podatku dochodowym od osób fizycznych, o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W przypadku ustalania uprawnień do różnego rodzaju świadczeń pieniężnych uzależnionych od wysokości dochodu rodziny w prawie powszechnie obowiązującym stosowana jest tylko albo definicja dochodu zgodna z ustawą o świadczeniach rodzinnych, albo ta zgodna z ustawą o pomocy społecznej. Nigdzie nie stosuje się definicji podatkowych dochodu do ustalanie uprawnień do świadczeń. Powołała się w tym względzie na opinię Biura Analiz, Dokumentacji i Korespondencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. W Opinii tej dotyczącej propozycji zmiany definicji dochodu w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z petycją nr P9-78/'18 skierowaną do Senatu (Opinia nr OE-274) wydanej w 2019 r., wskazano m.in. że definicje podatkowe dochodu są "konstruowane z nastawieniem na jak najlepszy efekt fiskalny dla państwa. W ustawach podatkowych jest to zrozumiałe, gdyż tego. rodzaju daniny są świadczeniem o charakterze ogólnym (parlament decyduje o ich przeznaczeniu), powszechnym (wszyscy są nimi objęci) i nieekwiwalentnym (otrzymane świadczenie nie ma związku z sytuacją dochodową i zdolnością podatkową). (...) Opłaty od podatków zbyt dużo różni, by przenosić definicje podatkowe na grunt ustaw rozwiązujących problemy społeczne, a jeszcze więcej obserwujemy różnic, gdy mówimy już nie o obciążeniu dochodu lecz o dopłacie do niego (o świadczeniu)."
Skarżąca podkreśliła, że według jej wiedzy, prawie we wszystkich województwach prowadzony jest w roku szkolnym 2024/2025 (precyzując w 14 województwach, ale w przypadku 2 województwach był w przeszłości) program stypendialny, w którym uzależniono przyznanie stypendium od spełnienia kryterium dochodowego. Definicja dochodu rodziny opierała się w tych programach najczęściej na definicji dochodu rodziny zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych (11 województw) lub ustawą o pomocy społecznej (2 województwa). Wskazywały na to wprost regulaminy tych programów, powołując się na daną ustawę.
Tylko w programie województwa małopolskiego (oraz lubuskiego), które jak wskazała skarżąca, były w zakresie definiowania dochodu rodziny bliźniacze, nie wskazano ani podstawy prawnej, na której oparto definiowanie dochodu rodziny, ani nie wyszczególniono szczegółowo, jakie dokumenty należy złożyć w celu potwierdzenia sytuacji materialnej rodziny/dochodu rodziny.
Skarżąca powołała się również na stanowisko Departamentu Edukacji UMWM przedstawione w piśmie z 18 marca 2025 r., że: "jednostki samorządu terytorialnego, tworząc taki, program, powinny określić w drodze uchwały szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży (... )". Akty prawa miejscowego i działania Komisji Stypendialnej, jeśli akty prawa miejscowego są tylko ogólne, powinny być jednak zgodne z przepisami powszechnie obowiązującymi. Dochód rodziny określa ustawa o świadczeniach rodzinnych, dlatego Komisja Stypendialna nie może ustalać w procesie oceny wniosków innych własnych definicji dochodu rodziny niż te powszechnie obowiązujące. Uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego nie daje jej takich uprawnień i Komisja Stypendialna, przyjmując w moim przypadku dochód podlegający opodatkowaniu od osób fizycznych za dochód rodziny, narusza obowiązujące prawo. W zakresie nieuregulowanym wystarczająco szczegółowo w akcie prawa miejscowego zastosowanie mają przepisy powszechnie obowiązujące i akty prawa miejscowego powinny być zgodne z przepisami powszechnie obowiązującymi. Komisja Stypendialna UMWM tego nie uwzględniła, nierówno i niesprawiedliwie, niezgodnie z prawem traktując niektóre grupy wnioskodawców, w tym skarżącą.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że przedstawione przez skarżącą argumenty były bezzasadne i nie znajdowały oparcia w zapisach Regulaminu ani innych przepisach prawa.
Stanowiący podstawę przyznania stypendium Regulamin wynikał z uchwały podjętej na podstawie art. 90t ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 750 z późn. zm.). Z przepisu tego wynikało, że to jednostki samorządu terytorialnego, tworząc taki program, powinny określić w drodze uchwały szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze (art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty), co zostało zrealizowane przez Sejmik Województwa Małopolskiego poprzez przyjęcie stosownej uchwały do której załącznik stanowi Regulamin.
Organ podkreślił, że w toku wstępnego badania złożonego wniosku o przyznanie stypendium stwierdzono, że uczennica (syn skarżącej) nie spełniał warunku określonego w § 6 ust. 1 pkt 2 Regulaminu, tj. dochód uzyskany na członka rodziny przekraczał półtorakrotność minimalnego wynagrodzenia brutto w roku kalendarzowym 2023, w związku z czym wniosek miał nie podlegać rozpoznaniu. Zgodnie bowiem z § 6 ust. l pkt 2 Regulaminu uczniowie (w tym przypadku klas 5-8) ubiegający się o przyznanie stypendium musieli spełniać kumulatywnie (łącznie): 1. co najmniej jeden z poniższych warunków: a) uzyskać dochód nieprzekraczający półtorakrotności minimalnego wynagrodzenia brutto na członka rodziny ucznia w roku kalendarzowym 2023, z zastrzeżeniem, iż warunek uznaje się za spełniony, jeżeli uczeń znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, b) posiadać status osoby niepełnosprawnej lub członek najbliższej rodziny posiada taki status, c) wywodzić się z rodziny samotnie wychowującej dziecko, d) być członkiem rodziny wielodzietnej, 2. oraz wykazać się w roku szkolnym 2023/2024 średnią arytmetyczną ocen z przedmiotów z zakresu kształcenia ogólnego, która to w przypadku ucznia klas 5-8 szkoły podstawowej wynosi nie mniej niż 5,30. Przedmiotowe pismo zawierało również informację, iż wobec powyższego, numer pod którym wniosek został zarejestrowany zostanie ujawniony na liście, o której mowa w § 9 ust. 6 pkt 3 Regulaminu (była to lista wniosków, na której umieszczane są numery wniosków, które pozostawiono bez rozpoznania lub które zostały wniesione przez wnioskodawców, którzy z uwagi na postanowienia Regulaminu nie mogli otrzymać wsparcia stypendialnego).
Skarżąca pismem z dnia 30 stycznia 2025 r. zakwestionowała poczynione ustalenia, twierdząc, że spełniła warunek w zakresie maksymalnej wysokości dochodu, ponieważ zadeklarowany we wniosku o przyznanie stypendium dochód został obliczony na podstawie ustawy świadczeniach rodzinnych, a tym samym wynosił on 3.464,76 zł. Dochód ten został w kolejnych pismach (tj. z dnia 17 lutego 2025 r. oraz 24 lutego 2025 r.) zmieniony przez skarżącą na kwotę 3.907.06 zł bez złożenia dodatkowych wyjaśnień lub podania przyczyn rozbieżności pomiędzy pierwotnie deklarowaną kwotą dochodu, a późniejszą wartością. W odpowiedzi na złożone pismem z 30 stycznia 2025 r. innych od poczynionych przez Komisję stypendialną ustaleń, wystosowano do skarżącej pismo z dnia 12 lutego 2025 r., w którym poinformowano, że zgodnie z przedłożonymi zaświadczeniami z e-Urzędu Skarbowego wysokość dochodu była inna niż deklarowana we wniosku o przyznanie stypendium i przekraczała ustalony Regulaminem maksymalny poziom, ponieważ wynosiła 5 486,91 zł, przy maksymalnej wartości 5.400,00 zł.
Odnosząc się do kolejnych przedstawionych przez skarżącą argumentów organ wskazał, że kwota wynikająca z § 6 ust. 1 pkt 2 Regulaminu została obliczona na podstawie zaświadczeń z e-Urzędu Skarbowego o wysokości przychodu, dochodu, podatku należnego oraz składek na ubezpieczenie wykazane w PIT stanowiących załącznik do wniosku o przyznanie stypendium na rok szkolny 2024/2025. Błędne było również przekonanie skarżącej, że wsparcie stypendialne w "Małopolskim programie wspierania uczniów" powinno być przyznawane na podstawie analogicznych zasad, jak w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Zapisy tej ustawy, zdaniem organu, nie znajdowały zastosowania przy obliczaniu dochodu rodziny ucznia i wobec żadnego z wnioskodawców nigdy nie były stosowane.
Organ podkreślił, ze ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog świadczeń (zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego; świadczenia opiekuńcze takie jak zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne; zapomoga wypłacana przez gminy, na podstawie art. 22a; świadczenia wypłacane przez gminy na podstawie art. 22b; jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka; świadczenie rodzicielskie). Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wskazywała, że stypendium mogło być jednym z takich świadczeń. Sejmik Województwa Małopolskiego, nie zaadoptował też sposobu obliczania dochodu na potrzeby niniejszego programu stypendialnego ujętego w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ponieważ gdyby tak właśnie było zostałoby to wyraźnie i w sposób nie budzący wątpliwości wskazane w Regulaminie Nie można było więc wykorzystywać sposobu obliczania dochodu na potrzeby uzyskiwania ww. świadczeń rodzinnych jako tożsamego ze sposobem obliczania dochodu na potrzeby uzyskania wsparcia stypendialnego. Odwoływanie się więc przez skarżącą do ww. ustawy czy przedstawionego tam sposobu obliczania dochodu, nie miało związku z przedmiotową sprawą.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, a więc użytego pojęcia "dochód rodziny" we wniosku o przyznanie wsparcia stypendialnego (str. 4 pkt. 1) należało wyraźnie wskazać, że zgodnie z § 20 ust. 1 pkt. 1 Regulaminu "Zarząd Województwa Małopolskiego określi wzór wniosku dotyczącego wsparcia stypendialnego". Zarząd Województwa Małopolskiego nie mógł jednak ingerować w treść uchwał przyjętych przez Sejmik Województwa Małopolskiego i nie taka była jego intencja. Jeżeli Sejmik w zakresie obliczania dochodu rodziny nie odwoływał się do ustawy o świadczeniach rodzinnych, tym bardziej nie mógł tego czynić Zarząd Województwa Małopolskiego zatwierdzając wzór wniosku.
Organ podkreślił, że wsparcie stypendialne, nie jest przyznawane także na podstawie oświadczenia w zakresie uzyskiwanego dochodu złożonego przez wnioskującego o przyznanie stypendium. Wpisanie do wniosku wysokości dochodu jest czynnością techniczną mającą ułatwić weryfikację wniosków poprzez ustalenie na podstawie jakiego kryterium lub kryteriów ma odbywać się weryfikacja formalna. Do wniosku bowiem zawsze należy dołączyć dokumenty poświadczające wysokość dochodu. Brak takich dokumentów zgodnie z Regulaminem traktowany jest jako błąd formalny i wymaga uzupełnienia przez wnioskodawcę. W przypadku braku uzupełnienia wniosek taki nie pędzie podlegał rozpatrzeniu i zostanie umieszczony na liście wniosków, na której umieszcza się numery wniosków, które pozostawiono bez rozpoznania lub które zostały wniesione przez Wnioskodawców, którzy z uwagi na postanowienia niniejszego Regulaminu nie mogą otrzymać wsparcia stypendialnego. Przy ocenie wniosków o przyznanie wsparcia stypendialnego zawsze stosowano kryteria obiektywne, niedyskryminujące i takie same dla wszystkich wnioskodawców.
Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 r. skarżąca podkreślała, że istota problemu leżała w braku pomniejszenia przez organ dochodów brutto o składki na ubezpieczenie społeczne i zapłaconego podatku dochodowego.
Pełnomocniczka organu wskazywała, że kwota 5 400 zł została ustalona właśnie w takiej wysokości, aby uwzględniać w wyliczeniach wynagrodzenie brutto.
W kolejnym piśmie z 26 stycznia 2026 r. (złożonym już po zamknięciu rozprawy) pełnomocniczka organu wnioskowała o jej otwarcie i dopuszczenie dowodu z dokumentu tj. pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Miechowie z 7 sierpnia 2024 r. dotyczącego kontroli oświadczeń majątkowych radnych gminy Miechów na okoliczność prawidłowości ustalenia co do wysokości ustalonego przez organ dochodu. Zdaniem pełnomocniczki (opierającej się w tym zakresie na wywodach kierownika Zespołu ds. stypendiów), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Miechowie zakwestionował w trakcie kontroli oświadczeń majątkowych, podawanie w formularzu oświadczenia majątkowego przez wymienione w piśmie radne – "dochodu netto" zamiast "dochodu brutto", a wiec przed dokonaniem odliczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona ponieważ organ nie wskazał konkretnie w uzasadnieniu zaskarżonej czynności w jaki sposób wyliczył dochód rodziny, ze wskazaniem konkretnych kwot pomniejszających lub niepomniejszających deklarowane przychody rodziny skarżącej. W konsekwencji orzekający w sprawie Sąd nie mógł skontrolować prawidłowości interpretacji § 6 ust. 1 pkt 2 Regulaminu.
Jednocześnie Sąd zaznacza, że przyjął skargę do rozpoznania. Kwestionowana przez skarżącą czynność jest bowiem czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) – dalej "p.p.s.a." ponieważ:
- miała władczy charakter,
- miała publicznoprawny charakter,
- była podejmowana w ramach wykonywania funkcji administracji publicznej,
- była podejmowana przez podmiot, który co najmniej w znaczeniu funkcjonalnym był podmiotem administracji publicznej, gdyż kształtowała prawa określonego adresata w zakresie stypendium (zob. Ł.M. Wyszomirski. Sądowa kontrola innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, Warszawa 2018, s. 108). Podobny pogląd wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 listopada 2024 r., III OSK 1022/23.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, zwłaszcza mając na względzie merytoryczne ustalenia, których wynikiem jest ukształtowanie prawa do stypendium konkretnej osoby, że należało wobec złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi – przywrócić jej termin do jej wniesienia, co nastąpiło postanowieniem z dnia 31 lipca 2025 r.
Na wstępie rozważań prawnych Sąd zaznacza, że powoływanie się po zamknięciu rozprawy na materiały pozyskane z urzędu skarbowego w zakresie kontroli prawidłowości oświadczeń majątkowych nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu, ponieważ ani tego typu argumentacja nie została powołana w uzasadnieniu zaskarżonej czynności (gdzie organ wskazał wyłącznie, że ustalono dochód członka rodziny ucznia w wysokości 5 486,91 zł), ani też tego typu czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego nie miały jakiegokolwiek związku z rozpatrywaną sprawą. W złożonym przez pełnomocniczkę organu piśmie Kierownika Zespołu ds. stypendiów wskazano, że skoro radni podejmują uchwałę w sprawach wsparcia stypendialnego, to kryteria ustalania "dochodu" powinny być identyczne. Zdaniem Sądu, pogląd tego typu jest całkowicie błędny. Istotna jest bowiem interpretacja kategorii dochodu, o której mowa w Regulaminie, a nie w innych aktach prawnych (czyli np. w art. 24h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.). Nie jest więc tak, jak sugerował w odpowiedzi na skargę organ, że definicja dochodu zawarta w Regulaminie odnosiła się do "dochodu" rozumianego w sposób określany w przepisach podatkowych. Zapisy Regulaminu, a tym bardziej lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej czynności, w ogóle nie odwoływały się do przepisów ustaw podatkowych.
Brak wskazania w uzasadnieniu ww. pisma informującego o pozostawieniu wniosku skarżącej bez rozpoznania motywów i kalkulacji jakie kwoty przyjęto za podstawę "dochodu" uniemożliwią sądowi administracyjnemu przeprowadzenie rzetelnej kontroli działalności administracji publicznej.
Odnosząc się tylko do definicji "dochodu" zawartej w Regulaminie należy wskazać, że § 2 ust. 2 i 3 Regulaminu (które to przepisy w ogóle nie zostały powołane w zaskarżonej czynności) definiował dwie kategorie. I tak, jeśli w Regulaminie była mowa o: dochodzie członka rodziny – to należało przez to rozumieć "przeciętny miesięczny dochód przypadający na członka rodziny ucznia, osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym rok szkolny, na który złożono wniosek o przyznanie stypendium" (§2 ust. 2). Z kolei, jeśli chodzi o kategorię dochodu rodziny – to należało przez to rozumieć sumę dochodów członków rodziny ucznia, osiągniętą w roku kalendarzowym poprzedzającym rok szkolny, w którym przyznawane jest stypendium (§ 2 ust. 3).
Rację miała przy tym skarżącą, że kategoria "dochodu" występuje w wielu aktach prawnych. Tego typu określenie występuje przede wszystkim w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 z późn. zm.). Ustawa ta w art. 6 definiuje pojęcia: dochód dziecka, dochód na osobę w rodzinie, dochód rodziny (art. 6 pkt 2-4 ustawy o pomocy społecznej). Co więcej, to właśnie art. 8 powołanej ustawy wskazuje jakie wartości wlicza się, a jakich się nie wlicza do dochodu (m.in. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów pomniejszonych o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym; składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób – art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.
Podkreślić przy tym należy, że to właśnie w powoływanej w pismach organu ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.) przy określaniu kategorii dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniającą do ubiegania się o stypendium szkolne, ustawodawca odwołuje się do ww. art. 8 ustawy o pomocy społecznej.
Podobnie, ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1208 z późn. zm.) zawiera analogiczne regulacje jak ustawa o pomocy społecznej – zgodnie bowiem z art. 3 w zależności od rodzaju opodatkowania podatkiem dochodowym – różnie jest rozumiany dochód. Oczywistym jest również, że ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.) zawiera regulacje dotyczące sposobu obliczania "dochodu".
Sąd nie badał przy tym prawidłowości uchwały w przedmiocie Regulaminu, ponieważ uchwala ta nie została zaskarżona. Regulamin został przyjęty na podstawie uchwały podjętej w ramach upoważnienia ustawowego z art. 90t ustawy o systemie oświaty, który to przepis upoważniał jednostki samorządu terytorialnego do określenia szczegółowych warunków udzielania pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego bez względu na miejsce zamieszkania, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze.
Zasadniczo powołany przepis dotyczy uprawnień jednostek samorządu terytorialnego w zakresie regulacji dotyczącej pomocy socjalnej i motywacyjnej. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że pomoc może i powinna być różnicowana w zależności od różnic w poziomie zamożności jej adresatów, co sygnalizuje się w art. 90t ust. 4 przez ustanowienie wytycznej, aby organ stanowiący miał na względzie "osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze". Pomoc powinna być udzielana celowo, tak aby likwidować materialną nierówność i zjawisko tzw. wykluczenia edukacyjnego np. przedsięwzięcia sprzyjające likwidowaniu barier edukacyjnych (por. M. Pilich [w:] Ł. Kierznowski, M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Warszawa 2025, art. 90(t).).
Sąd uznał więc, że skoro uchwała miała określać tryb postępowania, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze – to dopuszczalną była taka technika legislacyjna, że Regulamin precyzował jak należy rozumieć poszczególne pojęcia, zwłaszcza w sytuacji gdy pojęcie "dochodu" występowało w różnorakich aktach rangi ustawowej. Istota sporu sprowadzała się przy tym nie tyle do błędnej definicji "dochodu" zawartej w Regulaminie – obie strony przyznawały, ze był to zapis bardzo ogólny, ale interpretacji tej definicji na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego.
Rzecz jednak w tym, że zaskarżona czynność w żaden sposób nie wyjaśniła – ani skarżącej, ani też sądowi administracyjnemu – w jaki sposób została obliczona kwota dochodu 5 486,91 zł.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot wpłaconej opłaty od skargi (200 zł).
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ oceni złożony wniosek skarżącej z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło