III SA/Kr 843/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2014 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku energetycznego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema córkami. Jako majątek podał: mieszkanie o powierzchni 41 m2. Wskazał, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Przy dochodach gospodarstwa domowego skarżący podał kwotę "20 gr/na dzień" przyznanych żonie z MOPS. Uzasadniając swoje starania powołał się na art. 108 k.p.a. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt: III SA/Kr 843/14 referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2014 r. Z. Ś. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. Na wezwanie Sądu do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jego sytuacji finansowej w piśmie z dnia 6 października 2014 r. Z. Ś. podał, że nie korzysta z opieki społecznej, jej beneficjentem jest tylko jego żona, nie posiada dochodów z emerytury ani renty, nie posiada kredytu, jest zadłużony. Nie przedłożył żadnych dokumentów, nie podał żadnych danych dotyczących wydatków rodziny itp. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: W zakresie punktu 1 postanowienia (umorzenia postępowania w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych) wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącego jest sprawą z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków - wniosek w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowy, a w związku z tym postanowiono jak w punkcie 1 sentencji działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 postanowienia (ustanowienia adwokata), to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skoro prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (zob. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2006 r., II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., I FZ 63/05). Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy, a ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać m.in. oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie uczynił zadość wymogom przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sposób wystarczający do oceny jego sytuacji majątkowej, gdyż nie przedstawił żadnych danych o wysokości dochodów, wydatków miesięcznych jego i rodziny, co uniemożliwia weryfikację wiarygodności twierdzeń skarżącego a co za tym idzie, przemawiają te okoliczności za oddaleniem wniosku na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący pomimo wezwania do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez udokumentowanie swoich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem swoim i członków swojej rodziny, nie przedstawił stosownych dokumentów. W konsekwencji niekorzystne dla skarżącego rozstrzygniecie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spowodowane jest wyłącznie wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.