III SA/Kr 843/18
WyrokWSA w Krakowie2018-11-08
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak, Sędzia WSA Ewa Michna, Sędzia NSA Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, u której niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21 roku życia, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. W przypadku, gdy niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21 roku życia, a stopień niepełnosprawności jest umiarkowany, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, nawet jeśli osoba posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy.Stan faktyczny
K. O. złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że niepełnosprawność wnioskodawcy (umiarkowany stopień) powstała po ukończeniu 21 roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że do zasiłku pielęgnacyjnego wymagany jest znaczny stopień niepełnosprawności lub umiarkowany, jeśli niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia. Skarżący podniósł, że choruje na schizofrenię, a zasiłek był dla niego pomocny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna NSA Krystyna Kutzner Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2018 r. ([...]) na podstawie art. 104, 108 § 1 oraz art. 130 § 4 kpa oraz art. 16 ust. 1, ust. 2, ust.3, ust. 4, art. 20 ust. 3, art. 24, art. 26, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2017 poz. 1952 ze zm. oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. (Dz.U. z 2017 r. poz.1466) w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych i Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015r. poz. 1238) w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna, po rozpatrzeniu wniosku K. O., Burmistrz Miasta i Gminy odmówił ww. świadczenia w formie zasiłki pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że K. O. w dniu 7 lutego 2018 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W związku z powyższym ustalono, że K. O. orzeczeniem komisji lekarskiej w dniu 22 lutego 2016 r. został zaliczony do osób o całkowitej niezdolności do pracy do 31 grudnia 2019 r., a niezdolność ta powstała od 10 kwietnia 2007 r. czyli po 21 roku życia. W świetle powyższych ustaleń K. O. nie spełnia przesłanek z art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. O., kwestionując wydaną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, że leczy się na schizofrenię, a zły stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy i z tego powodu ma przyznaną rentę, która jest zbyt niska. Odwołujący się stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny "dużo mu pomagał" dlatego prosi o jego przywrócenie.
Decyzją z dnia 6 lipca 2018 r. ([...] na podstawie art. 16 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 1, 2 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2017 r., poz. 1952 ze zm.) oraz art.138 §1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, co następuje:
Z akt sprawy wynika, że K. O. ma 36 lat, leczy się na schizofrenię i legitymuje się orzeczeniem Powiatowego zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 22 lutego 2017 r., znak: [...] z którego wynika, że został on zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; symbol przyczyny niepełnosprawności "02-P", orzeczenie wydano do 28 lutego 2021 r., ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 15 grudnia 2008 r., zaś niepełnosprawność istnieje od 24-go roku życia. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 26 lutego 2018 r., znak sprawy: [...] wynika, że K. O. orzeczeniem (renta socjalna) komisji lekarskiej z dnia 22 lutego 2016 r. ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy do dnia 31 grudnia 2019 r. powstałą od 10 kwietnia 2017 r. Całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu w okresie nauki w szkole policealnej. Z treści w/w orzeczenie nie wynika, że K. O. jest również niezdolny do samodzielnej egzystencji.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Skoro K. O. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a nie wymaganym przez ustawę znacznym stopniem o niepełnosprawności, wnioskowane prawo do zasiłku pielęgnacyjnego się mu się nie należy. Nie zmienia tu wcale faktu okoliczność, że orzeczeniem (renta socjalna) komisji lekarskiej z dnia 22 lutego 2016 r. ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy do dnia 31 grudnia 2019 r., powstałą od 10 kwietnia 2017 r. Odwołujący się nie ma w orzeczeniu napisanego również", a niezdolność ta powstała od 10 kwietnia 2007 r. czyli po 21 roku życia.
Na powyższe rozstrzygnięcie K. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Skarżący podniósł błędne ustalenie stanu faktycznego, przede wszystkim fakt, że zachorował w trakcie nauki w szkole, obecnie jest osobą chorą i niepełnosprawną. Dotychczasowe świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł było dla niego bardzo pomocne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podał, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Dokonując tej oceny w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie stwierdził, aby przy wydawaniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów prawa, skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Zarówno organ odwoławczy jak i organ pierwszej instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz wskazały podstawę prawną, na której oparły swoje rozstrzygnięcie.
Stosownie do treści art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm), zwanej dalej jako ustawa, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1).
Zasiłek pielęgnacyjny zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu przysługuje:
1) niepełnosprawnemu dziecku;
2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) osobie, która ukończyła 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (ust. 3 art. 16).
Sposób i tryb prowadzenia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego regulują obecnie przepisy § 2 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U z 2017r., poz.1466). Ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopnia odbywa się na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez właściwy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania stopnia niepełnosprawności.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, ustalonym w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 22 kutego 2017 r., z którego wynika, że K. O. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (02-P), orzeczenie wydano do dnia 28 lutego 2021 r., ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 15 grudnia 2008 r., zaś niepełnosprawność istnieje od 24 roku życia. Co prawda w aktach sprawy znajduje się także pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 26 lutego 2018 r., znak :[...], z którego wynika, że K. O. orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia 22 lutego 2016 r. ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy do dnia 31 grudnia 2019 r., powstałą od 10 kwietnia 2017 r. Z treści ww. orzeczenia nie wynika jednak, że K. O. jest również niezdolny do samodzielnej egzystencji, a niezdolność ta powstała po 21 roku życia skarżącego.
Zdaniem Sądu organy administracji zbadały całokształt sytuacji K. O. i w konsekwencji doszły do wniosku, że skarżącemu nie należy się zasiłek pielęgnacyjny. Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono bowiem, że K. O. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a nie wymaganym przez ustawę znacznym stopniem niepełnosprawności, co oznacza, że skarżącemu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie przysługuje. Słusznie też zauważono, że nie zmienia tego okoliczność, że orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia 22 lutego 2016 r. skarżący ma orzeczona całkowita niezdolność do pracy do dnia 31 grudnia 2019 r., powstała od 10 kwietnia 2017 r. Z powyższego dokumentu nie wynika bowiem, że skarżący jest niezdolny do samodzielnej egzystencji orzeczonej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a nadto niezdolność ta powstała od 10 kwietnia 2007 r., czyli po 21 roku życia.
Argumentacja przyjęta przez organy obu instancji jest prawidłowa i Sąd w całości ją podziela.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, rozpoznając wniosek w przedmiocie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego organy administracji, jak i sądy administracyjne, są związane zawartym w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności rozpoznaniem oraz terminem jej powstania. Podkreślenia nadto wymaga, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie ma charakteru decyzji uznaniowej, co oznacza, że wnioskodawca powinien spełnić przewidziane prawem wymogi, gdyż tylko wówczas istnieje podstawa prawna do jej wydania zgodnie z żądaniem strony.
Skoro z przedłożonej dokumentacji wynika, że K. O. nie spełnia przesłanek ustawowych, organy obu instancji prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło