III SA/Kr 844/07
WyrokWSA w Krakowie2007-11-13
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Grażyna Danielec, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobieranie nauki w szkole wyższej, które rozpoczęło się w październiku 2007 r., uzasadnia odroczenie zasadniczej służby wojskowej, mimo że w momencie wydawania decyzji administracyjnej trwały wakacje?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji naruszyły prawo materialne i proceduralne. Zgodnie z przepisami, poborowy, który jest studentem i pobiera naukę w szkole wyższej, ma prawo do odroczenia zasadniczej służby wojskowej na czas pobierania nauki. Fakt, że w momencie wydawania decyzji trwały wakacje, nie wyłącza prawa do odroczenia, ponieważ student jest nadal studentem, a okres studiów obejmuje również przerwy w zajęciach dydaktycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy odroczenia zasadniczej służby wojskowej R. F., który został przyjęty na studia w Politechnice. Organ I instancji odmówił odroczenia, uznając, że R. F. nie jest studentem i nie pobiera nauki, ponieważ trwają wakacje. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. R. F. wniósł skargę do sądu, argumentując, że jest studentem od lipca 2007 r. i nowy rok akademicki rozpoczyna się w październiku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek spr. Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] , nr : [...] w przedmiocie odroczenia terminu odbycia zasadniczej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji WSA/wyr. 1- sentencja wyroku
wyroku WSA w Krakowie z dnia 13 listopada 2007r.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień nie udzielił odroczenia zasadniczej służby wojskowej R. F. Jako podstawę prawną podano art. 42 ust. 1 i art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 127 kpa. W uzasadnieniu podano, ze z przedstawionego przez R. F. zaświadczenia wynika, że został przyjęty do Politechniki w której nauka rozpoczyna się w październiku 2007r. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest on studentem - na czas pobierania nauki. Ponieważ zaś R. F. w chwili obecnej nie pobiera nauki i nie jest studentem - orzeczono jak w sentencji.
W odwołaniu od tej decyzji z dnia [...] R. F. wniósł o uwzględnienie jego wniosku o odroczenie, albowiem od dnia 10.07.2007r. w wyniku przeprowadzonej rekrutacji jest na liście studentów, o czym informował Wojskową Komendę Uzupełnień w momencie wręczania Karty powołania.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Jako podstawę prawną wskazano art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 138 §1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W decyzji podano, że wydana ona została "po rozpatrzeniu odwołania poborowego R. F. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] w sprawie powołania do zasadniczej służby wojskowej", w uzasadnieniu zaś podano, że wnosząc odwołanie R. F. wniósł zarazem o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Wskazano też, że organ I instancji tj. Wojskowy Komendant Uzupełnień słusznie odmówił R. F. odroczenia, albowiem na podstawie art. 42 ust. 1 i 45 ust. 1 poborowych uznanych za zdolnych do służby wojskowej i nie korzystających z jej odroczenia wojskowy komendant uzupełnień przeznacza i powołuje do odbycia służby wojskowej.
W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego R. F. wniósł o jej uchylenie lub zmianę polegającą na uchyleniu lub zmianie decyzji nr [...]. Skarżący uznał za krzywdzące stanowisko organu, że nie był studentem, albowiem jeszcze w lipcu 2007r. znalazł się na liście studentów. Nieuzasadniony jest także jego zdaniem zarzut, że obecnie nie pobiera nauki, bo w tej chwili trwają wakacje, a nowy rok akademicki rozpoczyna się 1 października 2007r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że skarżący korzystał z odroczenia służby wojskowej ze względu na studia w okresie 6.10.2006r. do 30.06.2011r., jednakże w dniu 9 maja 2007r. został skreślony z listy studentów, co zgodnie z art. 39 ust. 6 powoduje utratę udzielonego odroczenia. Skarżący w dniu wydania karty powołania nie zgłaszał żadnych przeszkód do rozpoczęcia odbywania zasadniczej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem.
W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane bowiem zostały z naruszeniem prawa.
Na wstępie należy podnieść, że zaskarżona decyzja organu II instancji tj. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego została sformułowana na tyle nieprecyzyjnie, że rodziła wątpliwości Sądu co do tego, jaka w istocie jest treść jej wyrzeczenia. Nie jest bowiem w pełni jasne co do której decyzji organu I instancji zapadło orzeczenie o jego "utrzymaniu w mocy", gdyż w zaskarżonej decyzji wspomniano o dwóch różnych decyzjach organu I instancji, tj. decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] w sprawie powołania do zasadniczej służby wojskowej oraz o decyzji tegoż organu z dnia [...] o odmowie udzielenia odroczenia. Na podstawie treści odpowiedzi na skargę oraz po uzyskaniu wyjaśnień od organu na rozprawie Sąd przyjął, że zaskarżona decyzja orzekała o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie odroczenia terminu odbycia służby wojskowej z dnia [...]. Należy jednak podkreślić, że taka niejasna konstrukcja wydanej przez organ administracyjny decyzji, która wywołuje zasadnicze wątpliwości co do jej rzeczywistej treści, stanowi wadę postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na jego wynik w rozumieniu art. 145 §1 punkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Już choćby tylko z tego powodu istniała przesłanka do uchylenia przedmiotowej decyzji.
Nadto, odnosząc się merytorycznie do treści zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że narusza ona prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 punkt 1 litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji opartą na błędnej interpretacji prawa materialnego, a to treści art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r., nr 241, poz. 2416 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego udokumentowany wniosek "ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest on studentem - na czas pobierania tej nauki". Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (decyzja Wydziałowej Komisji Kwalifikacyjnej Politechniki z dnia [...].07.2007r.), nie kwestionowanych zresztą przez organ administracyjny, jednoznacznie wynika, że w dniu wydawania decyzji przez organy administracyjne R. F. był już studentem, został bowiem przyjęty na I rok studiów I stopnia prowadzonych w systemie stacjonarnym na Wydziale Politechniki. Dokument ten był znany organowi administracyjnemu I instancji w chwili podejmowania decyzji, został bowiem przez stronę złożony do akt w dniu [...]. Zawarte zatem w tej decyzji stwierdzenie, że R. F. nie jest studentem i nie pobiera nauki gdyż są wakacje, jest sprzeczne zarówno z istniejącym w dniu wydawania decyzji stanem faktycznym, jak i prawnym. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że R. F. w chwili wydawania decyzji był studentem, a zatem pobierał naukę w rozumieniu obowiązujących przepisów. Za sprzeczną z obowiązującymi przepisami uznać należy interpretację dokonaną przez organ administracyjny, że prawo do odroczenia mu nie przysługuje, albowiem trwają jeszcze wakacje, a więc nie pobiera on nauki. Artykuł 166 ustawy z dnia 17 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 164, poz. 1365 z późn. zm.) określa czas trwania poszczególnych rodzajów studiów, w tym również studiów pierwszego stopnia. Z przepisów tych nie wynika, że okres ten nie obejmuje wakacji i innych przerw w zajęciach dydaktycznych. Gdyby przyjąć sposób interpretacji organu, należałoby uznać, że nie ma podstaw do odroczenia także w okresie ferii zimowych, jak również w weekendy i święta. W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjęcia takiego rozumienia przytoczonego sformułowania "okres pobierania nauki".
Mając na uwadze powyżej przytoczone argumenty przyjąć należy, że decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy oraz prawa proceduralnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowi to przesłankę do uchylenia decyzji obu instancji, tj. decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień nr [...] z dnia [...] oraz decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nr [...] z dnia [...].
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło