III SA/Kr 847/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. wstrzymuje wykonanie opisanych w punkcie pierwszym decyzji, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. S. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: J. S. 14 maja 2006r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. We wniosku podał działki rolne położone na następujących działkach ewidencyjnych zlokalizowanych w gminie S. Z. tj. nr. ewid. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, powierzchnia działek rolnych wynosiła 8,84ha. Powstały spór dotyczy posiadania działek rolnych położonych na następujących działkach ewidencyjnych nr 4, 5, 6, 7, 8. Skarżący podał, że powyższe sporne działki stanowią własność jego siostry S. P. z którą zawarł w dniu 1 stycznia 2006r. umowę dzierżawy i na podstawie powyższej umowy jest w posiadaniu działek. Równocześnie H. K. wskazał sporne działki jako będące w jego posiadaniu. Organ I instancji prowadził postępowanie dowodowe, celem którego było ustalenie posiadacza spornych działek. W dniu 27 października 2006r. przeprowadzona również została kontrola na miejscu. Organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat. Sankcję z tytułu jednolitej płatności ustalono na kwotę 1527,83 zł, a z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości 1608,00zł. W uzasadnieniu faktycznym podano, że powierzchnia co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie jednolitej płatności wynosiła 8,84 ha, a powierzchnia co do której została naliczona płatność wynosi 3,31 ha, procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 167,07%. Natomiast co do uzupełniającej płatności deklarowana powierzchnia wynosiła, 8,25 ha, a powierzchnia stwierdzona 3,12 ha , co stanowi procentową różnicę 164,42%. Następnie wskazano podstawę prawną i przepisy, które zostały zastosowane do ustalonego stanu faktycznego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S. W odwołaniu podał, że brak jest podstaw do wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności. W szczególności zakwestionował wyniki kontroli podając, że kontrola była po zbiorze płodów rolnych, a także dowody z oświadczenia świadków. Organ II instancji przed wydaniem decyzji w dniu [...] przeprowadził rozprawę administracyjną w której uczestniczyli H. K. i S. P. jako pełnomocnik J. S. Decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymano ustalenia organu I instancji co do procentowej różnicy powierzchni zadeklarowanej we wniosku i stwierdzonej. A następnie przedstawiono podstawy prawne w oparciu o które organy rozstrzygnęły przedmiotową sprawę. Wskazano, że zgodnie z art. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz.40 z zm.) prawo do płatności przysługuje zarejestrowanemu w ARiMR producentowi rolnemu, który jest posiadaczem zadeklarowanych gruntów i w odpowiednim terminie złoży wniosek. Następnie odwołano się do treści art. 336 kc definiującego posiadanie, wskazano, że posiadaczem może być osoba, która weszła w posiadanie bez tytułu prawnego., odwołano się również do treści art. 224 § 1 kc. Organ II instancji stwierdził, że tożsamość osoby uprawnionej do pobierania płatności bezpośrednich nie budzi wątpliwości, stąd też decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. Wskazano również przepisy, które zostały zastosowane, a to: przepis art. 138 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.), stanowiący, " Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicja zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wyryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pnkt 22 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę, natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw , nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeżeli ta różnica przekracza 50 % rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym... Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto różnicę... " Zastosowano również art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady ( WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str 18 ze zm.) Skargę na powyższą decyzję złożył J. S. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 8 kpa. , a szczególności zakwestionował ustalenia faktyczne w sprawie poczynione przez organy. Podniósł, że organ nie ustosunkował się do zarzutów zgłaszanych w toku postępowania w stosunku do wiarygodności świadków, a także do innych dowodów przemawiających na rzecz skarżącego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymano argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Nadto w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ ustosunkował się do zebranego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o który poczyniono ustalenia faktyczne w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja organu II instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji w sprawie przyznania płatności bezpośredniej za rok 2006 wydane zostały z naruszeniem prawa i dlatego zostały uchylone. Powodem uchylenia jest nie wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego, przyjętego za podstawę wydanych decyzji, a w konsekwencji naruszenie art. 7, 11, 77 kpa. Podstawowym przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie osoby będącej posiadaczem działek rolnych zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr 4, 5, 6, 7, 8 położonych w gminie S. Z. Wyjaśnienie powyższej kwestii faktycznych powinno zostać przeprowadzone zgodnie z zasadami dotyczącymi prowadzenia postępowania dowodowego określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego w rozdziale 4 zatytułowanym "Dowody". W przedmiotowej sprawie decyzje administracyjne nie zawierają żadnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego podczas gdy to stan faktyczny jest przedmiotem sporu. Zawarte zaś w decyzji wskazania i wyjaśnienia co do podstawy prawnej wydania decyzji są poprawne i zasadne wówczas gdy przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Nadto organy administracji publicznej zobowiązane są zgodnie z wyrażoną w przepisie w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnianiu swoich rozstrzygnięć, gdyż strony maja prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 19 czerwca 1997 r., V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29). Wymogi stawiane prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej określone są w art. 107 § 1 k.p.a. Niezwykle istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie, na które składa się uzasadnienie faktyczne, zawierające w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji, przy czym treść uzasadnienia prawnego i faktycznego winna się wzajemnie uzupełniać. Uzasadnienie faktyczne winno zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem oraz co do tych, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR jak i zaskarżona decyzja nie zawiera żadnych ustaleń dotyczących osoby posiadającej działki rolne, a które zostały objęte zarówno wnioskiem skarżącego jak i wnioskiem H. K. W takiej sytuacji ocena szczegółowo wskazanej w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej podjętych decyzji, a tym samym ocena czy zaskarżone decyzje są zgodne z obowiązującym prawem jest niemożliwa, albowiem ocena prawidłowości wskazanej podstawy prawnej i dokonanego na tej podstawie rozstrzygnięcia może być dokonana dopiero wówczas gdy ustalenia faktyczne sprawy zostały poczynione zgodnie z zasadami dowodowymi określonymi w kpa. Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem stwierdzono przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 152 ustawy powołanej wyżej orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.