III SA/Kr 848/18

WyrokWSA w Krakowie2018-10-09

Skład orzekający: Hanny Knysiak-Sudyka, Halina Jakubiec, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic nieruchomości, jeśli wnioskodawca zgłasza zarzuty po terminie określonym na zgłaszanie uwag w postępowaniu modernizacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty zgłoszone po terminie określonym na ich wniesienie w postępowaniu modernizacyjnym traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją. Ponieważ skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów uzasadniających konieczność aktualizacji danych ewidencyjnych, a dostępne dokumenty nie wskazywały na inny przebieg granic niż ten ujawniony w ewidencji, organy administracyjne prawidłowo odmówiły aktualizacji danych. Ewidencja gruntów nie służy do ustalania praw własności, a jedynie do rejestrowania stanu prawnego i faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o weryfikację przebiegu granicy działki, twierdząc, że modernizacja ewidencji gruntów z 2009-2010 r. spowodowała przesunięcie granicy, zmniejszenie powierzchni jego działki, utratę drogi dojazdowej i pozbawienie własności budynków gospodarczych. Organy administracji odmówiły aktualizacji danych, wskazując na brak podstaw prawnych i dowodowych oraz na fakt, że skarżący nie zgłosił zarzutów w ustawowym terminie po modernizacji. WSA oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt III SA/Kr 848/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanny Knysiak-Sudyka, Sędziowie: WSA Halina Jakubiec, WSA Bożenna Blitek (spr.), Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r., sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala. Pismem z dnia 6 listopada 2017 r. A. R., działając w imieniu własnym oraz M. R., J. R., P. C. oraz M. C., wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu weryfikacji przebiegu granicy działki nr [...] (Kw [...]) z działką nr [...] (Kw [...]). A. R. stwierdził, że nie zgadzają się oni z decyzją podjętą w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków dokonaną w okresie 2009-2010. Zdaniem wnioskodawców, modernizacja została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, tj. bez obecności czterech spośród pięciu współwłaścicieli. W jej wyniku doszło do przesunięcia granicy na podwórku, co powoduje zmniejszenie jego powierzchni użytkowej na korzyść ich sąsiada K. R. Wnioskodawcy zostali również pozbawieni drogi dojazdowej na podwórze, gdyż droga w wyniku przesunięcia granicy znalazła się na terenie powiększonej działki sąsiada. Zostali także pozbawieni własności budynków gospodarskich, które także znalazły się na działce sąsiada. Decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] Starosta W odmówił aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków obrębu M w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] oraz przypisania budynku gospodarczego o identyfikatorze: [...] do działki [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że strony zostały poinformowane, iż postępowanie wszczęte w sprawie granicy działki nr [...] z działką nr [...] w M ulega rozszerzeniu o zakres obejmujący położenie budynku gospodarczego o identyfikatorze: [...], obecnie ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków na działce [...], który według żądania wnioskodawców powinien być przypisany do działki [...]. Organ I instancji stwierdził, że porównując mokrodruk, tj. mapę z roku 1844, mapę katastralną z 1904 r., mapę z założenia ewidencji gruntów (1968 r.) oraz obecnie obowiązującą mapę ewidencyjną stwierdzono, że ówczesny przebieg granicy działki nr [...] z działką [...] jest zgodny - granice pokrywają się. Następnie organ wskazał, że w 2009 r. w trakcie przeprowadzonej modernizacji, w ewidencji gruntów ujawniono budynki, w tym budynek gospodarczy, który został przypisany do działki nr [...] w M (identyfikator [...]). Zawiadomieniem [...] z dnia 14 maja 2009 r. Starosta W, zgodnie z art. 24a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poinformował o rozpoczęciu prac geodezyjnych w trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Zawiadomienie to zostało wywieszone na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego, natomiast informacje o terminie i miejscu wyłożenia projektu operatu opisowo – kartograficznego, zgodnie z art. 24a ust. 5 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zostały wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego i właściwego urzędu gminy, czyli Urzędu Gminy M oraz ogłoszone w prasie o zasięgu krajowym. Organ I instancji podał, że prace modernizacyjne polegały na: przetworzeniu map ewidencji gruntów w skali: 1:2000, 1:2880 i 1:5000 z postaci analogowej do postaci cyfrowej; założeniu ewidencji budynków i lokali; uzupełnieniu i ujednoliceniu zakresu informacyjnego części opisowej ewidencji gruntów i budynków zapewniającego dostosowanie do obowiązujących przepisów; utworzeniu kompletnej numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków zgodnej z częścią opisową. Informacja ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 154 z dnia 16 kwietnia 2010 r. pod poz. 963 i w terminie do 30 dni od tej daty każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym mógł składać zarzuty do tych danych. Organ I instancji podał, że z możliwości zapoznania się z danymi zawartymi w projekcie operatu właściciele przedmiotowych działek nie skorzystali oraz w ustawowym terminie nie złożyli zarzutów. Po upływie terminu wyłożenia projektu operatu do wyglądu, projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się zatem operatem ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji stwierdził, że powoływana przez wnioskodawców (protokół z dnia 1 marca 2018 r.) dokumentacja geodezyjna nr [...] przyjęta do materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 września 2016 r. wykonana przez firmę A dotyczyła podziału działek: nr [...] oraz [...] w M pod drogę w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zagadnieniem wstępnym do dokonania podziału tych nieruchomości było m.in. ustalenie przebiegu granic działki [...] z działkami: [...], [...] oraz działki nr [...] z działką [...]. Zgodnie z protokołem ustalenia przebiegu granic spisanym w terenie w dniu 11 sierpnia 2016 r. A. R., J. R., M. R. nie zgodzili się z położeniem punktu [...], który powinien być położony na południowym słupku bramy. Organ I instancji stwierdził, że strony zostały poinformowane o przysługujących prawach, a do protokołu zostały złożone ich podpisy. Współrzędne punktu nr [...] pozostały bez zmian. Podział działek [...] i [...] został zatwierdzony decyzją Wojewody [...] z dnia 24 marca 2017 r., która stała się prawomocna w dniu 8 kwietnia 2017 r. Analizując powyższe organ I instancji stwierdził, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty nie wskazują na inny, niż na obecnej mapie ewidencyjnej, przebieg granic działki [...] z działką [...]. Brak również dokumentów stwierdzających fakt, że budynek gospodarczy powinien znajdować się na działce [...]. Ponadto, dokumentacja geodezyjna wykonana przez firmę A - operat [...], nie spowodowała zmiany przebiegu granicy dla nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem. Punkt nr [...] został oznaczony w niniejszej dokumentacji jako punkt ,,sporny", a jego współrzędne nie uległy zmianie. Zdaniem organu I instancji, brak jest zatem podstaw do aktualizacji, mającej na celu wyeliminowanie danych błędnych na podstawie znajdującej się w zasobie dokumentacji. Organ I instancji zaznaczył przy tym, że zmiana przebiegu linii granicznych na mapie nie oznacza zmiany zakresu prawa własności, którego ewidencja nie może tworzyć, a jedynie to, że są one wadliwie wykazane w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków. Wadliwe oznaczenie granic w ewidencji nie jest bowiem sposobem nabycia prawa, a jedynie błędem w dokumentacji tego prawa, który można sprostować w ramach aktualizacji poprzez sporządzenie w tym celu odpowiedniej dokumentacji. Organ I instancji wyjaśnił, że jeżeli strona kwestionuje przebieg granic, to może żądać wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w myśl art. 30 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, do którego organem właściwym w niniejszej sprawie jest Wójt Gminy M oraz w wypadkach przewidzianych przepisami – sąd powszechny. Zdaniem organu I instancji, żądana aktualizacja, bez wymaganej dokumentacji, stanowiłaby naruszenie § 45 i § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zmiana danych ewidencyjnych może bowiem nastąpić jedynie w oparciu o dokumentację geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Tymczasem wydając niniejszą decyzję organ I instancji nie dysponował wymaganą przepisami dokumentacją, a swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie o zasób archiwalny. Ponadto organ wskazał, że wnioskodawca żądając zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków nie zachował warunku wynikającego z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czyli pomimo wezwania, nie przedłożył organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W takim przypadku organ I instancji zobowiązany wydać decyzję w trybie art. 24 ust. 2c wymienionej wyżej ustawy o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty W A. R., działając w imieniu własnym oraz M. R., J. R., P. C. oraz M. C., podniósł, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków w 2009 r. została dokonana bez ich wiedzy i spowodowała ich konflikt z sąsiadem. Odwołujący podkreślili, że spór nie dotyczy prawa do gruntów, tylko zmiany faktycznego przebiegu granicy w terenie i związanej z nią utratą dojazdu. Odwołujący nie zgodzili się ze stwierdzeniem organu I instancji, że porównanie 4 map z okresu od 1844 r. do 2010 r. wykazuje jakoby granice przedmiotowych działek się pokrywały. Ich zdaniem tylko mapa z 1904 r. najlepiej oddaje faktyczny kształt granicy w terenie. Decyzją z dnia 14 czerwca 2018 r. nr [....], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty W z dnia [...] 2018 r. nr [...]. Organ odwoławczy w ślad za organem I instancji wskazał, że w 2009 r. na terenie gminy M została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków. Projekt operatu opisowo-kartograficznego sporządzony dla obrębu M został wyłożony do publicznego wglądu w terminie od 30 października 2009 r. do 20 listopada 2009 r. Działając na podstawie przepisu art. 24a ust. 8 ustawy, Starosta W ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa z 16 kwietnia 2010 r. nr 154, poz. 963 oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Starostwa informację, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie opisowo-kartograficznym stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 24a ust. 9 ustawy każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o modernizacji zgłaszać zarzuty do tych danych. Współwłaściciele działek nr [...] i nr [...] nie skorzystali z przysługującego im prawa i nie wnieśli zarzutów do danych zawartych w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Zdaniem organu II instancji, porównując zmodernizowaną, obecnie obowiązującą, mapę ewidencyjną z mapami archiwalnymi: z mokrodrukiem z 1844 r. (karta 60 akt sprawy), z mapą katastralną z 1904 r. (karta 61 akt sprawy) oraz z mapą z założenia ewidencji gruntów z 1968 r. (karty 62-63 akt sprawy) jednoznacznie wynika, iż przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] nie uległ zmianie. Świadczą o tym wykonane przez organ I instancji nakładki mapy rastrowej sprzed modernizacji z obecnie obowiązującą mapą ewidencyjną (karty 9 i 64 akt sprawy) oraz aktualnej mapy ewidencyjnej i mapy katastralnej w skali 1:2880 (karta 82 akt sprawy). Organ odwoławczy wyjaśnił, że niewielkie różnice wynikają z przeskalowania mapy 1:2880 na skalę 1:2000 oraz 1:500, skurczu mapy oraz zniekształceń przy wykonywaniu kserokopii. Błędne jest więc, zdaniem organu, twierdzenie odwołującego, iż przebieg granic został zmieniony podczas prac modernizacyjnych. W ocenie organu II instancji, z dokonanych ustaleń wynika, iż różnice nie wynikają ze zmian w wykazanym na mapie przebiegiem granic, lecz z użytkowania działek. Stan użytkowania spornych działek nie jest bowiem zgodny z granicami działek uwidocznionymi na mapach. W opinii organu odwoławczego, może wynikać to z tego, że wcześniej działki te były w użytkowaniu jednej rodziny jako jednolite podwórko. Nikt też wtedy nie przestrzegał użytkowania nieruchomości zgodnie z przebiegiem granic obowiązujących wówczas parcel katastralnych czy też później działek ewidencyjnych. W trakcie podziału gospodarstwa (darowizna, akt notarialny z 21 stycznia 1965 r. Rep.A. Nr [...]) nikt nie okazał granic nowopowstałych nieruchomości, lecz nadal były one użytkowane jak do tej pory. Prawdopodobnie dopiero podczas prac modernizacyjnych właściciele działek zapoznali się z właściwym przebiegiem granic swoich nieruchomości. Organ I instancji dodał przy tym, że o pracach modernizacyjnych właściciele nieruchomości byli powiadomieni zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się natomiast do żądania "przypisania budynku gospodarczego o identyfikatorze: [...] do działki [...]" organ odwoławczy stwierdza, iż z udostępnionych w serwisie www.geoportal.gov.pl danych dotyczących działek nr [...], nr [...] i nr [...] wynika, iż sporne zabudowania gospodarcze zostały posadowione na działce nr [...], co ma odzwierciedlenie w obowiązującej mapie ewidencyjnej (karta 81 akt sprawy). Organ II instancji zaznaczył przy tym, że dane zamieszczone w ww. serwisie dla działek, których źródłem jest system LPIS (System identyfikacji działek rolnych), mogą być wykorzystywane jedynie w zakresie przybliżonej identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działki oraz oszacowania jej powierzchni. Dane te nie są natomiast danymi ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego konieczne jest przeprowadzenie pomiarów na gruncie, które jednoznacznie wskażą przebieg spornych granic. Organ II instancji podkreślił, że aktualizacji danych ewidencyjnych dokonuje się wówczas, jeżeli ich zmiany wynikają z przepisów prawa, z dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, z materiałów zasobu geodezyjnego oraz z powodu wykrycia błędnych informacji. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie żaden z wymienionych wyżej przypadków nie zachodzi, a przebieg granic działek nr [...] i nr [...] z działką nr [...] wykazanych w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, czyli jest utrzymany w stanie aktualności w rozumieniu przepisu § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał zatem, że zarówno analiza ww. przepisów jak i materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wskazuje jednoznacznie, iż decyzja Starosty W jest zgodna z prawem. Z powyższą decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie zgodził się A. R. i pismem z dnia 6 lipca 2018 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017, poz. 2101 z późn. zm.) przez błędne zastosowanie w sprawie tejże podstawy prawnej dla utrzymania w mocy przez organ II instancji decyzji wydanej w sprawie przez organ I instancji, a co nastąpiło na skutek błędnej interpretacji przepisu art. 23 ust 1-4 cyt. ustawy, który dotyczy materiałów zasobu geodezyjnego i który to przepis również dotyczy błędnych informacji w przedmiotowym zakresie. 2. błędne zastosowanie w sprawie § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przez błędne prawnie uznanie, że w sprawie nie zachodzi żaden z przypadków określonych w art. 23 ust. 1-4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. 3. naruszenie art. 7 kpa, przez brak podjęcia przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a co polega na niepodjęciu żadnych działań mających na celu stwierdzenie czy w sprawie istnieje przypadek określony w art. 23 ust 1-4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, przez niezbadanie czy są w tym zakresie materiały zasobu geodezyjnego, które pozwalają na skorygowanie błędnego dotychczasowego oznaczenia. 4. naruszenie art. 77 § 1 kpa, przez brak przez organ II instancji wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, którego nie zebrał w sprawie organ I instancji a to na skutek nie dokonania wyjaśnień dotyczących granic działek przedmiotowych zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. 5. naruszenie art. 28 kpa przez ustalenie stanu granic działek stron bez udziału współwłaścicieli jednej z działek a to A. R., J. R., M. R., M. C. i P. C., mimo że ci będąc współwłaścicielami granicznej działki mieli interes prawny uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym ustalenia granic działek stron, zaś organ I Instancji przy ustalaniu granicy działek winien uwzględniać ich stanowisko w tym zakresie, a czego nie uczynił, a który to fakt usankcjonował organ II instancji administracyjnej w zaskarżonej decyzji. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że w wyniku naruszenia prawa doszło do administracyjnego przesunięcia granicy działek w zakresie podwórka, co spowodowało istotne i krzywdzące dla niego zmniejszenie jego powierzchni użytkowej, a w wyniku czego powiększyła się powierzchnia sąsiedniej działki będącej własnością zainteresowanego w sprawie K. R. W wyniku powyższego doszło również do zabrania skarżącemu drogi dojazdowej na podwórze, która w wyniku przesunięcia granicy znalazła się na terenie działki sąsiada powiększonej dzięki tym zmianom. Skarżący został także pozbawiony własności budynków gospodarskich, które w wyniku tej modernizacji znalazły się także na terenie działki wspomnianego sąsiada K. R. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.) - Prawo geodezyjne i kartograficzne (pgik) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.). Ewidencja gruntów i budynków, jak stanowi art. 2 pkt 8 pgik, jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 pgik, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia MRRiB, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Szczególnym trybem dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego, który uregulowany został w art. 24a pgik, który stanowi, że: "Art. 24a.1. Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. 2. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. 3. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. 4. Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego. 5. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. 6. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. 7. Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole. 8. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa. 9. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. 10. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji. 11. Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące. 12. Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków." Pojęcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków precyzuje przepis § 55 rozporządzenia MRRiB, zgodnie z którym: "§ 55. Modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia; 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu;" Jak stanowi art. 24 ust. 2a pgik - dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik, czyli właścicieli nieruchomości lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania. W myśl art. 24 ust. 2b i ust. 2c pgik: "Art. 24. 2b. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. 2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej." Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z dnia 6 listopada 2017 r. wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu weryfikacji przebiegu granicy działki nr [...] (Kw [...]) z działką nr [...] (Kw [...]). Zdaniem skarżącego, wyniku przeprowadzonej w 2009 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków doszło do przesunięcia granicy działki nr [...], której jest współwłaścicielem i tym samym zmniejszenia jej powierzchni użytkowej na korzyść jego sąsiada będącego właścicielem działki nr [...]. Skarżący stwierdził, że został również pozbawiony drogi dojazdowej na podwórze oraz własności budynków gospodarskich, które także znalazły się na działce sąsiada. Sąd zauważa, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków, o której skarżący napisał w swoim piśmie została przeprowadzona na terenie gminy M w 2009 r. Projekt operatu opisowo-kartograficznego sporządzony dla obrębu M został wyłożony do publicznego wglądu w terminie od 30 października 2009 r. do 20 listopada 2009 r. Informacje o terminie i miejscu wyłożenia projektu operatu opisowo – kartograficznego, zgodnie z art. 24a ust. 5 pgik zostały wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego i Urzędu Gminy M oraz ogłoszone w prasie o zasięgu krajowym. Działając w myśl przepisu art. 24a ust. 8 pgik, Starosta W ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 16 kwietnia 2010 r. nr 154, poz. 963 oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Starostwa, informację, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie opisowo-kartograficznym stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 24a ust. 9 ustawy każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o modernizacji zgłaszać zarzuty do tych danych. Termin ten upłynął 16 maja 2010 r. Współwłaściciele działki nr [...] (w tym skarżący) nie skorzystali z przysługującego im prawa i nie wnieśli zarzutów do danych zawartych w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Mając na względzie przytoczone wyżej przepisy prawa oraz ustalenia stanu faktycznego sprawy – zdaniem Sądu - organy administracyjne obu instancji prawidłowo zakwalifikowały pismo skarżącego z dnia 6 listopada 2017 r. jako wniosek o przeprowadzenie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków obrębu M w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...], gdyż zgodnie z treścią art. 24a ust. 12 pgik zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Z uwagi właśnie na złożenie przez stronę skarżącą wniosku po terminie wniosek ten nie mógł być traktowany jako zarzuty zgłoszone do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Za prawidłowe należy uznać także stwierdzenie organów administracyjnych obu instancji, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty nie wskazują na inny niż na obecnej mapie ewidencyjnej przebieg granic działki nr [...] z działką nr [...]. Z porównania obecnie obowiązującej mapy ewidencyjnej z mapami archiwalnymi: z mokrodrukiem z 1844 r. (karta 60 akt sprawy), z mapą katastralną z 1904 r. (karta 61 akt sprawy) oraz z mapą z założenia ewidencji gruntów z 1968 r. (karty 62-63 akt sprawy) jednoznacznie bowiem wynika, iż przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] nie uległ zmianie. Świadczą o tym wykonane przez organ I instancji nakładki mapy rastrowej sprzed modernizacji z obecnie obowiązującą mapą ewidencyjną (karty 9 i 64 akt sprawy) oraz aktualnej mapy ewidencyjnej i mapy katastralnej w skali 1:2880 (karta 82 akt sprawy). Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że przebieg granic został zmieniony podczas prac modernizacyjnych. Rację mają również organy obu instancji, że z udostępnionych w serwisie www.geoportal.gov.pl danych dotyczących działek nr [...], nr [...] i nr [...] wynika, że sporne zabudowania gospodarcze o identyfikatorze: [...] zostały posadowione na działce nr [...], co ma odzwierciedlenie w obowiązującej mapie ewidencyjnej (karta 81 akt sprawy). W ocenie Sądu, organy administracyjne nie naruszyły więc przepisów postępowania, gdyż prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, dokonując wnikliwej i poprawnej oceny dowodów. Organy w sposób obszerny przytoczyły okoliczności stanu faktycznego oraz treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i ich rozumienie. Wobec tego nie można im również postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca uwagę na to, że jeżeli skarżący nie zgadza się z ustalonym przebiegiem granic w toku postępowania modernizacyjnego, to sam powinien uruchomić postępowanie rozgraniczeniowe. To w postępowaniu rozgraniczeniowym, składającym się z dwóch etapów, przed organem administracji, a następnie - gdy strona będzie niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy w administracyjnym postępowaniu o rozgraniczeniu nieruchomości - przed sądem powszechnym, może dojść do ustalenia dokąd sięga prawo własności skarżącego. Poprzez aktualizację operatu nie można bowiem dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania daną nieruchomością. Na obecnym etapie organy ewidencyjne zarejestrowały jedynie stan prawny i faktyczny nieruchomości, który wynika z dokumentów wskazanych w Prawie geodezyjnym i kartograficznym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Skarżący nie przedłożył natomiast żadnych dokumentów, które spowodowałoby konieczność uaktualnienia danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków sporządzonej dla obrębu M. Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło