III SA/Kr 849/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer spr NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia19 maja 2004 r , nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z dnia 19 maja 2004r. wydaną na podstawie art.138 par.1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn.zm/ oraz art.7 ust. 1-4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz.71, poz.734 z późn. zm./ utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wydaną z up. Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] 2004r. odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego F. L. zamieszkałemu [...] ul. [...] Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi: F. L. [...] 2002r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego dołączając wymagane dokumenty dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej. Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2002r. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2003r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2003r. ponownie odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2003r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W obu przypadkach przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji było nie zebranie w sposób wyczerpujący i pełny materiału dowodowego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ I instancji decyzją z dnia 2 [...] 2004r. nr [...] odmówił F. L. przyznania dodatku mieszkaniowego. Z wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynika, że rodzina wnioskodawcy składa się z czterech osób tj F.L., żony B. L.i synów S. L. i M.L.. W deklaracji o wysokości dochodów podano, że źródłem dochodu rodziny jest renta wnioskodawcy i emerytura B. L., a średni dochód miesięczny na jednego członka rodziny wynosi [...] zł.. W dacie złożenia wniosku synowie wnioskodawcy M. i S. byli studentami Akademii Muzycznej w [...] Z przedłożonych zaświadczeń /karta 5 i 4 wynika, że w roku akademickim 2002 2003 nie pobierali stypendium socjalnego. Natomiast kwota wydatków za mieszkanie wynosiła [...] zł.. Powyższe dane zostały podane przez wnioskodawcę w wniosku i oświadczeniu majątkowym. Po wezwaniu przez organ, zostało złożone przez B.L. oznaczenie o stanie majątkowym /karta 9/ w którym podała, iż posiada stary drewniany dom około 100m2 nie nadający się do remontu, oraz wraz z bratem gospodarstwo rolne o pow. 1 ,95 ha, a także od 25 lat samochód marki "Brawa", oraz wskazany inwentarz żywy, 30 letni ciągnik Sam, 5-letnia kosę spalinową. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że F. L. i B.L. pozostają w stałym leczeniu ponoszą koszty leczenia, zakupu leków i dojazdu do placówek służby zdrowia. Z przedłożonego zaświadczenia Wójta Gminy w [...] z dnia [...] 2002r. /karta li/ wynika, że dochód z gospodarstwa w 2001r. wynosił l [...] zł. Z dalszych ustaleń poczynionych przez organ wynika, że samochód Fiat Brawa 1,9D został zakupiony i zarejestrowany w dniu [...] 2001 r., a nie 25 lat temu jak podaje strona w oświadczeniu majątkowym /Fiat Brawa produkowany jest od 1995r./. Z przedstawionej przez stronę faktury wynika, że samochód został zakupiony w Auto-Komisie , [...] zł zostało zapłacone gotówką, a na [...] tyś. zł strona wzięła kredyt w GE Cap. Banku ul. [...] w [...]. Strona przedstawiła iż koszt ubezpieczenia samochodu wynosi [...] zł, a ubezpieczenie było ważne do [...] 2004r. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynikało, że kredyt został spłacony w części tj. [...] zł plus odsetki w kwocie [...] zł, pozostała do spłacenia reszta kredytu wraz z odsetkami. Natomiast strona twierdziła, że nigdy nie spłacała zaciągniętego kredytu, a nadto , że umowa kredytu została wypowiedziana. Strona podała, że samochód jest niezbędny rodzinie, w szczególności służy jej synom do wyjazdów zagranicznych w celach zarobkowych. Odnośnie twierdzeń strony, że samochód został zakupiony z odszkodowania za kradzież poprzedniego samochodu Fiata -Tipo, strona przedstawiła zawiadomienie o kradzieży z dnia [...].1998r. i polisę PZU obowiązująca do dnia [...].1998r. na kwotę [...] zł., lecz nie przedstawiła dowodu potwierdzającego wysokość wypłaconego odszkodowania. Jak podnosi organ I instancji, powyższe okoliczności wskazują, że strona ukryła fakt posiadania gospodarstwa rolnego i otrzymywany z niego dochód. Fakt ten nie był podawany we wnioskach o dodatek mieszkaniowy począwszy od 1998r., dopiero w trakcie obecnego postępowania po przeprowadzeniu wywiadu informację tę podali sąsiedzi strony. Organ wskazuje również na sprzeczne informacje dotyczące samochodu , które podawała strona. Nadto organ podnosi, że w realnej ocenie rzeczywistości utrzymanie jednego dziecka studiującego w [...] kosztuje min. [...] zł miesięcznie, a dwójka dzieci stron studiuje w [...]. Organ wskazuje, że nie jest możliwe, aby w sytuacji przedstawionej przez stronę rodzina mogła utrzymać się z dwóch świadczeń rentowych w kwocie [...] zł plus [...] zł z gospodarstwa tj pokryć koszty związane z utrzymaniem własnym, mieszkania, utrzymaniem dzieci na studiach w [...], eksploatacją samochodu, spłatą kredytu i dodatkowo prowadzonym gospodarstwem. Organ wskazał na art.7 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako podstawę odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego podnosząc, że na podstawie zebranego materiału dowodowego powołany wyżej przepis ma swoje uzasadnienie. W odwołaniu od decyzji strona podniosła, iż mimo uchylenia poprzednich decyzji przez Kolegium organ I instancji nadal odmawia jej dodatku mieszkaniowego i wymyśla absurdalne uzasadnienia, podczas gdy odwołujący się są z każdym dniem biedniejsi, zestresowani, zadłużeni, pozwani do Sądu oraz bezsilni na urzędnicze bezprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w świetle uzupełniającego postępowania dowodowego i podjętych przez organ I instancji dodatkowych kroków celem dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego, w rozpatrywanej sprawie istnieją uzasadnione przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o przepis art.7 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten daje prawo i możliwość odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, organ stwierdzi rażącą dysproporcję między niskimi deklarowanymi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotychczasowe uzupełnione ustalenia dowodowe organu I instancji wskazują, iż istnieje brak uzasadnienia do przyznania stronie dodatku mieszkaniowego i prawo takie zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych posiada organ I instancji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca podniosła, że wnosi skargę na MOPS za opieszałość i fabrykowanie nieprawdziwych uzasadnień z naruszeniem art.7 kpa. Skarżąca zarzuca nieprawidłowości w funkcjonowaniu MOPS i sposób traktowania jej jako petentki, zarzuca Prezydentowi Miasta [...] brak nadzoru nad pracą podległego mu MOPS. Do skargi dołącza ksero decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]i ksero pism adresowanych do Prezydenta. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium wyjaśnia, że wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty merytoryczne zostały przez Kolegium w toku instancyjnego postępowania rozpatrzone i znalazły odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji. Kolegium powołało się na uzasadnienie swojej decyzji w którym stwierdza, że w świetle zebranego i uzupełnionego materiału dowodowego przez organ I instancji w rozstrzyganej sprawie istnieją dostateczne przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o przepis art.7 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednocześnie Kolegium podało, że nie może ustosunkować się do zarzutów personalnych pod adresem dyrekcji i pracowników MOPS, ora/ Prezydenta Miasta [...], które zostały podniesione w skardze, gdyż nie należy to do przedmiotu niniejszego postępowania, a nadto Kolegium nie czuje się kompetentne do zajmowania w tej sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, póz. 12707 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych zostały określone w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. 71, póz.734 z póź.zm./. W przedmiotowej sprawie jako podstawę prawną odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego wskazano przepis art.7 ust.3 ustawy. Zgodnie z przepisem art.7 ust.3 ustawy " organ, o którym mowa w ust. 1 może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1 a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nie uzasadniającym przyznanie pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe" Postępowanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego ma charakter postępowania administracyjnego, do którego stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym organ administracyjny prowadząc postępowanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego /art. 7 kpa / do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego /art.77 kpa /. W przypadku odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art.7 ust.3 ustawy organ zobowiązany jest nadto do przeprowadzenia szczególnego dowodu jakim jest wywiad środowiskowy. Zastosowanie przez organ administracyjny przepisu art.7 ust.3 ustawy jako podstawy prawnej decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter uznaniowy, ale nie dowolny. Mianowicie organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego jeżeli występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, ta rażąca dysproporcja musi mieć charakter obiektywny, nie może być wynikiem subiektywnej oceny. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 13 lutego 2003r. sygn I SA 1684/02 /LEX nr 137803/ " Ustawodawca użył w art.7 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych rażąca dysproporcja co pozwala na przyjęcie, że musi to być dysproporcja bardzo znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu. ... W każdym przypadku zastosowanie art.7 ust.3 ustawy musi być poprzedzone dokładnymi ustaleniami i nie może opierać się na subiektywnych ocenach czy wrażeniach pracownika organu administracji". W przedmiotowej sprawie z deklaracji złożonej przez wnioskodawcę wynika, że na datę złożenia deklaracji gospodarstwo domowe składało się z czterech osób: F.L., B. L. i dwóch synów S. i M. studentów Akademii Muzycznej w [...], zaś miesięczny dochód na jedną osobę wynosił [...] zł. Z wniosku o przyznanie dodatku wynika, ze wnioskodawca wraz z rodziną zajmował lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 48,42 m2 położony w [...] przy . [...] , a łączna kwota wydatków za mieszkanie wynosiła [...] zł. /karta l/. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i oświadczenia o stanie majątkowym wynika, nadto, że wnioskodawca posiada: od 25 lat samochód marki " Brava" , gospodarstwo rolne położone w [...] o pow.1,95 ha wraz z starym domem mieszkalnym o pow. około 100m2, inwentarzem żywym /wymienionym w oświadczeniu/ /karta 1 0/, dochód z tego gospodarstwa w 2001r. wynosił [...] zł. /karta 11/ . Z dalszych ustaleń poczynionych przez organ administracyjny w postępowaniu dowodowym wynika, że posiadany przez wnioskodawcę samochód Fiat "Brava" został nabyty i zarejestrowany przez wnioskodawcę [...] 2000r. / rok produkcji samochodu 1996/. Jak wynika z oświadczenia B. L. i okazanych w organie I instancji dokumentów cena samochodu wynosiła [...] tyś. zł z czego [...] zł zostało zapłacone gotówką, a [...] tyś zł z kredytu zaciągniętego w GE Capital Bank ul. [...], na dzień [...] 2003r. zadłużenie z tytułu kredytu wynosiło [...] zł /karta 23/ . B. L. oświadczyła, że samochód jest niezbędny dla dzieci do wyjazdu na zachód, na zarobek, które grają na ulicy /karta 23/. Nadto B. L. podała, że w 1996r. został im skradziony samochód Fiat Tipo i uzyskane odszkodowanie miało być przeznaczone na zakup Fiata "Brava" w 2000r., jednak nie przedłożyła dokumentu o wypłacie odszkodowania przez zakład ubezpieczeń. Podała również, że nie spłacała, i nie spłaca rat kredytu zaciągniętego w GE Capital Bank /karta 23/, umowa kredytowa została wypowiedziana [...] 2003 /karta 24/. Wysokość składki ubezpieczenia Fiata "Brava" do [...].2004r. wynosi [...] zł /karta 247. Na podstawie powyższych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy organ I instancji ocenił, że nie jest możliwe, aby rodzina wnioskodawcy mogła utrzymać się z dwóch świadczeń rentowych w kwocie [...] zł miesięcznie plus [...] zł z gospodarstwa, mając na uwadze takie wydatki jak: utrzymanie dwóch synów na studiach w [...] utrzymanie siebie, utrzymanie mieszkania, utrzymanie gospodarstwa rolnego, utrzymanie samochodu, spłata kredytu. W tym stanie faktycznym organ I instancji ocenił, że pomiędzy dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy występuje rażąca dysproporcja i odmówił przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie uznało, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a dokonana ocena jest prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając, czy zaskarżona decyzja na datę jej wydania jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym, zobowiązany był zbadać, czy organy administracyjne dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy w oparciu o pełny i wyczerpujący materiał dowodowy, a także czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego w oparciu o jego obiektywną ocenę. Przepisy kodeksu administracyjnego nie regulują podstaw, na których organ na oprzeć ocenę dowodów, w doktrynie wskazuje się, że organ w tej ocenie powinien kierować się wiedzą, zasadami życiowego doświadczenia, oraz 3rawidłami logiki. Zdaniem Sądu dokonana przez organy administracyjne ocena zebranych dowodów w sprawie spełnia powyższe kryteria. Z doświadczenia życiowego wynika, że podana przez stronę wysokość miesięcznego dochodu dla całej rodziny w kwocie [...] zł plus [...] zł z gospodarstwa nie może pokryć wykazanych w postępowaniu administracyjnym bieżących wydatków jakie ponosi rodzina strony. A zatem między niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji a faktycznymi kosztami utrzymania i funkcjonowania rodziny istnieje rażąca dysproporcja, która wskazuje, że faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu zaskarżonych decyzji, nie była objęta oceną Sądu z uwagi , że Sąd bada czy zaskarżona decyzja na datę jej wydania jest zgodna z obowiązującym stanem prawym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.