III SA/Kr 853/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-07-27
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, gdzie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów i jednocześnie ustanowić pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
W przypadku spraw z zakresu pomocy społecznej, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów staje się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, zgodnie z art. 262 p.p.s.a., strony korzystające z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, co w tym przypadku uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego miesięczny dochód to zasiłek stały z MOPS oraz pomoc z Urzędu do Spraw Kombatantów. Posiada piętro w kamienicy, jednak dochody z najmu zostały zajęte przez komornika na spłatę zadłużenia alimentacyjnego. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, ponosi koszty leków i wynajmu pokoju, a jego sytuacja materialna jest bardzo trudna.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem referendarza sądowego umorzono postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G. P. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 604 zł i stanowi go zasiłek stały z MOPS. Przez okres roku otrzymuje dodatkowo pomoc z Urzędu do Spraw Kombatantów w wysokości 400 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi piętro w starej kamienicy o powierzchni około 100 m². Nie posiada on zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy G. P. podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym na stałe umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Na lekarstwa wydaje kwotę ok. 100 zł. Opłata za pokój w hotelu, gdzie zamieszkuje, wynosi od 600 zł do 620 zł. Czynsz pomaga mu okazjonalnie opłacić Caritas i Arcybractwo. Wnioskodawca jest właścicielem piętra w starej kamienicy w L, jednakże czynsz od lokatorów tam zamieszkujących zajął komornik za zaległości alimentacyjne skarżącego, które sięgają 160 tys. zł.
Powyższe dane zostały potwierdzone przez skarżącego w sprawach o sygn. III SA/Kr 1614/15 i III SA/Kr 1615/15, w których G. P. był wzywany o złożenie - na podstawie art. 255 p.p.s.a. - dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa, opatrzona symbolem 6320. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie G. P. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie G. P. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest bardzo trudna. Jest on osobą samotną o orzeczonym na stałe umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Korzysta z pomocy społecznej oraz organizacji charytatywnych. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Dochody z najmu nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem, zostały zajęte przez komornika na spłatę znacznego zadłużenia alimentacyjnego.
Przedstawiona sytuacja pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło