III SA/Kr 854/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek. Skarżący domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata, w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku oświadczył, że nie zatrudnia ani też pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Przemilczał swój stan rodzinny oraz dochody. Przedstawiając swój majątek podał, że oprócz 90 metrowego domu w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomości rolnej o powierzchni 0,58 ha nie ma innego majątku nieruchomego i nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń wyjaśnił, że nieruchomość rolna którą użytkuje gospodarczo nie przynosi co miesiąc dochodu, nikt też nie prowadzi statystyk ani wycen aby można było to określić. Skarżący oświadczył, że nie podejmuje żadnych prac dorywczych. Stwierdził, że nie korzysta z żadnej pomocy społecznej "gdyż jest to nie poprawne określenie o przyznaniu zasiłków należących do obowiązków wynikających z zapisu konstytucji" zresztą w ogóle, od nikogo nie otrzymuje żadnych zasiłków. Podał, że wydatki na prąd wynoszą ok. 15 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z którymkolwiek z kwalifikowanych pełnomocników (art. 246 §3 ppsa) a także jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów takiego pełnomocnika. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy wypada podnieść, że choć skarżący formalnie złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa, udzielając na wezwanie dodatkowych wyjaśnień (art. 255 ppsa) to jednak nie przedstawił w sposób przekonywujący swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz prawdziwych dochodów. Wiarygodność twierdzeń skarżącego podważa notoryczne, uporczywe, nie dające się racjonalnie wytłumaczyć zatajanie przezeń informacji. Skarżący zapomina, że w sytuacji gdyby rzeczywiście nie miał żadnych dochodów najzwyczajniej nie byłoby go stać nawet na opłacenie rachunku za energię elektryczną. W świetle złożonych oświadczeń skarżący nie dysponuje bowiem takimi środkami a sugerowany brak jakichkolwiek zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych wyklucza – ujmując rzecz kolokwialnie – możliwość "dokładania". Biorąc zaś pod uwagę zasady doświadczenia życiowego trudno sobie wyobrazić aby skarżący mógł w ogóle normalnie funkcjonować w ten sposób zwłaszcza gdy – jak podaje - nie korzysta z pomocy społecznej ani żadnej innej. Nieporozumieniem jest wykrętna argumentacja skarżącego, że nikt nie prowadzi statystyk ani wycen aby można było to określić dochód jaki przynosi nieruchomość rolna którą skarżący użytkuje gospodarczo. Wbrew przeświadczeniu skarżącego akurat ta okoliczność leży całkowicie w zakresie jego percepcji. Skarżący najlepiej sam wie jakie są zdolności produkcyjne jego gospodarstwa. Ma też obowiązek podzielenia się tymi wiadomościami z sądem o ile zamierza skutecznie ubiegać się o dobrodziejstwo przyznania prawa pomocy, które jest niczym innym jak wspólnym wysiłkiem całego społeczeństwa czynionym na rzecz osoby naprawdę tego potrzebującej. Podsumowując to wszystko należy stwierdzić, że jeśli oświadczenie w którym skarżący mimo wymogu przedstawienia aktualnej wysokości i źródła swoich dochodów nie zawiera potrzebnych danych a przy tym jeśli skarżący zbywa kierowane doń wezwania udzielając wykrętnych odpowiedzi, więc tym samym logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że oświadczenie strony nie jest dokładne lecz fragmentaryczne. Dalszą konsekwencją takiego stanu rzeczy jest zaś to, że jeśli skarżący mimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04) i podejmowanych przez sąd prób, nie chce przekonać sądu, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa a zwłaszcza dochody bo wiarygodność jego wyjaśnień dyskwalifikuje rażąca ich nieprzystawalność do zasad doświadczenia życiowego więc jego wniosek podlega oddaleniu. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).