III SA/Kr 854/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2008 r. wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania skarżącemu Z. B. prawa pomocy Z. B. w dniu 4 września 2007 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r. odmówił przyznania skarżącemu Z. B. prawa pomocy w zakresie całkowitym i w zakresie częściowym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wskazał, że w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 90 m-, w tym mieszkanie o powierzchni 12 m- oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha. Ponadto podał, że nie ma żadnych dochodów, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń m.in. w zakresie podania średniego miesięcznego dochodu z użytkowanej nieruchomości z przedłożeniem dokumentów źródłowych na poparcie twierdzeń o wysokości ponoszonych wydatków z tytułu opłat za prąd, gaz, wodę czy wywóz nieczystości stałych - oświadczył, że "nikt takich statystyk nie prowadzi i takich wycen nie ma", "nieruchomość rolna nie przynosi co miesiąc dochodu", a nadto, że nie podejmuje żadnych prac dorywczych i nie korzysta z żadnej pomocy społecznej. Podał również, że jego wydatki na prąd wynoszą około 15 złotych miesięcznie. Sąd uznał, że skarżący ma zapewnione warunki mieszkaniowe i dochody z użytkowanej nieruchomości a jego oświadczenie o nie uzyskiwaniu żadnych dochodów nie może być uznane za wiarygodne. Ponadto Sąd zauważył, że skarżący podając, że ponosi opłaty (choćby za energię) nie podał, skąd czerpie dochody na ich pokrycie. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący nie wyjaśnił swojej sytuacji materialnej oraz, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. II GZ 132/08, oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2008 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie wskazał, iż ze złożonego przez skarżącego oświadczenia, nie wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący podał, że ponosi wydatki w kwocie 15 zł za energię elektryczną, utrzymuje się z będącego jego własnością gruntu o pow. 0,58 ha, nie korzysta z pomocy rodziny i nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. W związku z tym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności były niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego. Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, mimo wezwania Sądu, nie zostało przez Z. B. uzupełnione. Skarżący nie wskazał żadnej kwoty pieniężnej, jaką uzyskuje z posiadanego gruntu, nie wyjaśnił skąd posiada środki finansowe na opłacenie rachunków za energię elektryczną. Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2008 r. skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący w dniu 31 lipca 2008 r. złożył wymagany formularz PPF, w którym domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący nie podał swojego stanu rodzinnego. Odnośnie stanu majątkowego wskazał, iż posiada dom o powierzchni 90 m kw., a w domu tym mieszkanie o powierzchni 12 m kw., jest również właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,58 hektara. W rubryce dochody skarżący wpisał "nie dotyczy". Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wniósł o jego uchylenie i zarzucił "korupcyjne naruszenie prawa" oraz, że referendarz nie wskazał przepisu prawa na podstawie którego wniosek należało oddalić. Zarządzeniem z dnia 8 września 2008 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie czy i jakiej zmianie uległy istotne okoliczności w sytuacji materialnej skarżącego w odniesieniu do sytuacji, która podlegała rozpatrzeniu przez WSA w Krakowie w postanowieniu z dnia 19 marca 2008 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, utrzymanego w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. II GZ 132/08. W dniu 23 września 2008 do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, w którym skarżący oświadczył, że logika rozumowania nakazuje uznać za zasadną okoliczność braku dochodów i zysków za pogorszenie się sytuacji materialnej po oddaleniu ostatniego wniosku. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, z zastrzeżeniem art. 247 p.p.s.a., że sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy. Z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie, zarówno przez osoby fizyczne, jak i prawne (art. 243 p.p.s.a.). Jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy - przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku - możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Wobec tego, iż skarżący ani we wniosku złożonym na formularzu PPF, ani w sprzeciwie nie podniósł, żadnych nowych okoliczności dotyczących swojego stanu majątkowego, Sąd wezwał skarżącego o uzupełnienie tego kolejnego już w sprawie wniosku. Skarżący wniosku nie uzupełnił poprzestając na lakonicznym stwierdzeniu, że logika rozumowania nakazuje, uznać za zasadną okoliczność braku dochodów i zysków za pogorszenie się sytuacji materialnej po oddaleniu ostatniego wniosku. W związku z tym Sąd rozpatrując kolejny wniosek uznał, że skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby nastąpiła jakakolwiek zmiana jego stosunków czy to rodzinnych, czy to majątkowych a przedstawione przez skarżącego okoliczności były niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego. Dlatego też na podstawie wyżej wskazanych przepisów odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.