III SA/Kr 854/07
PostanowienieWSA w Krakowie2009-05-21
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wcześniej wielokrotnie bezskutecznie domagał się przyznania prawa pomocy, może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, a posiadany majątek (dom, ziemia rolna) stanowi jego jedyne źródło utrzymania i jego sprzedaż pozbawiłaby go środków do życia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Pomimo wcześniejszych odmów, obecny wniosek został uwzględniony ze względu na pogorszenie się sytuacji materialnej skarżącego, wzrost zadłużenia oraz fakt, że posiadany majątek jest niezbędny do utrzymania i jego sprzedaż pozbawiłaby go środków do życia. Sąd oparł się na przepisach PPSA dotyczących prawa pomocy, uznając wyjaśnienia skarżącego za wystarczające.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący opisał swoją sytuację materialną, wskazując na posiadanie domu, nieruchomości rolnej, niespłacone kredyty, których wysokość wzrosła, oraz koszty działania komornika. Podkreślił, że jego sytuacja uległa pogorszeniu od ostatniej odmowy przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka,
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia ani pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Przedstawiając stan swojego majątku podał, że oprócz 90 metrowego domu w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomości rolnej o powierzchni 0,58 ha nie ma innego majątku nieruchomego, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając swoje starania wyraził swoją dezaprobatę i podał, że jest to jego kolejny wniosek.
Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń podtrzymał swoje wyjaśnienia jakie był składał w sprawach do sygn. III SA/Kr 1189/05 i III SA/Kr 445/05 potwierdzając, że za prąd płaci kilkunastozłotowe rachunki, gazu nie ma, wodę czerpie z własnej studni, na nieczystości ma szambo, śmieci spala w piecu wykorzystując je jako opał. W dalszym ciągu posiada niespłacone kredyty w [...] Banku, banku [...], [...] Bank [...] SA. Nie otrzymuje dopłat unijnych. Nie podejmuje prac dorywczych. Podniósł, że od chwili ostatniej prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy jego sytuacja uległa zmianie na gorsze między innymi z tego powodu że, wysokość posiadanego przezeń zadłużenia zdążyła wzrosnąć a dodatkowo dochodzą do tego jeszcze koszty działania komornika.
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Zacząć wypada od tego, że przed złożeniem obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżący już wcześniej domagał się przyznania tego prawa. Poprzednie jego starania z uwagi na manifestowaną obstrukcję nie odniosły zamierzonego skutku. Obecnie skarżący natomiast podnosi, że od chwili ostatniej prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy w jego sytuacji nastąpiła zmiana okoliczności na gorsze powodowana m.in. wzrostem zadłużenia z zaległych kredytów. Nadto od pewnego czasu wbrew swej dotychczasowej praktyce bazującej na podejmowaniu działań li tylko obstrukcyjnych skarżący decyduje się jednak na określenie swoich stałych wydatków, tłumaczy dlaczego inne nie obciążają jego budżetu, wskazuje na fakt posiadanego zadłużenia.
W konsekwencji należy przyjąć, że jeśli przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy a jednocześnie obecny wniosek strony powodowany jest zmianami na niekorzyść w sytuacji życiowej skarżącego zachodzą podstawy by złożony przezeń wniosek rozpatrzyć. Skarżący złożył też wymagane prawem oświadczenie (art. 252 ppsa), a na wezwanie udzielił dodatkowych wyjaśnień w których podtrzymał swoje oświadczenia jakie składał w sprawie do sygn. III SA/Kr 1189/05. Wobec tego, że są one weryfikowalne złożonymi do tamtych akt kopiami dokumentów źródłowych należy uznać je za wystarczające. Podobnie zatem jak to miało miejsce poprzednio przyjąć należy wyjaśnienia skarżącego, że przy deklarowanym braku dochodów jest w stanie utrzymać siebie i dom dlatego, że taka jest specyfika życia na wsi – żyje się z dnia na dzień, czego przykładem jest i to, że wodę czerpie z własnej studni, na nieczystości ma szambo, śmieci spala w piecu wykorzystując je jako opał. Ubocznie nadmienić bowiem wypada, że oświadczenia o zbliżonej treści tutejszy sąd uznawał niekiedy w innych sprawach za przekonywujące nawet jeśli referendarz podchodził do nich nieco sceptycznie (por. sygn. III SAB 30/06) co ma znaczenie o tyle, że rozstrzygnięcia sądowe powinny być jednak w pewnym stopniu przewidywalne dla stron. Z wyjaśnieniami skarżącego koresponduje też w pewnym sensie i wykazywana przezeń okoliczność zadłużenia się. A chociaż można mieć pewne wątpliwości co do tego w jaki sposób udało się skarżącemu pozaciągać te kredyty to jednak obecnie nie za bardzo można przechodzić do porządku nad tym, że z tego względu aktualna sytuacja skarżącego nie rysuje się specjalnie optymistycznie. Dokonanie najprostszej operacji arytmetycznej uzmysławia bowiem, że łączna wysokość niespłaconych kredytów sięga kwoty niemal 40.000 zł co stanowi dla skarżącego realny problem. Okoliczność, że do skarżącego należy dom w którym zamieszkuje i kawałek ziemi na której gospodarzy nie zmienia tego spojrzenia. Sprzedaż bowiem tego majątku w celu zdobycia środków na koszty sądowe i opłacenie pełnomocnika z wyboru stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Możliwość obciążenia tego majątku jest zaś bardziej potencjalna aniżeli możliwa do zrealizowania a to z uwagi i na posiadane przez skarżącego zadłużenie i dający się zauważyć obecnie po jego stronie brak tzw. zdolności kredytowej.
Biorąc to wszystko pod uwagę należało skarżącemu udzielić się pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konsekwencji orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165 i art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło