III SA/Kr 854/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2008r. w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy Z. B. w zakresie całkowitym i w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 27 listopada 2007r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W treści wniosku skarżący wskazał, że w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 90 m², w tym mieszkanie o powierzchni 12 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha. Ponadto podał, że nie ma żadnych dochodów, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Z. B. wezwany do złożenia uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń m.in. w zakresie podania średniego miesięcznego dochodu z użytkowanej nieruchomości z przedłożeniem dokumentów źródłowych na poparcie twierdzeń o wysokości ponoszonych wydatków z tytułu opłat za prąd, gaz, wodę czy wywóz nieczystości stałych - oświadczył, że "nikt takich statystyk nie prowadzi i takich wycen nie ma", "nieruchomość rolna nie przynosi co miesiąc dochodu", a nadto, że nie podejmuje żadnych prac dorywczych i nie korzysta z żadnej pomocy społecznej. Podał również, że jego wydatki na prąd wynoszą około 15 złotych miesięcznie. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2008r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz stwierdził, że skarżący nie przedstawił w sposób przekonywujący swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz prawdziwych dochodów. Referendarz stwierdził, że jeśli oświadczenie, w którym skarżący mimo wymogu przedstawienia aktualnej wysokości i źródła swoich dochodów nie zawiera potrzebnych danych, a nadto skarżący zbywa kierowane doń wezwania udzielając wymijających odpowiedzi, to tym samym oświadczenie strony staje się fragmentaryczne. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że skarżący - mimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu - nie chce wykazać jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, a zwłaszcza dochodów. Na powyższe postanowienie referendarza Z. B. wniósł sprzeciw zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania, nie podając jednak, o jakie konkretnie przepisy chodzi. Z treści samej skargi i odpowiedzi na skargę wynika, że sprawa, w której wydano zaskarżone postanowienie dotyczyła przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a z treści pisma Z. B. z daty 19.10.2007r. wynika, że Z. B. uważa się za rolnika mającego w związku z tym określone uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a w szczególności: "Art. 245 § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego." "Art. 246 § 1. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść przytoczonych wyżej przepisów oznacza, że wnoszący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (jakichkolwiek lub pełnych), a więc ma obowiązek przedstawić szczegółowo swoją sytuację materialną, finansową, rodzinną i zdrowotną w taki sposób, aby Sąd mógł uznać, że istotnie przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym jest niezbędne. W niniejszej sprawie nie sposób nie zauważyć, że Z. B. w swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że posiada majątek – dom oraz nieruchomość rolną, którą użytkuje. Wskazuje to tym samym, że ma zapewnione warunki mieszkaniowe i dochody z użytkowanej nieruchomości. W tej sytuacji jego oświadczenie o nie uzyskiwaniu żadnych dochodów nie może być uznane za wiarygodne. Sąd nadto zauważa, że skarżący podając, że ponosi opłaty (choćby za wskazaną energię) nie podał, skąd czerpie dochody na ich pokrycie. W tej sytuacji Sąd uznał, że Z. B., mimo obowiązku ujawnienia sytuacji rodzinnej i dochodów, nie wyjaśnił swojej sytuacji materialnej. Powoduje to uznanie, że skarżącemu, posiadającemu podany przez niego we wniosku majątek nie przysługuje przyznanie prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani nawet częściowym, bowiem nie wykazał on, że nie tylko nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ale też nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. - orzekł - jak w sentencji.