III SA/Kr 856/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner NSA Piotr Lechowski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi N. Ś. i J. Ś. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie odmowy wcześniejszego przyjęcia do szkoły podstawowej s k a r g ę o d d a l a Decyzją z dnia 25 czerwca 2008 r. znak [...], po rozpoznaniu odwołania N. Ś. i J. Ś., Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w K. z dnia [...] 2008r. w przedmiocie odmowy przyjęcia w roku szkolnym 2008/2009 S. Ś. do klasy pierwszej. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepis art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art.31 ust.1 pkt. 5 Lit "b" i art 16 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 256. poz. 2572 z późn. zm). Uzasadniając decyzję Kurator Oświaty wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. N. i J. Ś. wystąpili w kwietniu 2008r. o przyjęcie ich córki S. Ś. ur. [...] 11.2002r do pierwszej klasy szkoły podstawowej, z pominięciem tzw. klasy zerowej. Decyzją Nr [...] z [...] 2008r Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] w K. z powołaniem na przepisy art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty odmówił wcześniejszego przyjęcia S. Ś. ur. [..]11.2002r do pierwszej klasy szkoły podstawowej w roku szkolnym 2008/2009. Podkreślając, iż opinia psychologiczno-pedagogiczna jest pozytywna, organ wskazał przeszkodę prawną jaką stanowią powołane przepisy. W odwołaniu od tej decyzji rodzice małoletniej podnieśli, iż istnieją przesłanki faktyczne uzasadniające zastosowanie wyjątku. Rozpatrując odwołanie Kurator Oświaty, wskazał na datę urodzenia małoletniej, z której wynika, że 6 lat ukończy w dniu [...] listopada 2008r. i podzielił stanowisko organu I instancji, iż przepis art. 16 ust.1 ustawy o systemie oświaty jest tak skonstruowany, że dyrektor szkoły nie ma swobody w odstąpieniu od zasady, że naukę w szkole podstawowej może rozpocząć tylko dziecko, które przed dniem 1 września kończy 6 lat. Skargę nazwaną odwołaniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli N. Ś. i J. Ś. z wnioskiem o przyjęcie córki S. Ś. do pierwszej klasy szkoły podstawowej. Skarżący nie wskazują naruszonych przepisów prawa, podkreślając świadomość tego, iż są tak skonstruowane, że uniemożliwiają zapisanie ich dziecka do szkoły. Zarazem podnoszą, iż w wielu przypadkach przepisy, na które powołały się organy nie są przestrzegane. W dalszej części skargi skupiono się na podkreśleniu umiejętności dziecka wskazujących na jego psychologiczną dojrzałość, oraz na motywacji przeciwwskazań do nauki w klasie zerowej. Kurator Oświaty w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko prawne organ odwoławczy wskazał na wynikającą z art. 15 ust. 2 ustawy o systemie oświaty regułę, że obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego, w którym dziecko kończy 7 lat oraz na wyjątek od tej zasady przewidziany art. 16 ust.1 ustawy. Podkreślono, że uregulowania prawne nie dają możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej w roku szkolnym, w którym przed 1 września dziecko nie miało ukończonych 6 lat. Sama pozytywna opinia psychologiczno-pedagogiczna nie jest wystarczającą przesłanką, do wcześniejszego rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie jest uzasadniona Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z przepisami art. 3 § 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) kryterium kontroli zaskarżonej decyzji stanowi jej zgodność z prawem. Sąd zgodnie z przepisem art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej ustawa p.p.s.a. - rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na tych zasadach kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, prowadzi do wyrażonego wyżej wniosku. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis art. 16 ust. 1 ustawy stanowi, że na wniosek rodziców naukę w szkole podstawowej może rozpocząć także dziecko, które przed dniem 1 września kończy 6 lat, jeżeli wykazuje psychofizyczną dojrzałość do podjęcia nauki szkolnej. W myśl ust. 2 tego przepisu decyzję o wcześniejszym przyjęciu do szkoły podstawowej podejmuje dyrektor szkoły po zasięgnięciu opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Dziecko, które zostało wcześniej przyjęte do szkoły podstawowej, jest zwolnione z obowiązku o którym mowa w art. 14 ust. 3. Na tle brzmienia przepisów art. 16 ust. 1 i 2 ustawy nasuwają się dwa wnioski. Po pierwsze, iż wcześniejsze przyjęcie dziecka do szkoły podstawowej na podstawie decyzji dyrektora szkoły, stanowi odstępstwo od wyrażonej art. 15 ust. 2 ustawy zasady, iż obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Po drugie, iż w myśl art. 16 ust. 2 zd. II wcześniejsze przyjęcie do szkoły podstawowej, zwalnia od wynikającego z art. 14 ust. 3 obowiązku odbycia przez dziecko w wieku 6-ciu lat rocznego przygotowania przedszkolnego. Przepis art. 14 ust. 3 lit a precyzuje, iż obowiązek o którym mowa w ust. 3 rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat. W sprawie niesporne było, iż córka skarżących małoletnia S. Ś. urodziła się dnia [...] listopada 2002r., a zatem, że w dniu [...] listopada 2008r. kończyła wiek 6 lat. Z dniem zatem 1 września 2008r. początkującym rok szkolny 2008/2009, powstał względem małoletniej obowiązek odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego. Podstawę opartej na przepisie art. 16 ust.1 ustawy decyzji dyrektora szkoły o wcześniejszym przyjęciu małoletniej S. Ś. do szkoły podstawowej w roku szkolnym 2008/2009 mogło stanowić równoczesne spełnienie dwóch kumulatywnych przesłanek dla takiej decyzji. Po pierwsze małoletnia winna mieć ukończone przed dniem 1 września 2008r. 6 lat, a po drugie wykazywać się psychologiczną dojrzałością do podjęcia nauki stwierdzoną opinią publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Tylko druga z przesłanek decyzji pozytywnej została spełniona. Żaden przepis ustawy nie daje dyrektorowi szkoły kompetencji, do wydania decyzji zezwalającej na wcześniejsze przyjęcie do szkoły dziecka, które w dniu 1 września rozpoczynającego dany rok szkolny, nie ma ukończonych 6 lat. Z tych względów zaskarżona decyzja Kuratora Oświaty, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji jest zgodna z prawem. W związku z twierdzeniami odwołania i skargi, iż w praktyce zdarzają się sytuacje, że wcześniejszą naukę w szkole podstawowej rozpoczynają dzieci nie mające ukończonych w dniu 1 września danego roku szkolnego 6 lat, należy stwierdzić, iż granice sprawy a więc granice zgodności z prawem działania organów administracji wyznaczone są granicami rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie. Ewentualne zatem odstępstwa organów szkolnych, sprzeczne z przepisami ustawy w innych przypadkach wykraczają poza granice rozpoznania niniejszej skargi i nie mogą mieć wpływu na zmianę kryterium kontroli zaskarżonej decyzji, którym jest jej zgodność z prawem. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.