III SA/Kr 858/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-06-27
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy?Ratio decidendi
Skarżącemu przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, do których należy odmowa przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy, co powoduje bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów. Natomiast ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest zasadne, gdy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało spełnione.Stan faktyczny
Skarżący S. D. złożył skargę na pismo Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2014 r. odmawiające przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy. Wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną, brak majątku, niskie dochody z emerytury, bezdomność, problemy zdrowotne i ograniczoną zdolność poruszania się.Rozstrzygnięcie
I. Umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych. II. Ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi S. D. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2014 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6 formularza.
Określając swój majątek uwidocznił, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 1116,51 zł emerytury.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że ma tylko podstawowe wykształcenie, z uwagi na zaćmę prawie nie widzi, jest bezdomny, znajduje się w depresji, porusza się o kulach. Nie ma pieniędzy ani na radcę prawnego ani na adwokata. Dotychczasowe pisma piszą mu bezpłatni prawnicy, którzy do sadu nie pójdą. Nadmienił, że korzysta z noclegowni.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej. Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społeczne należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie takiej pomocy z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w podobny sposób. W konsekwencji uznania, że skarżący skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jego wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji bytowej i możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się specjalnie. Tak bowiem należy postrzegać sytuację osoby bez majątku, bezdomnej, zmuszonej korzystać z noclegowni, ze skromnym uposażeniem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje skarżący wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Okoliczności te uzasadniają więc ustanowienie na rzecz skarżącego adwokata z urzędu albowiem nie jest on w stanie bez uszczerbku dla swego utrzymania ponieść kosztów związanych z opłaceniem jego wynagrodzenia. Równocześnie nie można tracić z pola widzenia, że skarżący prawie nie widzi, porusza się o kulach i znajduje się w depresji. Mając to wszystko na uwadze należy więc uznać, że realizacja potrzeby skarżącego do skorzystania z kwalifikowanego pełnomocnika opłacanego przez Skarb Państwa może być zrealizowana w niniejszej sprawie.
W związku z tym udzielono skarżącemu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło