III SA/Kr 858/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-18
Skład orzekający: WSA Halina Jakubiec, WSA Janusz Kasprzycki, WSA Barbara Pasternak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzka Komisja Lekarska prawidłowo utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, gdy skarżący twierdził, że pierwotne orzeczenie z 2000 r. było wadliwe z powodu braku dokumentacji medycznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie podjęły wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Brak dokumentacji medycznej z 2000 r. uniemożliwił weryfikację, czy pierwotne orzeczenie o kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem prawa, co jest kluczowe w postępowaniu wszczętym z urzędu na podstawie art. 28 ust. 4d ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Organy nie zbadały wystarczająco możliwości odnalezienia dokumentacji w archiwach starostwa ani nie sprecyzowały zapytań do szpitala.Stan faktyczny
Skarżący M. D. wniósł o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej z kategorii E (niezdolny do czynnej służby wojskowej) na wyższą. Powiatowa Komisja Lekarska umorzyła postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku dokumentów źródłowych z 2000 r. Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 858/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Barbara Pasternak (spr.), Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r., sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia 14 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, I. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego M. D. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2019 r. ([...]) na podstawie art. 104 i 105 kpa, w zw. z art. 28 ust. 4 d ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1459 ze zm.) Przewodniczący Powiatowej Komisji lekarskiej umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej względem M. D.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zaszły przeszkody w postaci braku dokumentów źródłowych, które pozwoliłyby na ustalenie przedmiotowych uprawnień i obowiązków w odniesieniu do konkretnego podmiotu w dacie orzekania. Zdaniem organu I instancji spowodowało to bezprzedmiotowość postępowania, w konsekwencji brak możliwości wydania merytorycznej decyzji w zakresie ewentualnego naruszenia przepisów prawa w zakresie ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej w stosunku do M. D.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie o istocie sprawy w sposób pozytywny dla skarżącego.
Decyzją z dnia 14 czerwca 2019 r. ([...]), na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 28 ust. 4 d ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1459) Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, co następuje:
Powiatowa Komisja Lekarska z uwagi na fakt, że M. D. nie udokumentował swojego stanu zdrowia w dacie orzekania tj. w 2000 r. podjęła czynności wyjaśniające w celu pozyskania dokumentacji medycznej, która została odnotowana w Książce Orzeczeń Lekarskich (Szpital Specjalistyczny [...] Oddział Chorób Serca). Informacje medyczne wpisane do książki wynikają z dokumentacji medycznej przedstawionej komisji lekarskiej przez osoby poddawane ocenie orzeczniczej na komisji. Powyższy wpis do Książki Orzeczeń Lekarskich dokonany przez komisję jest potwierdzeniem oceny stanu zdrowia odwołującego się w dacie jego dokonania. Komisja przyjęła za dowód w sprawie dokumentację szpitalną, nie kwestionując zawartego w niej rozpoznania zgodnie z zasadą domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego pochodzi dokument. Z kolei informacja z NFZ o braku danych dotyczących świadczeń medycznych wskazuje na niemożliwość zweryfikowania przedmiotowej dokumentacji medycznej, ponieważ Fundusz posiada informacje za okres od stycznia 2004 r. Natomiast informacja pozyskana z Szpitala Specjalistycznego [...] o tym, że nazwisko M. D. nie widnieje w rejestrze pacjentów nie jest doprecyzowana z uwagi na brak wskazania okresu, o co występował Przewodniczący Komisji. Nie ma tam zapisu, że M. D. nigdy nie był pacjentem szpitala.
Komisja Lekarska określając zdolność osoby do czynnej służby wojskowej uwzględnia wyniki badania stanu zdrowia osoby przeprowadzonego na posiedzeniu komisji, wyniki badań specjalistycznych, w tym psychologicznych, jeżeli osoba została skierowana na takie badania, wyniki obserwacji szpitalnej, jeżeli osoba została skierowana na taką obserwację i informacje medyczne zawarte w dokumentacji medycznej, jeżeli dokumentacja taka została przedstawiona. Kierowanie na badanie specjalistyczne przez przewodniczącego komisji nie jest zasadą przy ocenie orzeczniczej pod kątem określenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, ponieważ decyzja o skierowaniu wynika z wątpliwości orzeczniczych lub braku dokumentacji medycznej pomimo zgłaszania dolegliwości przez osobę poddawaną badaniu. Skoro w książce orzeczeń lekarskich widnieje wpis zaświadczający o tym, że M. D. przedstawił komisji dokumentację medyczną, należy przyjąć, że komisja uznała, że nie zachodzi potrzeba kierowania go na dodatkowe badania specjalistyczne, zwłaszcza że była to dokumentacja szpitalna z Oddziału Chorób Serca. Zarzut dotyczący sformułowania "w toku badań stwierdzono jednostkę chorobową" nie oznacza badań specjalistycznych. Badanie to ma charakter fizykalny i przedmiotowy. W trakcie badań przeprowadzany jest wywiad chorobowy z osobą podlegającą ocenie lekarskiej. Trudno przyjąć za wiarygodne zeznanie do protokołu M. D., jakoby nie przedstawił komisji dokumentacji medycznej wskazującej na istnienie jakichkolwiek chorób, skoro w Książce Orzeczeń Lekarskich widnieje wpis o przedstawieniu takiej dokumentacji. Co więcej, tak poważne schorzenie kardiologiczne nie może być wynikiem wyłącznie badania fizykalnego czy wywiadu chorobowego, ponieważ musi być ono udokumentowane.
Zarzut dotyczący bezkrytycznego odniesienia się do oświadczeń lekarzy dr G. Z. i dr J. P. jest niezasadny. Oświadczeniom tym zarzucono bowiem brak obiektywizmu z uwagi na długi (20 lat) upływ czasu od daty orzekania w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej M. D. - "zacieranie się z biegiem czasu ludzkiej pamięci zdarzeń, które nie niosą za sobą konsekwencji dla danej osoby". Oświadczenia lekarzy z naturalnych względów nie odnoszą się do konkretnego przypadku, ale dotyczą procedur obowiązujących i przestrzeganych podczas pracy komisji - "nigdy nie była przyznana kategoria E bez przedstawienia przez badanego nie budzącej wątpliwości dokumentacji medycznej. Natomiast w sytuacji, gdy nie było można ustalić kategorii zdolności do służby wojskowej był on kierowany do placówki medycznej na badanie specjalistyczne".
Argument, że dla M. D. proces nadania kategorii wojskowej był wydarzeniem szczególnym, a wręcz stanowiącym o wkroczeniu w dorosłe życie szczególnie w okresie gdy wojsko nie miało charakteru w pełni zawodowego oraz, że jego oświadczenie winno być traktowane za niosące bardziej prawdopodobny przebieg zdarzeń niż oświadczenia wskazanych członków komisji nie może zostać uwzględnione. Potwierdzeniem tego są zeznania z rozprawy administracyjnej M. D. złożone do protokołu w dniu 29 marca 2019 r. i wypowiedzi, które świadczą o wątpliwości co do faktów ("nie pamiętam dokładnie", "chyba", "nie pamiętam czy udzielono mi informacji", "Nie pamiętam. Miałem wówczas 19 lat", "To było 20 lat temu. Nie pamiętam").
Zarzut dotyczący formy Książki Orzeczeń Lekarskich jest nieuzasadniony. Książka służy dokumentowaniu oceny stanu zdrowia, a jej zawartość jest ściśle określona wzorem. Organ I instancji załączył wypis z Książki dotyczący M. D. (poz. Nr 14). Rubryki nie zawierają opisu, ponieważ jest to tylko wycinek strony, a nie cała strona, która zawierała wpisy dotyczące oceny stanu zdrowia innych osób badanych w danym dniu. Ocena konkretnych badanych jest sygnowana przez lekarzy parafką, natomiast protokół z danego dnia pracy komisji jest opatrzony podpisami lekarzy z pieczęciami lekarskimi. Komisja orzeka na posiedzeniach, w trakcie których badanych jest około 35 osób. Z posiedzenia komisji sporządza się protokół z datą orzekania. Określone w uzasadnieniu stwierdzenie, z którego wynika, że badanie miało miejsce w dniu wydania orzeczenia jest prawdziwe, ponieważ osoba, która nie jest kierowana na dodatkowe badanie specjalistyczne lub zobowiązana do doniesienia dokumentacji medycznej jest orzekana w dniu wezwania przez komisję.
Komisja oceniła stan zdrowia M. D. zgodnie z wiedzą medyczną
i obowiązującymi procedurami. Zwrot "badanie" nie jest tożsame z badaniem specjalistycznym, na które kieruje przewodniczący komisji. Badanie to: wywiad lekarski, badanie fizykalne i analiza dostarczonej dokumentacji medycznej oraz wyników badań specjalistycznych. M. D. nie był kierowany na badania specjalistyczne do placówki medycznej, ponieważ taki fakt byłby odnotowany
w książce orzeczeń lekarskich. W treści uzasadnienia nie ma jakiejkolwiek informacji o kierowaniu na badanie specjalistyczne.
Organ w sposób prawidłowy przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające na podstawie materiału dowodowego na dzień orzekania w sprawie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej M. D. Argument dotyczący sprzeczności efektu wyników pracy komisji z rzeczywistym staniem zdrowia M. D. należy odrzucić. Dostarczona do akt sprawy dokumentacja medyczna z 2017-2018 r. nie stanowi materiału dowodowego kształtującego podstawę faktyczną, na której zostało oparte orzeczenie komisji lekarskiej w 2000 r. Tym samym dokumentacja lekarska określająca aktualny stan zdrowia nie może stanowić podstawy do weryfikacji orzeczenia w trybie art. 28 ust. 4d ustawy.
W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego ustalono następujące fakty: Przewodniczący Powiatowej Komisji Lekarskiej wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej wobec M. D. w trybie art. 28 ust. 4d ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, zawiadamiając o tym stronę pismem z dnia 6 marca 2019 r. Działając na podstawie powyższego przepisu Przewodniczący Komisji w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego podjął szereg czynności mających na celu ustalenie czy w dacie badania M. D. przed Powiatową Komisją Lekarską organ był w posiadaniu dokumentacji medycznej dot. stanu zdrowia badanego. W tym celu:
- wezwał M. D. w charakterze strony na rozprawę administracyjną oraz zobowiązał go do przedłożenia dokumentacji medycznej z roku 2000 oraz z lat wcześniejszych, która potwierdzałaby jego stan zdrowia w tym okresie czasu (pismo z dnia 8 marca 2019 r.);
- wystąpił do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o udostępnienie informacji o procedurach medycznych jakie były wykonane dla M. D. w roku 2000 i w latach wcześniejszych (pismo z dnia 8 marca 2019 r.);
- wystąpił do Dyrektora Szpitala Specjalistycznego [...] ul. P, K o udostępnienie informacji nt. dokumentacji medycznej jaka była wykonana w roku 2000 i w latach wcześniejszych dla Pana M. D.;
- odebrał oświadczenia od Przewodniczącego Powiatowej Komisji Lekarskiej dr G. Z. oraz członka Komisji dr J. P. na okoliczność procedur związanych z przydzielaniem kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej poborowym w 2000 r.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że pomimo podjętych działań nie udało się pozyskać dokumentacji medycznej M. D. z roku 2000 ani z lat wcześniejszych informującej o jego stanie zdrowia w tym okresie czasu. M. D. również nie przedstawił takiej dokumentacji pomimo faktu, że był do tego wzywany w piśmie z dnia 8 marca 2019 r. Podobnie przeprowadzona w dniu 29 marca 2019 r. rozprawa administracyjna nie dostarczyła nowych dowodów mających znaczenie dla istoty sprawy.
Przy zebranych w sposób wyczerpujący środkach dowodowych nie ma możliwości zweryfikowania zarzutów strony, ponieważ nie zachowała się dokumentacja medyczna, na podstawie której stwierdzono jednostkę chorobową "wrodzona wada serca" a w konsekwencji przyznano kategorię E.
Organ I instancji prawidłowo rozpoznał sprawę i przeprowadził wszechstronne postępowanie dowodowe. Po wszczęciu z urzędu postępowania w trybie art. 28 ust. 4d ustawy stwierdził brak podstaw do wzruszenia ostatecznego orzeczenia z uwagi na niemożność stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, gdyż nie można było dokonać oceny materiału dowodowego stanowiącego podstawę do wydania tego orzeczenia z powodu braku jego istnienia. Ponadto ustawodawca wykluczył możliwość ponownego orzekania o zdolności do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju przez osoby, którym przyznano ostatecznym orzeczeniem kategorię E. Oznacza to, że prowadzenie postępowania w sprawie zmiany wobec M. D. kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej okazało się bezprzedmiotowe, a zatem na podstawie art. 105 § 1 kpa podlegało umorzeniu.
Na powyższe rozstrzygnięcie M. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym poprzez niezwrócenie się przez Wojewódzką Komisję Lekarską (dalej "Organ") do Szpitala Specjalistycznego [...] o uściślenie przekazanej informacji o zakres czasu którego dotyczyło zapytanie, co uznane zostało przez Organ za istotne;
- naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa, polegające na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza: bezzasadnym przyjęciem, że Powiatowa Komisja Lekarska orzekająca w 2000 r. oparła swoje ustalenia na dokumentacji medycznej wystawionej przez Szpital Specjalistyczny [...] Oddział Chorób Serca; bezzasadnym przyjęciem, że Skarżący był pacjentem Szpitala Specjalistycznego [...]; niedaniem wiary wyjaśnieniom skarżącego co do przebiegu badań przed Powiatową Komisją Lekarską i jego stanu zdrowia na ten dzień; przyznaniem wiary oświadczeniom lekarzy członków Powiatowej Komisji Lekarskie;
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 28 ust. 4d o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "opoo"), polegające na niezasadnym założeniu, że argument dotyczący sprzeczności efektu wyników pracy Powiatowej Komisji Lekarskiej z rzeczywistym staniem zdrowia skarżącego należy odrzucić;
- art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 30a ust 2 upoo, oraz § 11 ust. 3 pkt l i 2 w zw. z § 12 ust 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 marca 2000 r. w sprawie komisji lekarskich i komisji poborowych oraz wynagradzania za udział w ich pracy (Dz.U. 2000 nr 16 poz. 205), poprzez zaniechanie skierowania skarżącego na badania specjalistyczne.
Powyższe uchybienia, zdaniem skarżącego doprowadziły do wydania decyzji
w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, poddany ocenie naruszającej zasady logiki i doświadczenia życiowego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2018.2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018. 1302. Ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, oraz prawa procesowego, a także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Skargę należało uznać za uzasadnioną tylko częściowo.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku o0brony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2018.1459. t.j. ze zm.), dalej ustawa.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 28 ust. 4-4d ustawy, ostatecznie ustalonego ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2009.120), która weszła w życie z dniem 11 lutego 2009 r., ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B może być zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na pisemny wniosek osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli stan zdrowia tej osoby uległ istotnej zmianie (ust. 4). Do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E (ust. 4c).
Wobec osób, dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. O wszczęciu tego postępowania powiadamia się wojskowego komendanta uzupełnień oraz osobę stawiającą się do kwalifikacji wojskowej (ust. 4 d).
Z powyższych przepisów wynika zasada, że zmiana kategorii jest możliwa, jednak nie odbywa się ona na każde żądanie zainteresowanego i zgodnie z jego intencją. Zasady postępowania i warunki, od których spełnienia taka zmiana jest możliwa, określa w sposób ścisły przepis art. 28 ust. 4 – 4d ustawy.
Nie jest w sprawie sporne, że skarżący stawał w przeszłości do kwalifikacji wojskowej i otrzymał podczas tej kwalifikacji, w 2000 roku, kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "E". Skoro więc w myśl art. 28 ust. 4c, do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, to w sytuacji wnioskowania przez skarżącego o zmianę kategorii z "E" na "wyższą, statuującą zdolność do czynnej służby wojskowej" (wniosek skarżącego, k. 1 akt adm.). , zastosowanie znajduje przepis art. 28 ust. 4d ustawy, zgodnie z którym przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej może jedynie wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Istotę takiej regulacji stanowi zatem okoliczność, że w przypadku osób posiadających kategorię "A" i "B" o zmianie kategorii decyduje treść orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej (lub wojewódzkiej komisji lekarskiej- art. 24 ust. 2 ustawy), natomiast w przypadku osób posiadających kategorię "D" lub "E", zmiana kategorii może nastąpić tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Ustawodawca wykluczył możliwość ponownego orzekania o zdolności do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju przez osoby, którym przyznano ostatecznym orzeczeniem kategorię D lub E.
Użyte przez ustawodawcę w art. 28 ust. 4d ustawy sformułowanie oznacza, że kryterium zmiany kategorii w przypadku osób posiadających kategorię "D" lub "E" stanowi stwierdzenie przez powiatową/wojewódzką komisję lekarską wydania orzeczenia o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej z naruszeniem przepisów prawa. Niewątpliwie więc, zakres rozpoznania a więc i procedowania przez organ w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 4d ustawy jest odmienny i szerszy aniżeli w przypadkach osób posiadających kategorię "A" lub "B". W takich sytuacjach bowiem kryterium zmiany kategorii stanowi okoliczność istotnej zmiany stanu zdrowia. Natomiast w przypadkach wymienionych w ust. 4d komisja winna badać, czy przy wydawaniu orzeczenia o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej nie naruszono przepisów prawa.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy wskazywanego przez skarżącego we wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, aktualnego bardzo dobrego stanu jego zdrowia, co świadczyć ma o niemożliwości przyznania skarżącemu w 2000 roku kategorii "E", z powodu wrodzonej wady serca. W konsekwencji, powyższe wyczerpuje zdaniem skarżącego przesłankę wydania ostatecznego orzeczenia o stopniu zdolności do służby wojskowej w 2000 r. z naruszeniem przepisów prawa. Rację mają jednak organy, że okoliczności dotyczące aktualnego dobrego stanu zdrowia skarżącego potwierdzonego licznymi , załączonymi do wniosku zaświadczeniami lekarskimi i wynikami badań, same przez się, automatycznie, nie pozwalają na zweryfikowanie orzeczenia komisji wydanego w 2000 r. prowadzące do uznania, że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów prawa. Weryfikację tę należy przeprowadzić na podstawie dokumentów i materiałów z okresu, kiedy skarżący stawał do kwalifikacji wojskowej , tj. z roku 2000 i ew. z okresu wcześniejszego.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło przedwcześnie, z naruszeniem art. 7 kpa. W myśl tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, która oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1994 r., sygn. SA/Lu 1921/93, LEX nr 26517 stwierdzono, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany nie tylko na wniosek, ale i z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przedmiotu ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie bowiem do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy. Z powyższych zasad wynika też, że gromadzenie w toku postępowania administracyjnego dowodów ma służyć – najogólniej ujmując, weryfikacji twierdzeń strony, mającej na celu zastosowanie lub odmowę zastosowania konkretnej normy materialnoprawnej. Postępowanie dowodowe winno więc być nakierowane na uzyskanie wszelkich dowodów istotnych w konkretnej, indywidualnej sprawie.
W kontrolowanym postępowaniu organy nie wykorzystały zdaniem Sądu wszystkich możliwości zmierzających do pozyskania dowodów w postaci dokumentacji, bądź ostatecznego potwierdzenia braku stosownej dokumentacji dotyczącej badań lekarskich skarżącego w okresie poprzedzającym stawanie skarżącego do kwalifikacji wojskowej w 2000 r. Sąd zwraca uwagę, że co prawda organ I instancji skierował do Szpitala [...] zapytanie o udzielnie informacji nt. dokumentacji medycznej jaka była wykonana w roku 2000 i w latach wcześniejszych dla skarżącego. Jednak organ ten poprzestał na uzyskaniu od Szpitala jednozdaniowej ogólnej odpowiedzi, iż w rejestrze pacjentów nie widnieje osoba o nazwisku skarżącego. Należało jednak skierować zapytania, czy Szpital prowadził w tamt. okresie rejestr wydawanych zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia pacjentów, w tym także wykonujących badania ambulatoryjne, czy ewentualnym rejestrem objęte są także zaświadczenia wydawane na podstawie przeprowadzonych badań ambulatoryjnych, czy i w jaki sposób rejestruje się i zaświadczenia i orzeczenia wydawane przez lekarzy Oddziału Chorób Serca i jaki sposób czyniło się to w 2000 r. oraz czy określenie "pacjent" jakiego użyto w odpowiedzi na zapytanie, dotyczy każdej osoby otrzymującej jakiekolwiek świadczenie w Szpitalu w tym osób niehospitalizowanych.
Nadto, ze znajdujących się w aktach pisemnych oświadczeń lekarzy - członków Komisji, przed która stawał skarżący w 2000 r. wynika, że dostarczona przez poborowego dokumentacja medyczna była kopiowana i przechowywana "początkowo na terenie lokalu komisji a następnie w siedzibie starostwa, musiała być dostępna dla komisji odwoławczej". Skoro więc odnotowano istnienie zaświadczenia lekarskiego czy tez dokumentacji medycznej, na podstawie której orzeczono względem skarżącego kat. "E", należało podjąć odnalezienia tejże. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że kierowano zapytanie do archiwum Starostwa w tej sprawie. Jednakże przeczy temu zawartość akt administracyjnych. Organ kierował zapytanie do NFZ oraz do szpitala [...], w sprawie procedur medycznych wykonanych dla skarżącego, ( k. 61 i 64 akt adm.). Brak natomiast w aktach dowodu na to aby kierowane było zapytanie do archiwum Starostwa o podanie, czy jest w posiadaniu dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącego w związku z posiedzeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej w dniu 26 kwietnia 2000 r., która to dokumentacja była podstawą do przyznania skarżącemu kategorii "E". W tej sytuacji udzielona przez NFZ odpowiedź nie ma w sprawie żadnego znaczenia, ponieważ przekazane dane nie dotyczą istotnego w sprawie okresu. Istotna jest natomiast kwestia przechowywania w zasobach archiwalnych dokumentacji, która stanowiła podstawę orzeczenia Komisji w 2000 r. Jest to kwestia odrębna od danych dotyczących udzielania skarżącemu świadczeń. Czym innym jest brak informacji na temat świadczeń udzielanych przez NFZ a czym innym jest sprawa przechowywania przez Starostę dokumentacji lekarskiej zgromadzonej przez Powiatową Komisję Lekarską, dotyczącej poborowych i stanowiącej podstawę orzekania o przyznaniu kategorii do służby wojskowej. Organ w ogóle nie wyjaśnił, jakie zasady rządziły przechowywaniem tego rodzaju dokumentacji, jedyna informacja na ten temat wynika z treści oświadczeń lekarzy znajdujących się w aktach. Kolejno należy zwrócić uwagę, że w aktach znajduje się – jak to określił organ "wypis" z książki orzeczeń lekarskich. Nie wiadomo kto go sporządził, nie zawiera opisu nazw rubryk, nie wiadomo co oznaczają litery i cyfry umieszczone pod rozpoznaniem. Nie było przeszkód aby sporządzić kopię odpowiedniej strony książki, nie ujawniając danych pozostałych poborowych zawartych na tej samej stronie. Wobec takich braków "wypis" ten nie odpowiada pojęciu dokumentu, uregulowanemu w przepisach art. 76 i 76a kpa Brak także w aktach administracyjnych protokołu z posiedzenia Komisji w dniu, w którym wydano kwestionowane przez skarżącego orzeczenie, chociaż organ drugiej instancji powołuje się na taki protokół w uzasadnieniu decyzji.
Jak wynika z powyższego, postępowanie w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone w istotnej części nieprawidłowo, z naruszeniem zasad wynikających przede wszystkim z art.7 kpa, oraz art. 77 kpa, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia przedwcześnie. Ponownie rozpatrując odwołanie skarżącego, organ drugiej instancji uzupełni braki dowodowe w zakresie wyżej wskazanym. Po podjęciu tych działań organ dokona ponownej oceny zgromadzonego materiału, mając na uwadze także zarzuty odwołania. Ocena ta będzie dokonana z uwzględnieniem regulacji wynikającej z art. 28 ust. 4d Ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Skoro zatem organ naruszył wskazane wyżej przepisy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt.1) lit. c p.p.s.a. należało orzec jak w pkt. I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło