III SA/Kr 859/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Gminy S z dnia 28 kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie likwidacji drogi na odcinku przebiegającym po działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] położonej w S dz. II postanawia: odrzucić skargę. W dniu 28 kwietnia 2005r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603), Rada Gminy S podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie likwidacji drogi na odcinku przebiegającym po działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] położonej w S dz. II. Pismem z dnia 29 marca 2012r. J. K. wezwała Wójta Gminy S do usunięcia naruszenia prawa i przywrócenia biegu drogi gminnej, biegnącej po działce nr [...] w S. W dniu [...] 2012r. Rada Gminy S podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie rozpatrzenia pisma Pani J. K. z dnia 30.03.2012 w sprawie przywrócenia drogi. W uchwale tej Rada Gminy S oświadczyła, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w uchwale z dnia 28 kwietnia 2005r. Nr [...]. Odpis uchwały został doręczony J. K. w dniu 26 lipca 2012r. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013r., sygn. akt III SA/Kr 1415/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. K. na uchwałę Rady Gminy S z dnia [...] 2012r. Nr [...] przyjmując, że ta uchwała stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a na tego rodzaju uchwały skarga jest niedopuszczalna. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014r., sygn. akt I OSK 2915/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. K. od w/w postanowienia WSA w Krakowie. Pismem z dnia 3 marca 2014r. J. K. wezwała Radę Gminy S do usunięcia stanu niezgodności z prawem poprzez zmianę uchwały z dnia 28 kwietnia 2005r. Nr [...]. W dniu [...] 2014r. Rad Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wezwania Pani J. K. do usunięcia stanu niezgodności z prawem, którą uznała to wezwanie za bezzasadne. Pismem z dnia 5 maja 2014r. J. K. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy S z dnia 28 kwietnia 2005r. Nr [...] w sprawie likwidacji drogi na odcinku przebiegającym po działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] położonej w S dz. II, domagając się jej uchylenia. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej, względnie o jej odrzucenie, gdyż skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r. poz. 594 z późn. zm., zwanej dalej usg), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w tym przepisie jest zatem surogatem środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu składu siedmiu sędziów z dnia 24 czerwca 2002r., sygn. akt OSA 2/02 stwierdził, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały – jednokrotnie, następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Nie można więc instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie i bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Ponadto takie rozumienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na akty organów jednostek samorządu terytorialnego w pozycji bardziej uprzywilejowanej niż inne podmioty, wnoszące skargi na podstawie innych przepisów (np. osoby, które wniosły odwołanie od decyzji organu I instancji, a następnie skargę). Nie ulega przy tym wątpliwości, że ilekroć przepisy stanowią o środkach odwoławczych (art. 108 § 1, art. 125 § 1, art. 127 § 1, art. 129 § 1, art. 130 § 1 i 2, art. 141 § 1 k.p.a.), dotyczą one prawa określonego podmiotu (strony) do jednokrotnego wniesienia danego środka (odwołania, zażalenia) od konkretnego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia). Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu i co należy podkreślić w tej samej sprawie, dotyczącej tego samego aktu, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483). Powodowałoby to bowiem uprzywilejowanie podmiotów wnoszących skargi na podstawie art. 101 ust. 1 usg od podmiotów wnoszących skargi na innej podstawie (por. postanowienia NSA z dnia 20 września 2006r., sygn. akt II GSK 212/06; z dnia 4 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 2294/11; z dnia 24 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2/12; z dnia 29 listopada 2012r., sygn. akt I OSK 2737/12; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżąca dwukrotnie – pismami z dnia 29 marca 2012r. i z dnia 3 marca 2014r. – wzywała Radę Gminy S do usunięcia naruszenia prawa przez uchwałę z dnia 28 kwietnia 2005r. Nr [...] w sprawie likwidacji drogi na odcinku przebiegającym po działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] położonej w S dz. II. Mając na względzie powyższe stanowisko sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, należy stwierdzić, że wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 101 ust. 1 usg, było pismo z dnia 29 marca 2012r. Było ono wprawdzie adresowane przez skarżącą na ręce Wójta Gminy S, ten jednak przekazał je organowi właściwemu czyli radzie Gminy S, która uchwałą z dnia [...] 2012r. Nr [...] Rada Gminy S nie uwzględniła tego wezwania. Odpis uchwały został doręczony J. K. w dniu 26 lipca 2012r. Oznacza to, że od tego dnia rozpoczął bieg 30-dniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia (por. uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07). Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 27 sierpnia 2012r., natomiast skarżąca wniosła skargę w dniu 6 maja 2014r. (data prezentaty Urzędu Gminy w S), a więc po terminie. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarga została wniesiona po terminie, a zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.