III SA/Kr 860/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 maja 2013r. nr [....] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , decyzją z dnia 29 maja 2013r. utrzymało w mocy decyzję Starosty M. z dnia 18 lutego 2013r. , na mocy której orzeczono o uchyleniu w całości decyzji ostatecznej nr [....] z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki [....] nr nadwozia [....] 8 na rzecz skarżącego M.P. , odmówiono ponownej rejestracji przedmiotowego pojazdu , unieważniono dowód rejestracyjny [....] , tablice rejestracyjne [....] , znaki legalizacyjne [....] , kartę pojazdu [....] oraz nalepkę kontrolną [....] . Podstawą prawną decyzji II instancji stanowił art. 72 i art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005.908), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U.2007.1322.) oraz art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 151 § 1 pkt 2 i art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło , że na wniosek skarżącego organ dokonał rejestracji przedmiotowego pojazdu , jednak w dniu 26 listopada 2012 r. do Starosty M. wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w N. dotyczący rejestracji ww. pojazdu , w którym poinformowano , że z ustaleń prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w N. , sygn.akt II K 413/11 i utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Okręgowego w N. , sygn.akt II Ka 322/11 wynika, iż skarżący został uznany winnym posłużenia się w Urzędzie Celnym w N. podrobioną - w zakresie określenia sprzedawcy samochodu i jego podpisu - umową datowaną na dzień 21 marca 2010r. nabycia wyżej opisanego pojazdu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Starosta M. postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012r. wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 kpa , a następnie w dniu 18 lutego 2013r. wydał decyzję uchylającą w całości rejestrację przedmiotowego pojazdu. Zdaniem organu I instancji , w wyniku wprowadzenia w błąd pracownika Wydziału Komunikacji w M. , pojazd został zarejestrowany między innymi na podstawie dokumentu stwierdzającego nieprawdę co do przeniesienia prawa własności. Decyzja z dnia 28 maja 2010 r. o rejestracji samochodu oraz dokumenty pojazdu zostały wydane w wyniku przestępstwa. Nową okolicznością , nieznaną Wydziałowi Komunikacji w M. , było ustalenie w świetle zebranego materiału dowodowego, że przedstawiona w dniu 4 lutego 2010 r. przez skarżącego umowa sprzedaży z dnia 21 marca 2010 r. była umową sfałszowaną. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej zmianę , ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy Starostwu w M. do ponownego rozpoznania , gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie – w ocenie skarżącego - jest przedwczesne" albowiem organ nie miał informacji o całości problemu" . Skarżący przyznał , że został ukarany za przestępstwo z art. 270 § 1 kk tj. posłużenie się sfałszowaną umową kupna , jednak– jego zdaniem - sprawa ta nie jest prawidłowo rozstrzygnięta , gdyż sądy orzekając o przestępstwie z art. 270 § 1 kk nie znały wszystkich okoliczności dotyczących zakupu przedmiotowego pojazdu i okoliczności , w jakich skarżący wszedł w posiadanie tej umowy . Skarżący podniósł , że z powodów, o których wyżej mowa , w Sądzie Apelacyjnym będzie prowadzone postępowanie o wznowienie sprawy karnej, albowiem okoliczności na które się powoła , wskazują, że nie miał on świadomości, że umowa którą się posłużył jest fałszywa. W ocenie skarżącego , powyższa okoliczność winna być uwzględniona przez Starostwo w M. przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego , w niniejszym postępowaniu zachodzi konieczność przesłuchania w charakterze świadków osoby pośredniczące w sprowadzeniu przedmiotowego samochodu i przekazaniu zakwestionowanej umowy kupna pojazdu. Ponadto skarżący podniósł , że według ustaleń Prokuratury Rejonowej w N. , przedmiotowy pojazd nie pochodzi z kradzieży, zatem uzupełnienie danych dotyczących własności pojazdu i przedłożenie ich w urzędzie całkowicie zmienia sytuację prawną przedmiotowego samochodu . Wskazane okoliczności , w ocenie skarżącego powodują , iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych do odmowy ponownej rejestracji ww. pojazdu . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdziło, że wniesienie przez Prokuratora Rejonowego w N. sprzeciwu od ostatecznej decyzji Starosty [....] z dnia 28 maja 2010 r. o rejestracji przedmiotowego samochodu , obligowało organ do wszczęcia w sprawie postępowania z urzędu . W związku z tym organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie z urzędu w niniejszej sprawie. Przeprowadzone postepowanie wznowieniowe wykazało , że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 kpa , gdyż łącznie zostały spełnione następujące warunki: 1/ w decyzji ostatecznej organ administracyjny poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2/ sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu , 3/ na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Organ odwoławczy wyjaśnił , że zgodnie z art. 72 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym j:Dz.U.2012.1137.) rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu . Skarżący do wniosku o rejestrację przedmiotowego samochodu dołączył umowę kupna ww. pojazdu z dnia 21 marca 2010 r. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem z języka włoskiego , jednak istotne dla sprawy okoliczności faktyczne wynikające z tego dokumentu okazały się fałszywe. Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu syg. II K 413/11 z dnia 11 lipca 2011 r. wynika , że skarżący został skazany za przestępstwo z art. 270 § 1 kk polegające na posłużeniu się podrobioną w zakresie określenia sprzedawcy samochodu i jego podpisu umową kupna datowaną na dzień 21 marca 2010 r. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie organu odwoławczego , zaistniała podstawa do wznowienia postępowania wskazana w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Stwierdzenie w prawomocnym wyroku , iż umowa stanowiąca dowód własności , była podrobiona uczyniło w konsekwencji dokonaną rejestracją wadliwą i dokonaną bez wymaganych przepisami prawa dokumentów. Umowa przedłożona przez skarżącego , na podstawie której dokonano rejestracji w dniu 28 maja 2010 r. przedmiotowego pojazdu , nie może być uznana za dowód własności pojazdu, nie zostały zatem spełnione ustawowe przesłanki zarejestrowania samochodu . Decyzja odmawiająca skarżącemu ponownej rejestracji pojazdu , w ocenie organu odwoławczego , nie narusza prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących skazania skarżącego za przestępstwo z art. 270 § 1 kk, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło , że postępowanie przed sądem powszechnym nie może podlegać ocenie organu administracyjnego ; organ administracyjny nie ma również podstaw prawnych do przesłuchiwania świadków na okoliczność ustalenia własności pojazdu będącego przedmiotem złożonego przez skarżącego wniosku o rejestrację pojazdu. Rejestracji dokonuje się na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych ;w przypadku , gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organ administracyjny obowiązany jest odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu . Organ administracyjny, uznając istnienie podstaw do wznowienia postępowania, powinien po pierwsze - uchylić przedmiotowe rozstrzygnięcie, a po drugie - orzec co do istoty sprawy. W związku z powyższym , w rozpatrywanej sprawie – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego , organ I instancji prawidłowo orzekł w zaskarżonej decyzji . Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący zarzucił naruszenie prawa , a to art.107 § 3 kpa oraz art.145 § 1 pkt.2 i 5 kpa. W ocenie skarżącego , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozstrzygając sprawę nie przedstawiło właściwego uzasadnienia faktycznego, jak również prawnego, podjętej przez siebie decyzji, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy ograniczył się do przedstawienia stanu faktycznego sprawy, natomiast nie wypowiedział się w żaden sposób co do faktów, jakie zostały uznane za udowodnione, a także przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniom skarżącego przedstawionym w odwołaniu od decyzji Starosty M . Organ nie wyjaśnił , dlaczego odmówiono uzupełnienia złożonego wniosku o dokonanie rejestracji pojazdu poprzez przedłożenie w miejsce sfałszowanej umowy kupna pojazdu , dokumentu potwierdzającego własność skarżącego w odniesieniu do przedmiotowego samochodu. W ocenie skarżącego , mimo iż był w posiadaniu sfałszowanej umowy kupna , pozostaje pełnoprawnym właścicielem przedmiotowego pojazdu. Zdaniem skarżącego, uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji obarczone jest błędami . Starosta M. wydał decyzję na podstawie m.in. art. 145 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kpa nie uzasadniając takiego rozstrzygnięcia , natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odniosło się jedynie do art. 145 § 1 pkt. 1 kpa i tyko w zakresie dotyczącym tego przepisu sporządziło uzasadnienie prawne , natomiast brak jest takiego uzasadnienia w odniesienia do norm zawartych w punktach 2 i 5 art.145 § 1 kpa . Skarżący zarzucił , że uchybienie sporządzenia należytego uzasadnienia zarówno faktycznego, jak i prawnego pozostaje również w sprzeczności z art. 11 kpa, który stanowi, iż organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędną podstawę prawną, a to przez powołanie się na art. 145 § 1 pkt. 2 kpa, albowiem nie miało miejsce zdarzenie będące przestępstwem , a mające mieć wpływ na treść decyzji. Pomiędzy przestępstwem, a wydaniem decyzji musi istnieć związek przyczynowy, w związku z czym należało wykazać, iż skarżący mając świadomość bycia w posiadaniu sfałszowanej umowy , posłużył się nią w celu zarejestrowania pojazdu. Tymczasem skarżący został skazany za posłużenie się sfałszowaną decyzją, natomiast nie zostało udowodnione, iż zrobił to świadomie. Ponadto skarżący zarzucił , że organy nie wykazały , jakie to istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, czy też nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane były organowi w chwili wydania pierwotnej decyzji (decyzji, którą zarejestrowano samochód), a stanowiły podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o rejestracje ww. pojazdu. Wskazując na powyższe okoliczności skarżący podniósł , że rozstrzygnięto w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa nie wskazując na istnienie przesłanek określonych w tym przepisie. Zdaniem skarżącego , nie zaistniały żadne nowe okoliczności , a tym bardziej " istotne" , które uzasadniałyby wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty M. z dnia 28 maja 2010r. o rejestracji ww. pojazdu . Skarżący nadmienił , iż złożył wniosek do Sądu Apelacyjnego w Krakowie o wznowienie postępowania karnego, w którym został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk, gdyż sam stał się ofiarą przestępstwa ze względu na to, iż sfałszowaną umowę przedstawiono mu jako prawdziwą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki |Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego , które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego , regulującymi tryb jej wydania . Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji . Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny , po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych , nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art.134 § 1 ww. ustawy. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest , że Starosta [....] wydając w dniu 28 maja 2010r. decyzję o zarejestrowaniu – na wniosek skarżącego – samochodu osobowego marki [....] – oparł się na załączonej do wniosku umowie kupna – sprzedaży przedmiotowego pojazdu jako dowodu własności pojazdu. Obowiązek przedłożenia takiego dokumentu ( jako jednego spośród innych wymagalnych do rejestracji ) wynika wprost z art.72 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137). Skarżący nie kwestionuje również faktu skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 11 lipca 2011r. , sygn.akt II K 413/11 , uznającym go winnym posłużenia się podrobioną w zakresie określenia sprzedawcy samochodu i jego podpisu umową datowaną na dzień 21 marca 2010r. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 27 października 2011r. , sygn.akt II Ka 322/11 . Starosta M. powziął informacje o skazaniu skarżącego za przestępstwo z art.270 § 1 kk z pisma z dnia 22 listopada 2012r. zawierającego sprzeciw Prokuratora Rejonowego w N. od decyzji ostatecznej o zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu. Sąd w całości podziela stanowisko organów administracyjnych , że wniesienie sprzeciwu obligowało Starostę M. do wszczęcia postępowania z urzędu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 maja 2010r. o rejestracji ww. pojazdu. W aktach sprawy znajduje się postanowienie z dnia 10 grudnia 2012r. wydane w trybie art.149 § 1 kpa , a zatem postępowanie wznowieniowe zostało skutecznie wszczęte w przepisanej przez prawo formie. Jako przyczynę wznowienia postepowania organ wskazał w ww. postanowieniu art.145 § 1 pkt. 1 , 2 i 5 kpa. Z kolei w decyzji z dnia 18 lutego 2013r. Starosta M. stwierdził , że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w wyniku wprowadzenia w błąd pracownika Wydziału Komunikacji w M. poprzez przedłożenie dokumentu stwierdzającego nieprawdę co do przeniesienia prawa własności . Organ uznał , że umowa kupna - sprzedaży pojazdu była sfałszowana , a w konsekwencji decyzja o zarejestrowaniu pojazdu została wydana w wyniku przestępstwa . Nową okolicznością , nieznaną organowi dokonującemu rejestracji samochodu było ustalenie , że przedstawiona przez skarżącego umowa była sfałszowana. Motywy uzasadnienia wskazują , że w ocenie tego organu , w sprawie zaistniały przesłanki określone w art.145 § 1 pkt.1 , 2 i 5 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji , w uzasadnieniu swej decyzji wskazało , że w sprawie zaistniała jedynie przesłanka z art.145 § 1 pkt.1 kpa. Sąd podziela powyższe stanowisko , jednak obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie motywów , dlaczego zaskarżona decyzja była nieprawidłowa w części dotyczącej stwierdzenia , że w sprawie nie zaistniały pozostałe dwie przesłanki określone w pkt.2 i 5 art.145 § 1 kpa. Dostrzegając wadliwość zaskarżonej do tut. Sądu decyzji w powyższym zakresie i uznając zasadność podniesionego zarzutu skargi w zakresie naruszenia art.107 § 3 kpa , należy stwierdzić , że okoliczność ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy i nie mogła skutkować uchyleniem decyzji. Zgodnie bowiem z art.145 § 1 pkt.1 lit.c ww. ustawy – Prawo o po0stepowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd uwzględniając skargę na decyzję , uchyla zaskarżona decyzję tylko w przypadku , gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy . W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała , bowiem brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego w zakresie oceny przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania przez organ odwoławczy nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podzielił bowiem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. co do faktu , iż zaistniała przesłanka z aryt.145 § 1 pkt.1 kpa , która uzasadniała wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia Starosty M. z dnia 18 lutego 2013r. Wobec niespornego faktu posłużenia się przez skarżącego podrobioną umową kupna – sprzedaży , który to dokument nie mógł stanowić dowodu własności pojazdu wymaganego zgodnie z art.72 ust.1 pkt.1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym , uzasadnione było wznowienie postepowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu w oparciu o przesłankę z art.145 § 1 pkt.1 kpa. Przepis ten stanowi , że w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postepowanie , jeżeli dowody , na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne , okazały się fałszywe. Okoliczność fałszywości przedłożonej przez skarżącego umowy kupna – sprzedaży samochodu została przesądzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 11 lipca 2011r. , sygn.akt II K 413/11 , utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 27 października 2011r. , sygn.akt II Ka 322/11 . Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. co do istnienia związku przyczynowego pomiędzy sfałszowaną umową kupna – sprzedaży pojazdu , a istotnymi – z punktu widzenia rejestracji tego pojazdu – okolicznościami faktycznymi . Odnosząc się do zarzutów skargi kwestionujących rozstrzygnięcia sądów karnych , należy stwierdzić , że wzgląd na respektowanie zasady rozszerzonej prejudycjalności wyroku karnego sprzeciwia się możliwości podważania dokonanych w nim ustaleń w postępowaniu administracyjnym . Organy związane zatem były skazującym i prawomocnym wyrokiem karnym co do faktu podrobienia umowy w zakresie określenia sprzedawcy samochodu i jego podpisu na tym dokumencie. Przedłożony przez skarżącego dowód własności pojazdu nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji o jego rejestracji , co w konsekwencji uzasadniało uchylenie tej prawomocnej decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi dotycząca złożenia wniosku o wznowienie postępowania karnego , bowiem dopiero prawomocne rozstrzygnięcie wydane w tym postępowaniu może mieć ewentualny wpływ na postępowanie administracyjne dotyczące ponownej rejestracji ww. pojazdu. Skarga nie może być uwzględniona , ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień . W tym stanie rzeczy , Sąd działając na podstawie art.151 ww. ustawy , orzekł jak w sentencji.