III SA/Kr 861/08

PostanowienieWSA w Krakowie2010-01-08

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi kasacyjnej. Uzasadniono to tym, że pomimo posiadania przez rodzinę domu i nieruchomości rolnej, ich dochody (renta męża) są niewystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, a wydatki na energię, gaz, telefon, wyżywienie, opał i ubezpieczenie znacząco obciążają budżet. Sąd uznał, że pomoc udzielana przez dorosłe dzieci nie pozbawia prawa do pomocy, a sprzedaż majątku byłaby sprzeczna z podstawami egzystencji rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca W. I. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem, posiada dom i 5ha nieruchomości rolnej, ale nie posiada zasobów pieniężnych. Miesięczne dochody gospodarstwa to 900 zł renty męża, przy czym wydatki na media, wyżywienie, opał i ubezpieczenie znacząco przekraczają te dochody. Skarżąca korzysta również z pomocy finansowej dzieci pracujących za granicą.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi kasacyjnej. II. W pozostałej części wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. I. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając ją od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi kasacyjnej, II. w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom i nieruchomość rolna o powierzchni 5ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 900 zł renty męża. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że z uwagi na sytuację finansową nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Dochody męża nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych i uzasadnionych potrzeb rodziny. Wskazała, że za energię elektryczną i gaz rodzina płaci po 200 zł miesięcznie, za telefon ok. 100 zł, na wyżywienie przeznacza ok. 1500 zł a do tego wszystkiego dochodzi w każdym roku konieczność zakupu opału za ok. 1500 zł i opłacenia podatku rolnego ok. 300 zł. Wezwana przedłożyła kopie rachunków i pokwitowań z których wynika, że ostatnimi czas za telefon stacjonarny i usługi internetowe płaciła łącznie ok. 100 zł, za gaz 286 zł, za energię elektryczną pomiędzy 165-140 zł. Do tego dochodzi zapłat składki ubezpieczenia KRUS w łącznej wysokości 294 zł. Wyjaśniła, że w ramach systemu bezpośredniego wsparcia korzysta z przyznawanych płatności, nadmieniając iż w roku 2009 nie otrzymała jeszcze stosownej decyzji natomiast w roku 2008 była to kwota 4233 zł (vide: kopia decyzji). Skarżąca oświadczyła, że korzysta z pomocy finansowej pełnoletnich dzieci, które pracują za granicą. Dla wykazania wysokości renty małżonka przedstawiła zaś wtórniki przelewów jego świadczenia. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach (art. 252 ppsa) a dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa a na wezwanie udzieliła stosownych wyjaśnień przedkładając również na poparcie swych tez kopie dokumentów źródłowych, które stanowią obiektywne świadectwo przedstawionych w nich faktów i danych. Niewielkie nieścisłości (mi.in. brak rachunku za zakup opału) pozostają bez znaczenia albowiem oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w jej sytuacji, nie wzbudzając przy tym istotnych wątpliwości. Z oświadczenia skarżącej uzupełnionego przedłożonymi kopiami dokumentów źródłowych wynika, że rodzina musi liczyć się z wydatkami około 100 zł za telefon i usługi internetowe (vide: faktury), ok. 150 zł na energię elektryczną (vide: pokwitowania mniej więcej tyle samo na gaz (rozliczany w okresach dwumiesięcznych – przyp. RWSA) a także rezerwować określoną kwotą na podatek i opał, konieczność zakupu którego sezonowo wynika z zasad doświadczenia życiowego. Do tego wszystkiego dochodzi konieczność zakupu żywności i środków niezbędnych w każdym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę te realia a także obecne ceny podstawowych produktów i przyrównując wszystkie te wydatki do wysokości świadczenia rentowego męża skarżącej nie dziwi specjalnie, że skarżąca zmuszona jest korzystać z pomocy finansowej dzieci pracujących za granicą nawet jeśli strona w ramach systemu bezpośredniego wsparcia otrzymuje pewne wsparcie. Okoliczność ta zarazem nie staje całkowicie w poprzek staraniom skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2005 r (I FZ 1/05) pomoc udzielana stronie przez dorosłe dzieci nie może pozbawić jej prawa pomocy. Podobnie trudno wymagać od skarżącej dokonania rozporządzeń posiadanym majątkiem nawet jeśli posiada on określoną wartość sprzedażną względnie podkładową godziłyby to bowiem w podstawy egzystencji rodziny. Wreszcie zwrócić uwagę trzeba, że dotychczasowa postawa skarżącej, dowodzi, iż nie stara się nadużywać instytucji prawa pomocy. Jak długo była w stanie to czynić opłacała koszty zainicjowanego przez siebie postępowania własnym sumptem (vide: k. 15 i 19; k. 44 i 46). Mając to wszystko na uwadze i zachowując w pamięci, że strona reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru musi liczyć się także z koniecznością wygospodarowania środków na jego wynagrodzenie udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając ją od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi kasacyjnej. Na obecnym etapie postępowania jest to bowiem w zasadzie jedyny wydatek z jakim skarżąca musi się liczyć. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło