III SA/Kr 861/12
WyrokWSA w Krakowie2013-03-21
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Barbara Pasternak, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opału, powołując się na stan powagi rzeczy osądzonej, mimo że wniosek dotyczył innego okresu niż poprzednia decyzja?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opału, powołując się na stan powagi rzeczy osądzonej, jeśli nie ustalił precyzyjnie, czy zakres przedmiotowy nowego wniosku pokrywa się z zakresem postępowania zakończonego ostateczną decyzją. W przypadku wątpliwości co do przedmiotu wniosku, organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania zgodnie z art. 63 § 2 kpa.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do opału. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na wcześniejszą decyzję rozstrzygającą sprawę opału na sezon grzewczy 2011/2012. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nieprawidłowe ustalenie zakresu przedmiotowego wniosku i brak wezwania do jego sprecyzowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. K. – K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji,
Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2012r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 104, art. 105 § 2, art. 107 kpa oraz art. 14, art. 102 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze) - po rozpatrzeniu wniosku J. K. – K. z dnia 27 lutego 2012r. - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opału.
W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja administracyjna z dnia [...] 2011 r. znak: [...], a w sprawie toczy się postępowanie administracyjne w związku ze złożonym w dniu 10 stycznia 2012r. odwołaniem od decyzji organu I instancji rozstrzygającej sprawę opału na sezon grzewczy 2011/2012. Te okoliczności, w ocenie Prezydenta, uzasadniały wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. K. – K., która zarzuciła, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania opisane w art. 61 i art. 61 a kpa. Zdaniem żalącej się został złożony nowy wniosek o pomoc, a decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. rozstrzygała sprawę opału na sezon grzewczy 2011/2012, czyli wniosek o pomoc z dnia 30 listopada 2009r. Natomiast wniosek z dnia 27 lutego 2012r. dotyczy dwóch innych miesięcy, a przez dwa miesiące mogła ulec sytuacja materialna strony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 61a kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 144 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Zdaniem Kolegium postanowienie organu l instancji z dnia [...] 2012r. było prawidłowe, ponieważ SKO decyzją z dnia [...] 2012r. znak: [...] uchyliło decyzję organu l instancji w całości i orzekło merytorycznie w ten sposób, że odmówiło przyznania J. K. – K. świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału na sezon grzewczy 2011/2012, zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz i środki czystości za miesiąc listopad 2011 r. Tym samym w sposób ostateczny została rozstrzygnięta kwestia prawa J. K. – K. do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej na zakup opału w sezonie 2011/2012. Zatem w sprawie zaistniała sytuacja, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca tą samą sprawę administracyjną, co stwarza stan powagi rzeczy osądzonej.
Skargę na postanowienie SKO złożyła J. K. – K., która podniosła, że każdy wniosek o udzielenie pomocy wymaga odrębnego i szczegółowego postępowania wyjaśniającego obejmującego nie tylko analizę kryterium dochodowego określonego w art. 8 pkt 1-13 ustawy o pomocy społecznej, lecz także całościową analizę sytuacji strony, a w tym jej własnego potencjału, możliwości zarobkowych i majątkowych. Skarżąca podkreśliła, że analiza ta jest dynamiczna i dlatego nie można porównywać ze sobą następujących po sobie kolejnych miesięcy i automatycznego postępowania według z góry ustalonego schematu. Zdaniem skarżącej, choć wnioskowana pomoc jest tożsama z poprzednim wnioskiem i dotyczy dofinansowania do zakupu opału na sezon grzewczy 2011/2012, to jednak wniosek inicjujący postępowanie pochodzi z innego miesiąca i dotyczy innej sytuacji rodziny.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę.
Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu l instancji.
Art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego daje organom administracji podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania powoływało się na przesłankę mieszczącą się w pojęciu "innych uzasadnionych przyczyn". Organy uznały bowiem, że w sprawie zaistniała sytuacja, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca tą samą sprawę administracyjną, co stwarza stan powagi rzeczy osądzonej. Powołano się przy tym na fakt, że wniosek skarżącej złożony 27 lutego 2012r. o "dofinansowanie zakupu opału" (k. 834 akt adm.) miał ten sam przedmiot, co postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją SKO z dnia [...] 2012r. znak: [...]. Zaznaczyć trzeba, że decyzja ta dotyczyła przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału na sezon grzewczy 2011/2012.
W ocenie Sądu organy obu instancji nie ustaliły w sposób prawidłowy, czy zakres przedmiotowy wniosku skarżącej z dnia 27 lutego 2012r. pokrywa się z zakresem przedmiotowym postępowania zakończonego decyzją SKO decyzją z dnia [...] 2012r. Zauważyć trzeba, że ta decyzja posługuje się niezbyt precyzyjnym określeniem "sezon grzewczy 2011/2012". Natomiast wniosek skarżącej z 27 lutego 2012r. wskazuje jedynie cel, na który ma być przeznaczone przyznane świadczenie (zakup opału) bez bliższego określenia, w jakim okresie opał ten ma być wykorzystywany przez skarżącą. Zdaniem Sądu samo porównanie treści decyzji SKO z dnia [...] 2012r. oraz wniosku skarżącej z 27 lutego 2012r. nie pozwalało na stwierdzenie, że dotyczą one tego samego przedmiotu. W takiej sytuacji organ, do którego wpłynął wniosek, zobowiązany był zastosować art. 63 § 2 kpa i wezwać skarżącą do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku. Dopiero bowiem odpowiednie doprecyzowanie treści złożonego przez skarżącą wniosku umożliwiłoby prawidłowe rozstrzygnięcie, czy wniosek ten dotyczy kwestii już rozstrzygniętej ostateczną decyzją SKO z dnia [...] 2012r. Odnośnie przedmiotowego wniosku skarżącej organy nie zastosowały art. 63 § 2 kpa, co doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego bez odpowiedniego wyjaśnienia, czy ze względu na stan powagi rzeczy osądzonej zachodzą podstawy do zastosowania art. 61 a § 1 kpa. Takie działanie organów stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej z 27 lutego 2012r. organy pomocy społecznej zobowiązane będą do prawidłowego ustalenia zakresów przedmiotowym tego wniosku oraz postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] 2012r. z uwzględnieniem wskazań zawartych powyżej.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło