III SA/Kr 862/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia 10 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek, że uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 70 m2 składający się z dwóch izb, kuchni i komory oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,86 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania odniósł się do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej. Ponadto nadmienił, że posiada zadłużenie podatkowe na ok. 2000 zł. W oparciu o zalegające na karatach akt sprawy dokumenty źródłowe a także wyjaśnienia skarżącego złożone w innych sprawach (vide: III SA/Kr 380/10, III SA/Kr 124/10) okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący jest osobą bezrobotną, ostatnimi czasu korzystał z pomocy społecznej. Pomagają mu także znajomi i rodzina. Dom skarżącego jest drewniany, nie ma w nim doprowadzonej wody ani gazu, wyposażony jest w piece węglowe. Położony jest na terenach zalewowych. W kwietniu został zalany. Nie płaci za wywóz śmieci. Z uwagi na problemy zdrowotne pozostaje w leczeniu. Leki otrzymuje z darów. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu stanowi uznanie skarżącego za osobę bezrobotną oraz odmowa przyznaniu mu prawa do zasiłku a w postępowaniu sądowoadministracyjnym skargę opatrzono symbolem "6331" (vide: zarządzenie z 3.08.10 r. k. 1). W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - wniosek skarżącego należało uznać w tym zakresie za bezprzedmiotowy i w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że strony najzwyczajniej nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności dokonywania wezwań strony o złożenie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenie dokumentów źródłowych (arg. ex art. 255 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargę akta administracyjne jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Twierdzenia skarżącego korespondują bowiem ze składanymi gdzie indziej a także znajdują potwierdzenie w treści odpowiednich dokumentów źródłowych. Skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę kawalera borykającego się z problemem bezrobocia, w zasadzie bez dochodu, z zadłużeniem, zmuszonego poszukiwać wsparcia w ośrodkach pomocy społecznej, z problemami zdrowotnymi. Okoliczność, że należy do niego dom i niewielka nieruchomość rolna nie zmienia przyjętego punktu widzenia. Dom w którym zamieszkuje zabezpiecza bowiem jego podstawowe potrzeby bytowe a w związku z tym jego sprzedaż czy obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty postępowania stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania. . Nie można też tracić z pola widzenia stanu technicznego jego wyposażenia. Poza tym podobnie jak grunt położony jest na terenach zalewowych. Mając zatem na uwadze powyższe i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć obiektywnie niewielki, to jednak skarżący nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Stąd należało przyznać mu w takim zakresie pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.