III SA/Kr 862/24

WyrokWSA w Krakowie2024-11-13

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Magdalena Gawlikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia wychowawczego obywatelowi Ukrainy, który przybył do Polski w związku z konfliktem zbrojnym, może być oparta wyłącznie na braku wpisu do rejestru Straży Granicznej, mimo posiadania numeru PESEL z oznaczeniem 'UKR' i innych dowodów potwierdzających legalny pobyt?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania świadczenia wychowawczego obywatelowi Ukrainy nie może być oparta wyłącznie na braku wpisu do rejestru Straży Granicznej, jeśli strona przedstawiła inne dowody potwierdzające legalny pobyt i posiadanie statusu 'UKR'. Rejestr Straży Granicznej ma charakter ewidencyjny, ale nie jest jedynym dowodem legalności pobytu, a przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie uzależniają legalności pobytu od wpisu do tego rejestru. Organ powinien przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe, uwzględniając wszystkie dostępne dowody.
Stan faktyczny
Skarżąca V. B. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko M. S. ZUS odmówił przyznania świadczenia, ponieważ dzieci skarżącej nie figurowały w rejestrze Straży Granicznej, mimo że skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające jej przyjazd do Polski z dziećmi w związku z konfliktem na Ukrainie i posiadanie statusu UKR. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi V. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lutego 2024 r., znak 010070/680/9107803/2023, postępowanie 427155548 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z 23 lutego 2024 r. znak sprawy: 010070/680/9107803/2023, postępowanie: 427155548 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z 8 lutego 2024 r. o tym samym oznaczeniu, odmawiającą skarżącej V. B. świadczenia wychowawczego na dziecko M. S. za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżąca złożyła 6 września 2023 r. wniosek o świadczenie wychowawcze min. na dziecko M. S., na okres świadczeniowy trwający od 1.06.2023 r. do 31.05.2024 r. Do wniosku dołączyła zaświadczenia z Urzędu Gminy M. z 1.09.2023 r. o nadaniu jej i dzieciom numerów PESEL. W wyniku weryfikacji zapisów w rejestrze SPEC PESEL i rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin ustaliło, że dzieci S. S., L. S., M. S., B. B. i Z. B. nie figurują w rejestrze Straży Granicznej. Wobec tego, pismami z 12.09.2023 r., skarżąca została poinformowana o tych nieprawidłowościach i wezwana do: wyjaśnienia sytuacji bezpośrednio z Komendantem Przejścia Granicznego, gdzie miało miejsce przekroczenie granicy oraz zaktualizowania rejestrów prowadzonych przez Straż Graniczną dla ww. dzieci. W odpowiedzi na ww. wezwanie, skarżąca przesłała do organu pismo z Placówki Straży Granicznej w Medyce z 15.11.2023 r., w którym poinformowano ją, że w zakresie przekroczenia granicy państwowej w podległych Placówce Straży Granicznej w Medyce dane zostały właściwie uzupełnione poprzez dodanie kategorii "ewakuowany/uchodźca wojenny". W dniu 28 grudnia 2023 r. ZUS dokonał ponownego odczytu danych z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej i SPEC PESEL. Ponieważ dzieci S. S., L. S., M. S., B. B. i Z. B. nadal nie figurowały w rejestrze Straży Granicznej, 28.12.2023 r. ZUS ponowienie skierował do skarżącej wezwania o tożsamej treści jak wezwania z 12 września 2023 r. Z uwagi na brak odpowiedzi na ww. wezwania, decyzją z dnia 8 lutego 2024 r. ZUS odmówił skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M. S. na okres świadczeniowy trwający od 1.06.2023 r. do 31.05.2024 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, ZUS powołał się na brak wyjaśnienia rozbieżności wynikających ze złożonego wniosku o świadczenie wychowawcze z danymi zawartymi w rejestrze Straży Granicznej. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. W odwołaniu podniosła, że przybyła do Polski wraz z mężem i 6 dzieci przekraczając granicę ukraińsko polską w dniu 31 sierpnia 2023 r. na przejściu w Medyce, w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. Podniosła, że składała wniosek do placówki Straży Granicznej w Medyce w dniu 23 października 2023 r. i otrzymała informację w piśmie z 15 listopada 2023 r., że dane zostały poprawnie zaewidencjonowane. Pismo to przesłała do ZUS. Mimo to brak jest poprawnych informacji o przybyciu do Polski piątki dzieci skarżącej, jest informacja jedynie o przyjeździe jej syna D. B., na którego ZUS wypłaca skarżącej świadczenie wychowawcze. Skarżąca podniosła, że wraz z mężem i dziećmi przekraczała granicę w tym samym dniu, tj. 31 sierpnia 2023 r. i nigdy nie wyjeżdżali z Polski. Skarżąca podniosła, że cały czas wraz z dziećmi mieszka w Polsce i ma aktualny status UKR, co potwierdza zaświadczenie Urzędu Gminy N. z 12 lutego 2024 r. Jej zdaniem ZUS może sam wystąpić do Komendanta Głównego Straży Granicznej aby usunął błędy bo cała jej rodzina od początku przyjazdu znajduje się w ośrodku dla uchodźców w P. [...] w N. Na potwierdzenie powyższego skarżąca załączyła do odwołania zaświadczenie o statusie UKR oraz oświadczenie koordynatora ośrodka dla uchodźców, w którym zamieszkuje. W wyniku rozpatrzenia odwołania z Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z 23 lutego 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję ZUS z 8 lutego 2024 r. W motywach rozstrzygnięcia Prezes ZUS wskazał, że za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy pomocowej uznaje się pobyt obywatela Ukrainy, który przybył do Polski z Ukrainy w związku z działaniami wojennymi po 23 lutego 2022 r. jeśli został mu nadany numer PESEL z oznaczeniem statusu cudzoziemca "UKR" i został umieszczony w rejestrze pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Jak wskazano, z rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej wynika, że brak jest w nim informacji o przyjeździe dziecka M. S. do Polski. Z związku z tym, zdaniem organu, brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia wychowawczego na to dziecko. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - "art. 7, 77 § 111 i art. 8012 KPA", polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie z jakich powodów organ odmówił wiarygodności pisma sporządzonego przez Placówkę Straży Granicznej w Medyce, które przedłożyła do akt matka małoletniej, - "art. 7, 76 § 113, art. 77 § 1 i art. 80 KPA", polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności pisma Placówki Straży Granicznej pomimo, iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności pobytu małoletniej w Polsce za nieudowodnioną, - art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niezwrócenie się przez organ do właściwej placówki Straży Granicznej celem ustalenia, czy małoletnia widnieje w rejestrze jako osoba, które przekroczyła granicę polsko-ukraińską, a jeśli tak to kiedy i w konsekwencji wydanie błędnego orzeczenia w sprawie, - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji ZUS z 8.02.2024 roku w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przyznaniu małoletniej prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1.06.2023 roku do dnia 31.05.2024 r. 2/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 26 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżąca należycie wykazała, iż jej dziecko M. S. spełniło wszystkie ustawowe przesłanki do uzyskania prawa do wypłaty świadczenia wychowawczego za okres od 1.06.2023 roku do 31.05.2024 r. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrócenie się przez Sąd do Placówki Straży Granicznej w Medyce z prośbą o nadesłanie dokumentacji potwierdzającej przekroczenie granicy polsko-ukraińskiej przez małoletnią M. S. w dniu 31.08.2023 roku - dla wykazania faktu legalnego przebywania przez małoletnią począwszy od dnia 31.08.2023 r. w Polsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyższej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Do sytuacji prawnej skarżącej zastosowanie ma ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jednolity na dzień orzekania przez Prezesa ZUS: Dz.U. z 2024 r., poz. 167), zwanej dalej "ustawą", która określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 czerwca 2024 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki. Obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 przysługuje prawo do uzyskania numeru PESEL (art. 4 ust. 1 ustawy) jak i prawo do różnego rodzaju świadczeń, w tym świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2022 r., poz. 1577 i 2140), jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zgodnie z art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 (w tym świadczenia wychowawczego – przypis sądu), ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru. Z okoliczności sprawy wynika, że 31 sierpnia 2023 r. skarżąca wraz z 6 dzieci przekroczyła w Medyce granicę Polski w związku z konfliktem na Ukrainie. Skarżąca wraz z dziećmi uzyskała status uchodźcy UKR oraz nr PESEL. Powyższe potwierdzają dane z rejestru SPEC PESEL. Dodatkowo skarżąca podała, że od początku swojego pobytu w Polsce zamieszkuje w ośrodku dla uchodźców w P., na okoliczność czego przedłożyła oświadczenie właściciela ośrodka. Organ faktów tych nie kwestionuje, ale wskazuje, że w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej nie odnotowano wjazdu do Polski 5 dzieci skarżącej, w tym córki M. S. Na tym ustaleniu organ oparł odmowę przyznania świadczenia. Jednocześnie wskazał, że za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy uznaje się pobyt obywatela Ukrainy, który przybył do Polski z Ukrainy w związku z działaniami wojennymi po 23 lutego 2022 r. jeśli został mu nadany numer PESEL z oznaczeniem statusu cudzoziemca "UKR" i został umieszczony w rejestrze pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. W ocenie Sądu rejestr ten ma niewątpliwie funkcję ewidencyjną, a z wpisem do rejestru ustawa wiąże określone skutki, jednak przepisy cytowanej ustawy nie wskazują, że warunkiem legalności pobytu obywatela Ukrainy (o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy) w Polce jest uzyskanie wpisu do rejestru Straży Granicznej. Opierając się na błędnej wykładni art. 2 ust. 1 ustawy, zdaniem Sądu organ przedwcześnie wydał negatywne dla strony rozstrzygnięcie, nie poprzedzając go wnikliwym postepowaniem dowodowym w celu ustalenia istotnych w sprawie okoliczności. Kwestia rejestru została uregulowana w art. 3 cytowanej ustawy. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy (...). W rejestrze tym przechowuje się m.in. informację o dacie początkowej okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznawanego za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 (art. 3 ust. 4 pkt 3). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy w przypadku gdy wjazd obywatela Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie został zarejestrowany przez komendanta placówki Straży Granicznej podczas kontroli granicznej lub nastąpił przez granicę, na której nie jest prowadzona kontrola graniczna osób przekraczających tę granicę, Komendant Główny Straży Granicznej rejestruje pobyt obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na jego wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1. Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy Komendant Główny Straży Granicznej umieszcza dane w rejestrze, o którym mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia przekazania przez organy gminy informacji o złożeniu wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1. Z kolei zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 26 ustawy, ZUS weryfikuje prawo do świadczenia wychowawczego, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy (zawierającego m.in. informacje o dacie wjazdu i wyjazdów z terytorium RP) i z rejestru PESEL (zawierającego informację o statusie cudzoziemca - UKR). Nie oznacza to jednak ograniczenia postępowania dowodowego wyłącznie do sprawdzenia danych w ww. rejestrze, co miało miejsce w kontrolowanej sprawie. W systemie teleinformatycznym mogą bowiem znajdować się nieścisłości. Jak już wyżej wspomniano obowiązujące przepisy uzależniają przyznanie świadczenia od legalności pobytu, a nie od dokonania odpowiedniej adnotacji w rejestrze. Niewątpliwie przedmiotowy rejestr stanowi dowód legalnego pobytu w Polsce, jednakże nie może prowadzić do uznania, że jest to wyłączny dopuszczalny dowód w tym zakresie jak zdaje się uważać organ (vide wyrok WSA w Kielcach z 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 257/24). Z powyższego zatem wynika, że zapisy rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, nie mają charakteru decydującego dla ZUS w tym znaczeniu, że nie uniemożliwiają stronie dowodzenia za pomocą innych dowodów, że w konkretnej dacie przybyła wraz z dziećmi do Polski, w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie i posiada status uprawniający ją do świadczenia wychowawczego. Podkreślić należy, że w postępowaniu w ww. zakresie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, ze zm.), dalej: k.p.a., ponieważ ustawodawca wyraźnie wskazał przypadki wyłączenia jego stosowania, które nie obejmują ani przyznawania oraz uchylenia i zmiany świadczenia wychowawczego, ani wstrzymania wypłaty tego świadczenia, ani prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z: 12 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 316/23, z 18 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 8/24). Zgromadzone w aktach administracyjnych dokumenty wskazują, że skarżąca i jej dzieci, cały czas od momentu przyjazdu 31 sierpnia 2023 r. do Polski, legitymują się statusem UKR. Potwierdzają to zaświadczenia z rejestru PESEL, wystawione przez Urząd Gminy N. 13 grudnia 2023 r. i 12 lutego 2024 r. oraz dołączone do akt sądowych z 17 czerwca 2024 r. Przebywanie Polsce skarżącej i jej dzieci od 31 sierpnia 2023 r., potwierdza również oświadczenie właściciela ośrodka wypoczynkowego, na terenie którego zlokalizowany jest ośrodek dla uchodźców. Zatem okoliczności te ZUS powinien wziąć pod uwagę przy ustalaniu legalności pobytu skarżącej i jej dzieci na terenie RP jako przesłanki przyznania świadczenia wychowawczego. Nie jest też wykluczone podjęcie ewentualnych innych czynności, które organ uzna za niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie z uwagi na treść cyt. wyż. art. 26 ust. 3 ustawy, konieczne jest poczynienie jednoznacznych ustaleń odnośnie wpisu dzieci skarżącej (w tym M. S.) do rejestru Straży Granicznej. Kwestia ta nie została w niniejszej sprawie dostatecznie przez organ wyjaśniona. Skarżąca przedłożyła pismo z Placówki Straży Granicznej z 15 listopada 2023 r. na okoliczność zaktualizowania danych w rejestrze Straży Granicznej, a organ z kolei oparł się na wydrukach z bazy danych wskazujących, że wjazd piątki dzieci skarżącej (w tym M. S.) do Polski nie został odnotowany. Niezbędne jest aby ZUS podjął wszelkie konieczne działania, w tym skontaktował się z Komendantem Głównym Straży Granicznej celem rozwiania zaistniałych wątpliwości. Należy też wyjaśnić, czy wjazd piątki dzieci skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej został zarejestrowany przez komendanta placówki Straży Granicznej podczas kontroli granicznej, czy też - stosowanie do art. 3 ust. 5 ustawy - organy gminy przekazały Komendantowi Głównemu Straży Granicznej informacje o złożeniu wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 odnośnie dzieci skarżącej (w tym M. S.). Reasumując organ będzie zobowiązany poczynić ustalenia w przedmiocie uprawnienia skarżącej do świadczenia wychowawczego na dziecko M. S. oraz daty od kiedy ewentualnie ono skarżącej przysługuje. Biorąc powyższe pod uwagę z zdaniem Sądu, obie decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niepełne zgromadzenie i wybiórczą ocenę dowodów oraz niewłaściwą wykładnię przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 i art. 26 ustawy, odnośnie prawa do świadczenia wychowawczego i procesu weryfikacji uprawnienia do tego świadczenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Skarżąca nie jest przy tym zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, tym bardziej, że sprawa ta została zainicjowana wnioskiem skarżącej. Zatem powinna przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, w celu wykazania przesłanek, od których spełnienia zależy wnioskowane świadczenie (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08; wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 135/23, baza CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił obie wydane w sprawie decyzje.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło