III SA/Kr 865/10
PostanowienieWSA w Krakowie2012-08-14
Skład orzekający: Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości, działając we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego, może zostać zwolniony od kosztów postępowania sądowego w całości lub w części, jeśli wykaże ujemne kapitały własne i brak środków na prowadzenie działalności, ale posiada środki z likwidacji masy upadłości?Ratio decidendi
Syndyk masy upadłości, działając we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego, jest traktowany tak samo jak sam upadły w postępowaniu przed sądem administracyjnym i podlega tym samym obowiązkom procesowym, w tym obowiązkowi pokrycia kosztów postępowania. Sam charakter postępowania upadłościowego nie przesądza o konieczności zwolnienia od opłat sądowych. Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ale posiada środki na pokrycie części z nich.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości A Spółka z o.o. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku ze skargą kasacyjną na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Syndyk wykazał ujemne kapitały własne, brak środków trwałych i przychodów z działalności gospodarczej, ale wskazał na posiadanie środków z likwidacji masy upadłości. Wcześniejsze wnioski o zwolnienie od kosztów były częściowo oddalane lub przyznawano prawo pomocy w ograniczonym zakresie. Referendarz sądowy oddalił kolejny wniosek, wskazując na brak dowodów i oparcie się na "zaszłościach historycznych". Syndyk złożył sprzeciw, podkreślając upadłość likwidacyjną spółki i niemożność poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla wierzycieli.Rozstrzygnięcie
Przyznano Syndykowi prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł, w pozostałej części wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Kr 86510 Dnia 14 sierpnia 2012 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2012 r. wniosku Syndyka Masy Upadłości A Spółka z o.o. - K. O. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 31 maja 2009 r. ([...]) w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2006 r. postanawia: przyznać Syndykowi prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł, w pozostałej części wniosek oddalić.
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2010 r. referendarz sądowy oddalił wniosek Syndyka Masy Upadłości A Spółka z o. o. – K. O. o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał syndykowi prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie ponad kwotę 500 zł, w pozostałej części wniosek oddalił.
Wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości A Spółka z o. o. – K. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 31 maja 2010 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2006 r.
Od powyższego orzeczenia została wniesiona skarga kasacyjna wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W formularzu o przyznanie prawa pomocy wskazał syndyk, że podmiot wnioskujący jest w upadłości, kapitały własne wskazują wartość ujemną na dzień 31 grudnia 2011 r. - 25400464,50 zł. (minus dwadzieścia pięć milionów czterysta tysięcy sześćdziesiąt cztery 50/100), podmiot nie posiada środków trwałych, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje z tego tytułu przychodów; strata za rok 2011 wynosi 35 589,48 zł (trzydzieści piec tysięcy pięćset osiemdziesiąt dziewięć zł.). Na koncie znajdują się wyłącznie środki z likwidacji masy upadłości. Dodał, że postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił stronę skarżącą od uiszczenia wpisu ponad kwotę 500 zł.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że syndyk poprzestał na sformułowaniu żądania opierając się na zaszłościach historycznych bez okazania jakichkolwiek dowodów na to, że nie jest w stanie obecnie podołać wpisowi od skargi kasacyjnej. Dodał, że uzasadnienie wniosku stanowi w istocie transkrypcję pierwotnie złożonego wniosku oraz pism wniesionych po sprzeciwie. Dodał, że skoro syndyk korzysta z kwalifikowanego zastępstwa prawnego, winien wiedzieć jakie dokumenty i oświadczenia należy złożyć by skutecznie ubiegać się o prawo pomocy przy ponownie składanym wniosku.
Od w/w postanowienia syndyk złożył sprzeciw. Podniósł, że wnioskujący o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych złożył oświadczenie (PPF), które jest dowodem, a w stosunku do którego nie zastała dokonana żadna ocena. W postanowieniu ograniczono się jedynie do wykazywania, że nie udowodnione zostały przesłanki pozwalające na zwolnienie z kosztów bez dokonania merytorycznej oceny przedłożonego wniosku. Dodał, że w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych orzeka się o zasadności tego zwolnienia, a nie o działaniach pełnomocnika.
Wskazał nadto, że w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych podstawowe znaczenie ma fakt, że spółka A sp. z o. o. jest w upadłości likwidacyjnej. Jak wskazano we wniosku o przyznanie prawa pomocy, podmiot jest zadłużony na kwotę przekraczająca 24 miliony zł., nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Nie jest zatem w stanie ponieść w całości kosztów postępowania bez uszczerbku dla wierzycieli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "ppsa", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na
poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie ocena sytuacji majątkowej strony musi uwzględniać okoliczność, że wobec spółki A sp. z o.o. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy została ogłoszona z dniem 23 lipca 2009 r. upadłość obejmująca likwidację majątku. Jednak sam charakter postępowania upadłościowego nie przesądza o konieczności zwolnienia syndyka od opłat sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do dokonania likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to dałby temu wyraz, wprowadzając w tym zakresie stosowną regulację ustawową. W obecnym stanie prawnym brak jest takich uregulowań (podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 czerwca 2008r. sygn. akt l FZ 203/08).
Syndyk masy upadłości działa we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego, co oznacza, że syndyk wchodzi w sytuację prawną upadłego. Na gruncie postępowania przed sądem administracyjnym jest więc traktowany tak samo, jakby stroną był sam upadły, a wiec ma takie same prawa procesowe i podlega tym samym obowiązkom procesowym co upadły, a jednym z nich jest obowiązek pokrycia kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie wpis sądowy, przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosić będzie 5.307 zł. Syndyk nie wykazał, by nie posiadał żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wskazał, że na koncie znajdują się wyłącznie środki z likwidacji masy upadłości. Zatem przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym nie byłoby uzasadnione.
Sąd uznał natomiast, że Syndyk spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i jest on w stanie uiścić kwotę 500 zł tytułem wpisu.
Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 2 pkt 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło