III SA/Kr 867/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-04-15
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu administracyjnosądowym, która posiada majątek (nieruchomości) i niewielkie dochody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika, jeśli jej sytuacja majątkowa i zdrowotna uzasadnia twierdzenie o braku możliwości poniesienia tych kosztów?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego pełnomocnika, jeśli złożone przez nią oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, mimo posiadania pewnych zasobów (np. nieruchomości), wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ze względu na niskie dochody, problemy zdrowotne lub inne okoliczności życiowe, które czynią sprzedaż lub obciążenie majątku niemożliwą bez naruszenia podstaw egzystencji.Stan faktyczny
W niniejszej sprawie referendarz sądowy rozpoznał wnioski kilku skarżących (W. K., Z. K. – J., A. K. – J., J. K. – J.) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w postępowaniu ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący przedstawili swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na posiadany majątek (nieruchomości) przy niskich dochodach lub braku stałych dochodów, co uniemożliwia im poniesienie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżących od kosztów sądowych oraz ustanowić dla nich adwokatów, których wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K., Z. K. – J., A. K. – J., J. K. – J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Sygn. akt III SA/Kr 867/10 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2011 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. – J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K., Z. K. – J., A. K. – J., J. K.- J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Sygn. akt III SA/Kr 867/10 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2011 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. – J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K., Z. K. – J., A. K. – J., J. K. – J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji postanawia: III. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, IV. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka .
Skarżąca W. K. w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dorosłym synem.
Określając swój majątek i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła że w jego skład wchodzi ponad 126-letni dom mieszkalno gospodarczy oraz nieruchomość rolna o powierzchni ponad 2 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Do syna należy natomiast dom w stanie surowym budowany od 1980 r., bez okien, drzwi, sufitów, podłóg niezdatny do zamieszkania.
Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 1006 zł wyjaśniając, że składa się na to jej emerytura i zasiłek chorobowy syna.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że od lat choruje, obecnie przebywa na emeryturze która wynosi miesięcznie 706 zł. Posiada gospodarstw rolne o areale 2 ha na którym pomagał jej syn i rodzeństwo. Od czasu kiedy syn uległ wypadkowi przy pracach na gospodarstwie zmniejszyła gospodarkę. W chwili obecnej nie prowadzi jej. Powiada, że syn choruje a skarżąca wraz z rodzeństwem starzeją się. Syn po wypadku choruje na przepuklinę kręgosłupa. Od stycznia do czerwca 2010 r. korzystał z rehabilitacji a obecnie przebywa na rocznym zasiłku chorobowym z tytułu niezdolności do pracy. Ma także inne problemy zdrowotne, choruje na astmę. W 2004 r. miał ciężki wypadek. Opisując warunki bytowania skarżąca wyjaśniła, że dom w którym mieszka z synem jest stary, wymaga kapitalnego remontu na który skarżącą nie stać. Twierdzi, że ponieważ jej gospodarstwo nie spełnia wymogów unijnych więc nie korzysta z dopłat. Jest współwłaścicielką w dziale wynoszącym ¼ części gospodarstwa po zmarłym bracie. Na koniec skarżąca odniosła się do okoliczności nurtującej ją sprawy administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to obrazuje, że rodzina skarżącej mimo posiadanego majątku nie należy do specjalnie zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać dwuosobową rodzinę w której realny dochód na osobę w rodzinie kształtuje się na poziomie 503 zł (z wyliczenia 1006/2) a członkowie borykają się z problemami natury zdrowotnej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen, środki na takim poziomie wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Co oczywiste sprzedaż czy obciążenie domu bądź gospodarstwa w celu zdobycia środków na koszty pełnomocnika z wyboru godziłaby w podstawę egzystencji tych ludzi. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych i kwalifikowanego pełnomocnika jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że rodzina nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
UZASADNIENIE
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 150 metrowy dom mieszkalny z 1928 r. i nieruchomość rolna o powierzchni ponad 2 ha. Jest współwłaścicielką w udziale wynoszącym ¼ części gospodarstwa po zmarłym bracie Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody oszacowała na kwotę 890,60 zł zasiłku dla bezrobotnych.
Uzasadniając swoje starania podniosła, że obecnie przebywa na bezrobociu. Z posiadanej nieruchomości rolnej nie uzyskuje dochodów i nie korzysta z dopłat unijnych do gruntów. Powiada, że jej miesięczne utrzymanie jest bardzo skromne. Nie posiada żadnych oszczędności a do kwietnia 2009 r. spłacała kredyt.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to obrazuje, że skarżąca mimo posiadanego majątku nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę bezrobotną z niewielkim dochodem, którego źródło stanowi wypłacany zasiłek. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen, środki jakimi dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Co oczywiste sprzedaż czy obciążenie domu lub gospodarstwa w celu zdobycia środków na koszty pełnomocnika z wyboru godziłaby w podstawę jej egzystencji. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych i kwalifikowanego pełnomocnika jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
UZASADNIENIE
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom mieszkalno-gospodarczy o powierzchni 70 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni ponad 2 ha. Jest współwłaścicielem w udziale wynoszącym ¼ części gospodarstwa po zmarłym bracie. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że nigdzie nie pracuje. Latem utrzymuje się z prac dorywczych lecz nie może ciężko pracować bo jest po przebytej operacji na przepuklinę. Nie pobiera żadnych dopłat do gospodarstwa rolnego a zarobione latem pieniądze przeznacza na opał i na utrzymanie.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to obrazuje, że skarżący mimo posiadanego majtku nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę utrzymującą się tylko z prac dorywczych, obarczoną problemami zdrowotnymi. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy braku stałych dochodów konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych i kwalifikowanego pełnomocnika jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Co oczywiste sprzedaż czy obciążenie domu lub nieruchomości rolnej stanowiącej w zasadzie jedyne zabezpieczenie egzystencji tego człowieka celem zdobycia środków na koszty sądowe i opłacenie pełnomocnika z wyboru godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło